سۋرەتتى تۇسىرگەن – دميتري ەروفەەۆ
اتالعان ماسەلەگە قاتىستى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەت قاناعاتوۆ ينۆەستور كومپانيانىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. جيىندا ول ەلىمىزدە, سونىڭ ىشىندە جەتىسۋ وڭىرىندە ەكونوميكانىڭ ەلەۋلى دامۋىنىڭ ناتيجەسىندە ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىنا دەگەن قاجەتتىلىك ءوسىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى. سوعان بايلانىستى «باسقۋات ەنەرگو» جشس ۇسىنعان بۇل ماڭىزدى جوبا وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان قولداۋ تاپقان. جوبا تۋرالى كەڭىنەن تانىستىرۋ ءۇشىن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى العاشقى ءسوزدى «باسقۋات ەنەرگو» جشس ديرەكتورى ارمان وتارباەۆقا بەردى. سەرىكتەستىك باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, تالدىقورعاندا گازتۋربينالىق ستانسا سالۋ مەجەلەنگەن. جوبا ءۇش كەزەڭنەن تۇرادى, ياعني 2024-2025 جىلدارى ىسكە اسىرىلماق.
«قۇرىلىسقا قاجەتتى جەر ۋچاسكەسى بار, قازىر گەولوگيالىق-گەودەزيالىق جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. زەرتتەۋ جۇمىستارى اياقتالعان سوڭ, ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا ءبىرىنشى كەزەڭنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وسى جىلدىڭ مامىر-قازان ايلارىندا جوبانىڭ العاشقى كەزەڭى اياقتالۋعا ءتيىس. ال ماۋسىم-قازان ايلارىندا ەكىنشى كەزەڭنىڭ قۇرىلىسىن دا قوسا جۇرگىزەمىز. 2024-2025 جىلعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا ۇلگەرىپ, باستاپقى مەجە – 25 گكال جىلۋ ەنەرگياسىن وندىرۋگە بار كۇش-جىگەرىمىزدى جۇمسايمىز. جوبا 2025 جىلدىڭ قازان ايىنا دەيىن تولىق اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان», دەدى ا.وتارباەۆ.
تالدىقورعان قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى قۋانىش سەيتىمبەتوۆ ءوز سوزىندە وسى جوباعا بايلانىستى اكىمدىكتە بىرنەشە وتىرىس وتكىزىلگەنىن, سونىڭ ناتيجەسىندە قۇرىلىسقا قاجەتتى جەر ۋچاسكەسىنىڭ نىسانالى ماقساتىن وزگەرتۋ ماسەلەسىنىڭ وڭ شەشىلگەنىن, «باسقۋات ەنەرگو» جشس-نىڭ «باسقۋات» باس قازاندىعىمەن ءوزارا بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋ تۋرالى كەلىسىم جاسالعانىن قىسقاشا باياندادى. سول سياقتى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايدوس بەكەتاەۆ «باسقۋات ەنەرگو» جشس-نىڭ جوباسىنا جانە تەكەلى قالاسى مەن ەسكەلدى اۋدانىنىڭ تابيعي گازعا قاجەتتىلىگىن ءتيىستى كولەمدە قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «تالدىقورعان» اگرس-نىڭ قۋاتىن 200 مىڭ كم 3/ساعاتقا جەتكىزۋ قاجەتتىگى تۋىندايتىندىقتان, اتالعان اگرس-كە جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى ۇسىندى.
جالپى ەكونوميكانىڭ, سونىڭ ىشىندە ءوندىرىس پەن قۇرىلىس سياقتى نەگىزگى سالالاردىڭ قارقىندى وسۋىنە بايلانىستى ەنەرگياعا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋى, ەنەرگەتيكا نىساندارىنداعى جابدىقتاردىڭ توزۋى, رەزەرۆتىك سىيىمدىلىق قورىنىڭ شەكتەۋلىگى بۇل سالاعا ەداۋىر كولەمدە ينۆەستيتسيا سالۋدى قاجەت ەتىپ وتىرعاندىقتان, گازتۋربينالىق ستانسا سالۋ جوباسىنىڭ جەتىسۋ ءوڭىرى ءۇشىن ماڭىزى زور. اتاپ وتسەك, «باسقۋات ەنەرگو» جشس جاڭا نىسان سالۋ بارىسىندا 3 گاز-پورشەندى تۋربينا, ەكى گاز تۋربيناسىن, 4 كادەگە جاراتۋشى قازاندىق ورناتادى. جوبانى ىسكە اسىرۋ نەگىزىندە جالپى كولەمى 80 مۆت ەلەكتر ەنەرگياسىن, 100 گكال جىلۋ ەنەرگياسىن ءوندىرۋ كوزدەلگەن. بۇل ءوز كەزەگىندە تالدىقورعاندى جىلۋ ەنەرگياسىمەن قامتىپ وتىرعان «باسقۋات» قازاندىعىنىڭ قولدانىستاعى جىلۋ بەرۋ جۇيەسىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋعا ۇلكەن ىقپال ەتپەك. جوبانىڭ قۇنى – 37 ملرد تەڭگە.
جىلۋ دەگەننەن شىعادى, كۇنى كەشە ەسكەلدى اۋدانىنا قاراستى الدابەرگەنوۆ اۋىلىنا گاز قۇبىرىن تارتۋ جۇمىستارى اياقتالىپ, ەلدى مەكەنگە كوگىلدىر وتىن بەرىلدى. گاز قوسۋ راسىمىنە ارنالعان سالتاناتتى شاراعا ەسكەلدى اۋدانىنىڭ اكىمى ەلدوس احمەتوۆ, وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دانيار ىسقاقوۆ, مەردىگەر كومپانيا وكىلدەرى جانە اۋىل تۇرعىندارى قاتىستى.
اۋدان باسشىسى ءوز سوزىندە تۇرعىنداردى قۇتتىقتاپ, قازىرگى تاڭدا حالىقتىڭ ءبىرىنشى كەزەكتە شەشۋدى قاجەت ەتەتىن ماسەلەلەرىنە, سونىڭ ىشىندە تابيعي گازبەن قامتۋ ماسەلەسىنە باسىمدىق بەرىلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەسكەلدى اۋدانىندا 33 ەلدى مەكەن بار, ونىڭ 21-ءى گازداندىرۋعا جاتادى. بۇگىندە اۋداندا الدابەرگەنوۆ اۋىلىن قوسا العاندا 5 ەلدى مەكەن گازداندىرىلعان. ولاردا جالپى سانى 6 200-گە جۋىق ابونەنت بار. كەلەسى كەزەكتە باقتىباي اۋىلىن گازعا قوسۋ جوسپارلانعان.
قازىر اۋداننىڭ 11 اۋىلىندا گاز تارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل ەلدى مەكەندەردى گازعا قوسۋ جىل سوڭىنا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلادى. سونىمەن قاتار 3 ەلدى مەكەندى گازداندىرۋدىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اۋداننىڭ 41 مىڭ تۇرعىنى بار 21 ەلدى مەكەنى تابيعي گازعا قول جەتكىزەدى.
4 مىڭنان اسا تۇرعىنى بار الدابەرگەن اۋىلىنا تارتىلعان گاز جەلىلەرىنىڭ ۇزىندىعى – 107 كم. جوبانىڭ قۇنى – 756,5 ملن تەڭگە. گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسىن «كومپانيا گازستروي» جشس جۇرگىزدى.
وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇكش باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, 2023 جىلى جالپى سوماسى 22,9 ملرد تەڭگەگە گاز تاراتۋ جەلىلەرىن سالۋدىڭ 22 جوباسى ىسكە اسىرىلىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە 1061 كم گاز جەلىلەرى تارتىلعان. سونىڭ ىشىندە 11 جوبا بويىنشا جۇمىستار اياقتالىپ, گاز بەرىلدى, ال 11 جوبا 2024 جىلعا اۋىسپالى. بۇعان قوسا بيىل وبلىستىڭ تاعى 22 ەلدى مەكەنىندە گازداندىرۋ جۇمىستارى باستالدى. جالپى, وبلىس كولەمىندە بۇگىندە 319 مىڭ ادام گازعا قول جەتكىزدى, ياعني حالىقتىڭ گازبەن قامتىلۋ دەڭگەيى – 45,6 پايىز.
جەتىسۋ وبلىسى
