ءىس-شاراعا تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى مۇستافا كاپۋدجۋ, پارلامەنت سەناتىنىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ جانە تۇركيا-قازاقستان دوستىق توبىنىڭ توراعاسى نۇرتورە ءجۇسىپ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى دارحان قىدىرالى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى قازىبەك يسا مەن رينات زايىتوۆ, قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلەتتى كەڭەس توراعاسى, پروفەسسور مۇحيتدين شىمشەك, «وتانداستار قورى» كەاق باسشىسى ابزال ساپاربەك ۇلى, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاق ءتىلى جانە تۇركىتانۋ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور يۋلاي شاميلوعلى, ەۋرازيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينيستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى سۋات بەيلۋر, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى الەۋمەتتانۋ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نۇرلان بايعابىلوۆ, سونداي-اق قازاقستان مەن تۇركيانىڭ ديپلوماتتارى, عالىمدار مەن زەرتتەۋشىلەر, باق وكىلدەرى قاتىستى.
ءىس-شارانىڭ شىمىلدىعى كىتاپ اۆتورىنىڭ تۇركيادان جولداعان بەينەسالەمدەمەسىنەن باستالدى. ايتا كەتۋ كەرەك, يبراھيم كالىن – تۇرىك عالىمى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, ديپلومات. يسلام تاريحى, باتىس پەن يسلام الەمى قارىم-قاتىناسى, تۇركيانىڭ سىرتقى ساياساتىنا قاتىستى بىرقاتار عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ اۆتورى. وسى جىلداردا ول تۇركيا رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ رەسمي وكىلى, پرەزيدەنت جانىنداعى قاۋىپسىزدىك جانە سىرتقى ساياسات كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى جانە پرەزيدەنتتىڭ باس كەڭەسشىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارسا, بىلتىردان باستاپ تۇركيانىڭ ۇلتتىق بارلاۋ قىزمەتىنىڭ باسشىسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. يبراھيم كالىن ءوز ەڭبەگىن قازاق تىلىنە اۋدارىپ, وقىرماندارىنا جەتكىزۋگە اتسالىسقان عىلىم ورداسىنا زور العىسىن ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار ول ەۋروتسەنتريستىك كوزقاراستان ادا بولىپ, قوس وركەنيەتتىڭ تاريحىنا جاڭا كوزقاراس ورناتۋعا بولاتىنىن جەتكىزدى.
ەلىمىزدەگى تۇركيانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى مۇستافا كاپۋدجۋ تىعىز جۇمىس كەستەسىنە بايلانىستى ارامىزدان تابىلا الماسا دا, وقىرماندارىنا دەگەن قۇرمەتىن ءبىلدىرىپ جىبەرگەن بەينەۇندەۋى ءۇشىن اۆتورعا جانە كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمىنا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ كەلگەندەرگە العىسىن ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, يبراھيم كالىن – اكادەميالىق جانە مەملەكەتتىك سالادا دا تانىمال تۇلعا. جاۋاپتى قىزمەتتە جۇرسە دە ۇنەمى ەلدىك تاقىرىپتا عىلىمي ەڭبەكتەر جازۋدى توقتاتپاعان. «كىتاپتىڭ العاشقى باسىلىمى 2016 جىلى جارىق كوردى جانە بۇعان دەيىن بىرنەشە تىلگە اۋدارىلدى. اۆتور ءوزىنىڭ جۇمىستارىندا وزگە دەگەن ۇعىمدى شەكسىز ۇعىم رەتىندە قاراستىرمايدى, بارى جاڭاشا تالداپ كورسەتكەن. ياعني «مەن» جانە «وزگە» دەگەن ۇعىمداردىڭ اراسىن ءبولىپ تاستاۋ جانە شەكسىز تۇردە قولدانۋ دا دۇرىس ەمەس. سەبەبى بۇل دۇشپاندىق سەزىمدەردى وياتۋى مۇمكىن. كىتاپتىڭ قازاق تىلىندە دە جارىق كورۋى قۋانتادى. ءوزىنىڭ تابيعاتىنا ساي ۇلتتىڭ وزىندىك بولمىسىن انىقتاۋعا, شىعارمالاردى بولاشاق ۇرپاققا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن انا تىلىندەگى عىلىمي ەڭبەكتەردىڭ بولۋى ماڭىزدى», دەيدى وكىلەتتى ەلشى.
سەناتتىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى نۇرتورە ءجۇسىپ تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ باۋىرلاستىعى وسىنداي ەڭبەكتەردى مۇقيات زەردەلەۋ ارقىلى نىعايا تۇسەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, مادەنيەتى مەن رۋحى, ءتىلى مەن تۇرمىسى جاعىنان جاقىن باۋىرلاس ەلدەر رەتىندە بۇگىنگى ءىس-شارا – قازاقستان مەن تۇركيا قاتىناستارىن ودان ءارى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى بولشەگى. كىتاپتىڭ ورتا تۇسىندا ايتىلعان كەيبىر دەرەكتەر وقىرمان رەتىندە قىزىقتىرا تۇسكەنىن ايتقان دەپۋتات: «وتكەن عاسىردىڭ باسىندا اقمولا ۋالاياتىنداعى ناۋان حازىرەت وسمان يمپەرياسىنىڭ سوڭعى سۇلتانى ابدۋلحاميدكە حات جازعان. ول حاتتا نيكولايدىڭ قازاقتاردى شوقىندىرا باستاعانىن ايتىپ, قۇتقارۋعا پارمەن بەرۋىن وتىنگەن. ءبىر جارىم ايدان كەيىن حات ابدۋلحاميدكە جەتكەن. حاتتى العان سۇلتان نيكولايعا حابارلاسىپ, قازاقتاردى شوقىندىرۋدى توقتاتۋدى سۇرايدى. وسى ءساتتى پايدالانىپ ناۋان حازىرەتىنىڭ حاتى تۇركيا ارحيۆتەرىندە ساقتالدى ما, ساقتالسا تابۋعا ارەكەت جاساساق», دەگەن ۇسىنىسىن جەتكىزدى.
سەنات دەپۋتاتى دارحان قىدىرالى «مەن» جانە «وزگە» دەگەن بىرىمەن-ءبىرى قابىسپايتىن بولىنىسكە اۆتوردىڭ جاڭاشا كوزقاراسپەن قاراعانىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وسى تۇرعىدان العاندا شىعىس پەن باتىستىڭ, سونىڭ ىشىندە باتىس پەن مۇسىلمان الەمىنىڭ بايلانىسىنا كەڭ تاريحي شولۋ جاسالعان. جالپى, شىعىس پەن باتىستىڭ, سونىڭ ىشىندە تۇركى الەمىنىڭ باتىسپەن قارىم-قاتىناسى مىڭداعان جىلدارعا سوزىلاتىنىن جەتكىزىپ: «بىراق اۆتور جالپى تۇركىلىك تۇرعىدان ەمەس, مۇسىلماندىق تۇرعىدان بۇكىل تاريحي كەزەڭدەردەگى پىكىر قايشىلىقتارى مەن قاقتىعىستارعا كەڭ شولۋ جاسايدى», دەيدى. ال پروفەسسور مۇحيتدين شىمشەك بۇگىنگە دەيىن ون رەت باسىلىپ شىققان كىتاپتى باسىنان اياعىنا دەيىن ەكى رەت وقىپ شىققانىن جانە ءار وقىعاندا ۇلكەن اسەر العانىن ايتتى. «وزگە» ۇعىمى ۇنەمى بولدى جانە سولاي بولا بەرەتىنەن ايتقان ول: «بىراق مادەنيەتتىڭ شارىقتاۋ شەگىنە جەتۋگە جانە ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن «وزگە» ۇعىمىنان اسىپ ءوتۋ كەرەك. سەبەبى «مەن» دەگەن ۇعىمدى تۇسىنە الۋ ءۇشىن «وزگەنى» قابىلداي الۋعا ءتيىسپىز. بۇل ۇعىمدى قابىلدامايىنشا كەلىسپەۋشىلىك پەن كۇرەس توقتامايدى. گەوساياسي قاقتىعىستاردىڭ ورىن الىپ جاتقان كەزەڭىندە بۇل تۇجىرىمداماعا بۇرىنعىدان دا بەتەر مۇقتاجبىز», دەدى.
بۇدان كەيىن ءسوز العان وقىرمانداردىڭ وي-پىكىرى دە وسىعان ۇقساس. ون تاراۋدان تۇراتىن عىلىمي ەڭبەكتە يسلام مەن باتىس الەمىنىڭ اراسىنداعى ءوزارا قارىم-قاتىناستىڭ قالىڭ قاتپارى, قالتارىسى كوپ تاريحى زەردەلەنگەن. «وزگە» ۇعىمىن دۇرىس تۇسىنبەۋدىڭ سالدارى گەوساياسي قاقتىعىس كۇن سايىن قايتالانىپ وتىرعان بۇگىنگى جاعدايدا قايشىلىقتاردى ورشىتپەسە, سوندىرمەيدى. سان عاسىرلىق تايتالاس پەن كۇرەستىڭ سەبەبىن ىزدەگەن عالىمنىڭ پايىمىنشا, ەكى كەڭىستىكتىڭ قاراما-قارسىلىعى كەلەسى تاراپتىڭ وزگەنى تانىماي تۇرىپ, ءوزىن تانۋىنا ىقپال ەتۋىنەن باستاۋ الىپ وتىر.
