فوتو: tolqyn.kz
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا قاڭتار قاسىرەتىنە قاتىستى بىلدىرگەن كوزقاراسى ۇلكەن ماڭىزعا يە. پرەزيدەنت سۇحباتىندا قاڭتار وقيعاسىنىڭ ورىن الۋ سەبەپتەرىن ناقتىلاپ بەردى. بارلىق ايتىلعان ويلارىنان قاڭتار وقيعاسىنىڭ استارى وتە تەرەڭدە جاتقاندىعىن باعامداۋعا بولادى.
ادۆوكات رەتىندە بىرقاتار بەيبىت تۇرعىنداردىڭ, كەيبىر كۇدىكتىلەردىڭ زاڭدى مۇددەسىن قورعاعانىمدا, ءبىرشاما جايتتاردى ءىس ماتەريالدارىنداعى تەرگەۋشىلەردىڭ كوركەم ادەبيەتشىدەي شەبەر سيپاتتاپ, ونى كوشىرىپ, باسقا ىستەردىڭ ماتەريالدارىنا قوسا بەرەتىندىگى مەنى تاڭ قالدىرعانىن جاسىرا المايمىن. سەبەبى كۇدىكتى دەپ تانۋ تۋرالى ەكى-ءۇش بەتتەن تۇراتىن قاۋلى بولسا, سونىڭ جارتى پاراعى عانا ءتيىستى كۇدىكتىگە قاتىستى ارەكەتتەر, قالعانى جالپى كوشىرمە سيپاتتاۋ سوزدەرى ەدى. زاڭ قۇجاتتارى ناقتىلىقتى تالاپ ەتەدى. ءتىپتى كەيبىر ىستە ءبىرىن-ءبىرى مۇلدەم تانىمايتىن, توپتىڭ اراسىندا ءجاي جۇرگەن ادامداردى, قول تەلەفونى سيگنالدارى ءوزارا جاقىن جەرلەردەن تارتقان ازاماتتاردى ءبىر توپ قۇردى دەگەن جەلەۋمەن ۇستاپ, ولارعا قاتىستى تەرگەۋ امالدارىن جۇرگىزىپ, سوتقا جەتكىزگەن ىستەر دە بار. ءتىپتى ۇستاپ اكەلگەن ادام ولاردى شىنىمەن دە تانىمايتىنىن, جول-جونەكەي قوسىلعانىن ايتىپ تۇرسا دا, «قامايمىز» دەپ قورقىتىپ, قىسىم جاساۋعا ارەكەتتەنگەن كەزدەر دە بولدى.
وسى رەتتە ءبىز ناعىز كۇدىكتىلەر مەن باسىم كوپشىلىككە ەرە شىققان قاراپايىم حالىق وكىلدەرىن اجىراتا ءبىلۋىمىز كەرەك. «ەكى تۇيە سۇيكەنسە, اراسىندا شىبىن ولەدىنىڭ» كەبىن كيمەس ءۇشىن قاڭتار وقيعاسىنا قاتىستى دەپ كۇدىك كەلتىرىلگەن ءبىراز ادامداردىڭ ىستەرىنە وسى تۇرعىدان ءمان بەرگەن ابزال. بۇل ماسەلەدە پرەزيدەنتتىڭ «قاڭتار وقيعاسىنا قاتىسقاندارعا راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى» زاڭدى قابىلداۋى ارقىلى سول ورتادا قىزۋقاندىلىقپەن, بۇزاقى توپقا ىلەسىپ قۇقىق بۇزعاندارعا قاتىستى جازانى جەڭىلدەتۋگە جول اشتى.
ايتا كەتۋ قاجەت, قاڭتار وقيعاسى ىسپەتتەس اۋقىمدى قۇقىق بۇزۋشىلىقپەن كۇرەس جۇرگىزۋدەگى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتى دە بۇل تۇستا ۇلكەن سىنعا ءتۇستى. «بىرەۋ تويعا اينالعاندا, كەيبىرەۋلەردىڭ قويعا باس سالعانى» دا جوق ەمەس. ونىڭ باعاسى ۋاقىتى كەلگەندە بەرىلە جاتار. سول كەزدەگى كۇردەلى احۋالدان دا وتكەن مەملەكەتىمىز بەن حالقىمىزدىڭ بولاشاعى جارقىن بولارىنا سەنەمىن. «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەتتە» ماسەلەلەر تەك بەيبىت الاڭداردا, مادەنيەتتى تۇردە شەشىلۋگە ءتيىس. بۇل تۇرعىدان العاندا حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعى دەڭگەيى دە سول قاڭتار وقيعاسى كەزىندە قىلاڭ بەرگەنىن جاسىرا المايمىز. دەگەنمەن قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن مەملەكەتىمىز كوپ جىلعا ەسەيدى.
بۇگىندە حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعى ماسەلەسى دە وزەكتى. سۇحباتتا ءسوز بولعان «حالىقتىڭ قارىزعا باتۋىنا» بايلانىستى مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان تىڭ شارالاردىڭ ناتيجەسى وسى جولعى ۇكىمەت باسشىسىنان كۇتەتىن جاقسى باستامالاردىڭ ءبىرى بولاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. ورتا بۋىننان جاس بۋىن ساباق الاتىنى زاڭدىلىق دەسەك, ءبىز ەڭبەكقور, ءبىلىمپاز, كاسىبي, ادال, باستاماشىل, مەيىرىمدى, قاراپايىم قاسيەتتەرىمىزبەن «ەلىم دەسە ەمىرەنىپ تۇراتىن» بولاشاق ۇرپاققا ۇلگى كورسەتە ءبىلۋىمىز كەرەك. «ەل بولام دەسەڭ, بەسىگىڭدى تۇزە» دەمەكشى, ءاربىر وتباسى ءوز قۇندىلىقتارىن ارتتىرا وتىرىپ, ادىلەتتى قازاقستاننىڭ شاڭىراعىنا ءبىر-ءبىر مىقتى ۋىق بولىپ قادالۋى كەرەك.
روزا ءومىرتاي,
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ اعا وقىتۋشىسى
