الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ جاڭاشىل جولى

وتىرىسقا پارلامەنتتىڭ قوس پالاتا دەپۋتاتتارى, وبلىستار مەن رەس­پۋب­ليكالىق ماڭىزى بار قالالار اكىم­دەرىنىڭ ورىنبا­سارلارى, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ, حالىقارالىق ۇيىمدار مەن ۇەۇ وكىلدەرى قاتىستى.

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قور­عاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا سالا­­داعى نەگىزگى جەتىستىكتەردى, ونىڭ ىشىن­­دە مەملەكەت باسشىسى قويعان مىن­دەت­­تەردىڭ, اتاپ ايتقاندا, زەينەتاقى مول­شەرىن, ونىڭ ىشىندە بازالىق زەينەتاقى مولشەرىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان شارالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا مىندەتتەردىڭ ورىن­دالۋى تۋرالى اتاپ ءوتتى. سالا باس­شى­سىنىڭ ايتۋىنشا, تمد ەلدەرى اراسىن­دا العاش رەت الەۋمەتتىك قورعاۋ جۇيە­سىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان الەۋ­مەتتىك كودەكس قابىلدانعان. الەۋمەتتىك كودەكس اياسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى پرواكتيۆتى كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى ىسكە اسىرىلىپ, تولىق كولەمدە ىسكە قوسىلعان. وسى­لاي دەگەن مينيستر: «ناتيجەسىندە, بىل­تىر 844 مىڭعا جۋىق ادامعا مەم­لەكەتتىك قىزمەتتەردى پرواكتيۆتى كورسەتۋ ءۇشىن SMS جولداندى. بۇل رەتتە 333 مىڭنان اس­تام ادام جاردەماقىنى نەمەسە تولەمدى ءوتى­نىش­سىز الۋ مۇمكىندىگىن پايدالاندى», دەدى.

مينيستر جۇمىستىڭ تاعى ءبىر ما­ڭىز­دى باعىتى حالىقتى جۇمىسپەن قام­تۋعا جار­دەمدەسۋ ەكەنىن العا تارتتى. بىل­تىر 963 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاس­تىرىلعان. جاستار ءۇشىن بيزنەس اشۋعا جانە دامىتۋعا جەڭىلدىكتى ميكروكرەديتتەر بەرىلىپ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال ساناتتارىنا كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ ءۇشىن گرانتتار تاعايىندالعان.

«بۇدان باسقا, ماڭىزدى ستراتەگيالىق قۇ­جات – ەڭبەك نارىعىن دامىتۋدىڭ 2024-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى ازىرلەنىپ, قابىلداندى. ونىڭ اياسىندا ساپالى جۇمىس ورىندارىنىڭ سانىن 3,8 ملن-عا دەيىن جەتكىزۋ جانە جۇمىسپەن قامتۋ قۇرىلىمىن جاقسارتۋ جوسپارلاندى. ول 2030 جىلعا دەيىنگى كەزەڭگە ەڭبەك نارىعىن دامىتۋ بويىنشا نەگىزگى باعىتتاردى, ءىس-شارالاردى, ينديكاتورلاردى جانە جاۋاپتى ورىنداۋشىلاردى ايقىندايدى», دەدى سالا باسشىسى. سونداي-اق كوشى-قون ساياساتىنىڭ 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىم­داماسى جانە 2030 جىلعا دەيىنگى قاۋىپسىز ەڭبەك تۇجىرىمداماسى سياقتى ماڭىزدى ستراتەگيا­لىق قۇجاتتار قابىلداندى. ال بيىل جىل باسى­نان باستاپ ەڭبەك جاعداي­لارى زياندى جۇمىس­پەن قامتىل­عان ادامداردى الەۋمەتتىك قورعاۋ­دى كۇشەيتۋ ماقساتىندا ارناۋلى الەۋمەت­تىك تولەم ەنگىزىلدى. «ارناۋلى الەۋمەتتىك تولەم زەينەتكەرلىك جاسقا دەيىن تولەنەدى, بىراق ونى الۋ ءۇشىن ەڭبەك جاعدايلارى زياندى جۇمىس­پەن اينالىسپاۋى كەرەك. بۇل رەتتە جۇمىسكەر جەڭىل جۇمىستا جۇمىسىن جالعاستىرا الادى, سودان كەيىن ول جالاقى مەن تولەم الادى نەمەسە دەمالىسقا شىعىپ, زەينەتكە شىققانعا دەيىن ارناۋلى الەۋمەتتىك تولەم الۋعا قۇقىعى بار», دەدى س.جاقىپوۆا.

مينيستر بىلتىر 2,3 ملن ادامعا زەينەتاقى تولەۋگە ارنالعان بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ جالپى سوماسى 3,3 ترلن تەڭگەنى قۇراعانىن جەتكىزدى. ماسەلەن, بالالى وتباسىلارعا جار­دەماقى تولەۋگە رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن 578,4 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بۇل قولداۋ شارا­سى­مەن بارلىعى 1,3 ملن ادام, ونىڭ ىشىن­­دە بالا تۋعاندا بەرىلەتىن جاردەم­اقى, كوپ­بالالى انالارعا, سونداي-اق كا­مەلەتكە تول­ماعان 4 جانە ودان دا كوپ با­لالارى بار كوپ­بالالى وتباسى­لار جاردەماقىمەن قام­تىلعان. مۇگەدەكتىگى بويىنشا مەملەكەتتىك الەۋ­مەتتىك جاردەماقىلاردى تولەۋ ءۇشىن 545,5 مىڭ الۋشىعا 409,7 ملرد تەڭگە باعىتتالىپ, ­9 ملن مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇ­يە­سىنە قاتى­سۋشىعا 536,4 ملرد تەڭگە سوما­سىنا الەۋ­مەتتىك اۋدارىمدار تۇسكەن.

سونىمەن قاتار مينيستر پرەزيدەنت تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا بيىل ەڭبەك مو­بيلدىلىگى ورتالىقتارىن ترانسفورما­تسيا­لاۋ جالعاساتىنىن اتاپ ءوتتى. «مەملەكەت باس­شىسى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا جۇمىس­قا ور­نالاسۋ ناتيجەلەرى بويىنشا مانساپ ورتالىقتارى جۇمىسكەرلەرىنىڭ قىز­مەتتە­رىنە اقى تولەۋ مىندەتىن قويدى. جەر­گىلىكتى جەر­لەردە قىزمەتكەرلەر جۇ­مى­­سىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, سونداي-اق «ەڭبەك نارىعى» اقپارات­تىق جۇيەسىندە موتي­ۆاتسيالىق تەتىكتەر جاساۋ ءۇشىن مانساپ ورتا­لىقتارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن قانات­قاقتى رەجىمدە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا ناقتى KPI انىقتالاتىن تسيفر­لىق جۇمىس ورنى قۇرىلادى», دەدى س.جاقى­پوۆا. بۇل مانساپ ورتالىقتارىنىڭ جۇمى­سىندا كەيس-مەنەدج­مەنت قاعيداتتارى قولدانىلادى.

ودان باسقا ەلىمىزدە مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتسياسى كوميتەتى قۇرىلادى. سالا باسشىسى س.جاقىپوۆا بۇل قۇرىلىم­نىڭ ساتىلى مودەلى حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمى ستان­دارتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. مينيستر­لىك ۇيلەستىرۋ مەملەكەتتىك باقىلاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا شەشىمدەر قابىلداۋ كەزىندە ەڭبەك ينسپەكتورلارىنىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن بەي­تاراپتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرە­دى. بۇدان باسقا, مينيستر ەڭبەكتى قورعاۋدى باس­قا­رۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا جانە قىز­مەتكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالارعا ەگجەي-تەگجەيلى توقتالدى. سەبەبى بۇل باعىتتا جۇيەلى تۇردە ورىن الىپ وتىرعان پروبلەمالار بار. مىسالى, وقيعالاردى جاسىرۋدى كوزدەيتىن جاسىرىن جاراقاتتانۋ, زياندى ەڭبەك جاعدايلارىنا تارتىلعان قىزمەتكەرلەردىڭ ۇلكەن پايىزى سەكىلدى ماسەلەلەر كۇن تارتىبىندە تۇر. «سول ءۇشىن ءبىز 2030 جىلعا دەيىنگى قاۋىپسىز ەڭبەك تۇجىرىمداماسى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلاتىن ەڭبەكتى قورعاۋدى باسقارۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن جاڭعىرتۋدى كوزدەيمىز», دەدى س.جاقىپوۆا.

سونداي-اق بيىل ينكليۋزيۆتى ساياسات تۇجى­رىمداماسى قابىلداناتىنىن جەت­كىز­گەن مينيستر: «ونىڭ باستى ماق­ساتى – ءاربىر ازامات دامۋدىڭ جەكە ەرەك­شە­لىكتەرىنە قاراماستان لايىقتى ءومىر سۇرۋ­گە جانە ءوزىنىڭ الەۋەتىن ىسكە اسى­رۋ­عا مۇمكىندىگى بار قوعام قۇرۋ», دەدى. بۇدان باسقا الەۋمەتتىك سالانى دامى­تۋ­دىڭ ءبىرىنشى ۇلتتىق عىلىمي ورتا­لىعىن جاڭ­عىرتۋ شەڭبەرىندە مۇگە­دەكتىگى بار ادامداردى ءساتتى جانە ءتيىمدى وڭالتۋ ماقساتىندا جاڭا تەحنولوگيا­لاردى ازىرلەۋ جونىندەگى جەكەلەگەن زەرت­حانالار جۇمىس ىستەيدى.