ساياسات • 26 اقپان, 2024

«Data lakes» نە ءۇشىن قاجەت؟

170 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەتتىك ورگاندار ءۇشىن شەشىم قابىلداۋعا كومەكتەسەتىن «Data lakes» دەرەكتەر بازاسىن قۇرۋ – اسا كوكەيكەستى ماسەلە. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرت­­تەۋلەر ينستيتۋتىندا وتكەن وڭىرلىك ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ وتى­رى­سىندا ايتىلدى. سونداي-اق جيىندا ايماقتارداعى ءتۇيىندى ماسە­لە­لەر­دى شەشۋدىڭ جولى تالقىلانىپ, ۇسىنىستار العا تارتىلدى.

«Data lakes» نە ءۇشىن قاجەت؟

فوتو: ult.kz

باسقوسۋعا زەرتتەۋشىلەر, جوو وقىتۋشىلارى, زاڭگەرلەر, جۋرناليستەر, ەرىكتىلەر قوزعالىسى, تكش, الەۋمەتتىك سالا, بيزنەس وكىلدەرى جانە تاعى باسقا بىلىكتى ماماندار قاتىستى. كەڭەستە ينس­تيتۋت ديرەكتورى ەركىن تۇقىموۆ ساراپشى قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن مەملەكەتتىك ساياسات قالىپ­تاساتىن قاعيداتقا اۋداردى.

– كۇنى بۇگىنگە دەيىن مەملە­كەتتىك ۇيىمدارمەن نەمەسە ءىرى كومپانيالارمەن بايلانىس­تاعى ۇلتتىق ساراپشىلارعا باسىم­دىق بەرىلدى. سالدارىنان ايماق دەڭگەيىندە تالداۋ جاساي­تىن ساراپشىلاردىڭ جەتىسپەۋشى­لىگى ماسەلەسى تۋىندادى. وسى رەت­تە باستى ماقساتىمىز – وڭىر­لەر­دە ساراپتامانى دامىتۋعا جاردەمدەسۋ جانە رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ەل دامۋىنىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن ازىرلەۋ, قابىل­دانىپ جاتقان ءىس-شارالار تۋرالى ەل باسشىلىعىن بارىنشا وبەكتيۆتى جانە وزەكتى اق­پاراتپەن قامتاماسىز ەتۋ. ياعني تۇپكى مەجە – مەملەكەتتىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىن بىرىكتىرۋ. ال قسزي شەشىم قابىلداۋشى ورگاندار مەن تۇلعالار اراسىندا ەرەكشە مارتەبەگە يە. سوندىقتان ءبىز بىرلەسكەن ايماقتىق زەرتتەۋ­لەر جاساپ, ۇسىنىستار ەنگىزىپ, وڭىرلەردىڭ ساپاسىن كوتەرۋگە كومەكتەسەمىز. ينستيتۋت باسىن قوسقان وڭىرلەردەگى ساراپشىلارىمىز جان-جاقتى ءبىلىم مەن بىرەگەي تاجىريبەسى بار ماماندار. ءارى بۇگىندە مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باعىتىن «Top down approach» نەمەسە «جوعارىدان تومەن» قاعيداتىن «Bottom up approach» نەمەسە «تومەننەن جوعارىعا» قاعيداتىنا الماستىرۋ جولىندا جۇمىستانامىز, – دەدى قسزي باسشىسى.

جالپى, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بىلتىر ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ەكىنشى وتىرىسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ تالدامالىق سۇيەمەلدەۋ ساپاسىن ارتتىرۋ مىندەتىن جۇكتەگەن-ءدى. وسىلايشا, قسزي جانىن­داعى وڭىر­لىك ساراپشىلار كەڭەسى جاساق­تالعان. مۇنداعى زەرت­تەۋ­شىلەر, وقىتۋشىلار, مەم­لەكەتتىك قىزمەتشىلەر, ازامات­تىق قوعام ينستيتۋتتارى, جۋرناليس­تەر جانە بەلسەندى ازاماتتار وڭىرلەردىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىن, وزەكتى ماسەلەلەردى انىقتاپ, تالداۋ جاساپ, ۇسىنىس­تار ازىرلەۋگە اتسالىسادى.

– مۇنداي باستامانىڭ ماڭى­زى زور. قسزي-دان قازاقستان­نىڭ ساراپشىلار قاۋىمداستى­عىن بىرىكتىرۋدى جانە ءارتۇرلى سالالارداعى ساراپشىلاردىڭ اقپاراتتىق بازاسىن قۇرۋدى سۇرايمىن. ءبىز ءبىر-ءبىرىمىزدى ءبىلىپ, بىرگە جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. ساراپشىلار قاۋىمداستىعى كوپ جاعدايدا ارىپتەستەرىنىڭ نە ىستەپ جاتقانىن بىلمەيدى. بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەر مەن بىرلەس­كەن مونوگرافيالار شىعارۋدى ۇيىمداستىرۋعا بولار ەدى. قسزي ساراپشىلاردىڭ باس قوساتىن الاڭعا اينالسا دۇرىس بولادى, – دەدى قوستاناي وبلىسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ عىلىمي-ساراپتامالىق توبىنىڭ توراعاسى دەنيس كاچەەۆ.

سپيكەردىڭ ءسوزىن جالعاعان جۋرناليست بوتاگوز وماروۆا ينستيتۋت بازاسىندا جۋرناليس­تەر پۋلىن قۇرۋ قاجەت دەگەن پىكىرىن ورتاعا سالدى. وعان باس­تى سەبەپ – جاسالعان جۇمىستىڭ حالىق اراسىنداعى ناسيحاتىنىڭ ازدىعى. ال الماتى دامۋ ورتالى­عىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى رۋسلان بارماشەۆ ارنايى سايت جاساقتاۋدى ۇسىندى.

– كەڭەستىڭ دۇرىس جۇمىس ىس­تەۋى ءۇشىن ءوزىڭىزدىڭ ۆەب-سايتىڭىز­­دى, تالداۋلار مەن زەرتتەۋ ناتي­جەلەرىن جاريالاۋعا بولاتىن پور­تال قۇرۋدى ۇسىنامىن. انا­ليتيكا ەڭ الدىمەن, دەرەك­تەردى تالداۋ, سوندىقتان ۆەب-سايت تەك ءبىرىنشى قادام, ال بولاشاقتا ساراپشىلار مەن مەملەكەتتىك ورگاندارعا شەشىم قابىلداۋعا كومەكتەسەتىن, جاقسى اناليتيكا جۇرگىزۋگە نەگىز بولاتىن «Data lakes» دەرەكتەر بازاسى اۋاداي قاجەت, – دەدى ول. 

سوڭعى جاڭالىقتار