بازالىق مولشەرلەمە دەڭگەيى

بۇعان دەيىن ۇلتتىق بانك توراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ قولايلى مولشەرلەمە ەلدەگى ەكونوميكالىق جاعدايعا بايلانىستى دەپ تۇسىندىرگەن بولاتىن. ال نەگىزگىسى – ينفلياتسيامەن كۇرەسۋ جولى. ول باسەڭدەگەن سايىن مونەتارلىق رەتتەۋشى مولشەرلەمەنى بىرتىندەپ تومەندەتەدى. ۇلتتىق بانكتىڭ مالىمەتىنشە, بازالىق مولشەرلەمەنىڭ وزگەرۋى ينفلياتسيا دەڭگەيىنە اقشا نارىعىنىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسى مەن ۆاليۋتا باعامى ارقىلى اسەر ەتەدى. باسقاشا ايتقاندا, بازالىق مولشەرلەمە نەعۇرلىم تومەن بولسا, تۇتىنۋشىلىق جانە يپوتەكالىق نەسيەلەر سوعۇرلىم ارزان بولادى.

بۇل رەتتە «Halyk Finance» ساراپشىلارى بازالىق مولشەرلەمە 50-100 تارماققا, 14,25-14,75%-عا دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن دەپ ەسەپتەيدى. ولاردىڭ پىكىرىنشە, ينفلياتسيانى قولدايتىن فاكتورلار – كوممۋنالدىق قىزمەتتەر باعاسىنىڭ ءوسۋى, ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ ءوسۋى, تەڭگەنىڭ السىرەۋىنە قاتىستى كورسەتكىشتەر بازالىق مولشەرلەمە تومەندەيدى دەگەن بولجامعا دەم بەرىپ تۇر.

وسى فاكتورلارعا قاراماستان, ساراپشىلار ينفلياتسيا بىلتىرعىداي كۇرت بولماسا دا, باسەڭدەي بەرەدى دەپ ەسەپتەيدى. قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا باعا ءوسىمى 9,5%-دى قۇرادى. ۇلتتىق بانك ونىڭ ءمانىن 2025 جىلعا قاراي 7,5%-دان 9,5%-عا دەيىنگى ارالىقتا بولجايدى. «Halyk Finance» ساراپشىلارى 8,5%-عا دەيىن تومەندەيدى دەپ وتىر.

«باسقا فاكتورلار دا اقشا-نەسيە ساياساتىن ودان ءارى جەڭىلدەتۋگە ىقپال ەتەدى. بۇعان ورتالىق بانكتەردىڭ كوپشىلىگىنىڭ قاتاڭ اقشا-نەسيە ساياساتى اياسىندا اعىمداعى جانە كەلەسى جىلداردا ودان ءارى قىسقارۋدى كۇتۋمەن جاھاندىق ينفليا­تسيالىق قىسىمنىڭ باياۋلاۋى جانە ينفلياتسيانىڭ كۇتىلگەننەن تەزىرەك تومەندەۋى كىرۋى مۇمكىن», دەدى «Halyk Finance» ساراپشىلارى.

ساراپشىلار ەلىمىزدە ناقتى پايىز­دىق مولشەرلەمەنىڭ (ينفلياتسيانى ەسكەرە وتىرىپ تۇزەتىلگەن نارىقتىق مولشەرلەمە) سالىستىرمالى تۇردە جوعارى ەكەنىن ەسكە سالىپ وتىر. بۇل دا بازالىق مولشەرلەمەنى ودان ءارى تومەندەتۋگە تولىق نەگىز بەرەدى. ۇلتتىق بانكتىڭ سوڭعى ماكروەكونوميكالىق زەرتتەۋىندە بازالىق مولشەرلەمە 2024 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 13,8%-عا دەيىن تومەندەيتىنى ايتىلعان. 2025 جانە 2026 جىلدارعا ارنالعان بازالىق مولشەرلەمە بولجامىنىڭ مەدياندىق ءمانى تيىسىنشە 10,5% جانە 9% دەڭگەيىندە بولدى.

«Jusan Invest» باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان تولەپوۆ جۋرنا­ليس­­تەرمەن كەزدەسكەن كەزدە ەلدىڭ باس بانكى اقشا-نەسيە ساياساتىن ودان ءارى جۇمسارتۋى مۇمكىن ەكەنىن جوققا شىعارمادى. ول مۇنى جوعارى ايلىق ينفلياتسياعا قارا­ماس­تان, وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەرمەن سالىس­تىرعاندا تومەندەپ, ۇلتتىق بانك بولجامىنا جاقىنداپ قالعاندىعىمەن تۇسىندىرەدى.

ساراپشىنىڭ بايانداۋىنشا, ۇلتتىق بانكتە مولشەرلەمەنى 25-50 بازاعا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بار.

ء«بىز ينفلياتسيانىڭ تومەندەۋىن قا­لاي­مىز, سوندىقتان بازالىق مولشەر­لەمەنى شەكتەۋشى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋدى قولدايمىز», دەيدى ساراپشى.

قارجى نارىعىنىڭ كوپتەگەن ساراپشىسى مولشەرلەمەنىڭ تومەندەۋى بانكتەردىڭ دەپوزيتتەرىنە اسەر ەتەدى دەپ ويلايدى. وتكەن جىلى بانكتەردىڭ دەپوزيتتىك بازاسى ايتارلىقتاي ءوستى. Ranking.kz تالداۋىنا سۇيەنسەك, جەكە تۇلعالاردىڭ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى دەپوزيتى 2023 جىلى 20,6%-عا ءوسىپ, 20,4 ترلن تەڭگەگە جەتكەن. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتار بولساق, 2022 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي قازاقستانداعى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى دەپوزيتتەر 16,9 ترلن تەڭگەنى قۇراعان بولاتىن.

جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرى بانك سەكتورىن قارجىلاندىرۋدىڭ نەگىزگى كوزى سانالاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. ۇلتتىق بانكتىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ قورلاندىرۋ قۇرىلىمىنداعى كليەنتتەردىڭ دەپوزيتى 2024 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بو­يىنشا 68,2%-دى قۇرادى.

قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداس­تىعىنىڭ (ققق) مالىمەتىنشە, 2023 جىلى جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرىنىڭ كولەمى 15,6-دان 18,8 تريلليون تەڭگەگە (+20,4%) ءوستى. قاۋىمداستىق پەن ۇلتتىق بانكتىڭ اقپان ايىنداعى ساۋالنامالارىنا سايكەس, 2024 جىلى دوللار مەن تەڭگە جۇبىنىڭ ورتاشا ايىرباستاۋ باعامى 478,3 (اعىمداعى باعامعا +7%) جانە 471,8 (اعىمداعى باعامعا +5%) تەڭگەنى قۇراۋى مۇمكىن.

ەكونوميست ماعبات سپانوۆ تەڭگە باعامى مەن تەڭگەدەگى دەپوزيتتەر اراسىندا بەلگىلى ءبىر بايلانىس بار دەپ ەسەپتەيدى. ەدب قورجىنىنداعى تەڭگەمەن سالىنعان دەپوزيتتەر كەمى جارتى پايىزعا ارزانداۋى مۇمكىن. تيىسىنشە, بۇل وزگەرىس سالىمشىلارعا اسا قاتتى سەزىلە قويمايدى. جالپى, ساراپشى ستاۆكالاردىڭ ودان ءارى تومەندەۋى قارجى ينستيتۋتتارىنداعى دەپوزيتكە تىم قاتتى اسەر ەتپەيتىنىن ايتادى. سەبەبى ءبىزدىڭ ەلدە قولداعى قارجىنى ينۆەستيتسيالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قارجى قۇرالدارى از.

الماتى