كوللاجدى جاساعان – الماس ماناپ, «EQ»
جاساندى ينتەللەكت قولدانبالارى جەتىلدىرىلگەن سايىن جۇمىس ورىندارىن جوعالتۋ, كەمسىتۋشىلىك, اۆتورلىق قۇقىقتىڭ بۇزىلۋى, جالعان اقپاراتتاردىڭ تارالۋى سەكىلدى ادامزاتقا تونەتىن قاۋىپ كوبەيىپ كەلەدى. ساراپشىلار بۇل سالانى باسىنان باقىلاۋدا ۇستاماسا, كەيىن زاردابىن تارتاتىنىمىزدى ءجيى ايتىپ ءجۇر. ەۋروپالىق وداق وسى ماسەلەلەردى رەتتەۋدە كوشباسشىلىق تانىتىپ كەلەدى. وداققا مۇشە ەلدەر جەلتوقسان ايىندا ەۋروپالىق كەڭەس پەن ەۋروپالىق پارلامەنت ماقۇلداعان «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. زاڭ بيىل كۇشىنە ەنەدى. ەرەجەگە سايكەس, ەۋروپا اۋماعىندا ساتىلاتىن جانە قولدانىلاتىن جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارى مەن ونى وندىرەتىن كومپانيالارعا قاتاڭ شەكتەۋلەر قويىلادى. ايتا كەتەيىك, ەۋروپا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ناقتى ەرەجەلەرىن بەكىتكەن العاشقى كونتينەنت بولىپ وتىر.
نيدەرلاندتاعى ۋترەحت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جەكە قۇقىق جانە تەحنولوگيالار كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى كاتالينا گوانتانىڭ ايتۋىنشا, «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ – ەۋروپالىق وداقتىڭ تەحنيكالىق ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان كوپ زاڭىنىڭ ءبىرى. زاڭ اياسىندا جۇمىس ورىندارىندا, مەكتەپتەردە ەموتسيالاردى تانيتىن باعدارلامالىق قۇرالدى, ناسىلشىلدىك جانە كەمسىتۋشىلىك سيپاتىنداعى جۇيەلەردى پايدالانۋعا تىيىم سالىنادى. ياعني ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا قولدانۋعا ارنالعان جاساندى ينتەللەكت ونىمدەرىن شىعاراتىن كومپانيالار قاتاڭ ەتيكالىق نەگىزدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, ەرەجەلەردى ۇستانۋعا ءتيىس. ال پوليتسيا تەحنولوگيانى تەرروريزممەن كۇرەسۋ, ادام ساۋداسىنىڭ الدىن الۋ نەمەسە جوعالعان ادامدى ىزدەۋ سياقتى بەلگىلى ءبىر ماقساتتا پايدالانۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە سوت رۇقساتىن الۋى كەرەك.
ء«تيىمدى بولۋ ءۇشىن مۇنداي ەرەجەلەر بارلىق سالادا ۇتىمدى شەشىم رەتىندە قولدانىلعانى ءجون», دەپ اتاپ ءوتتى گوانتا. بىراق بۇل اپتا سايىن جاڭا ونىمدەر شىعارىلىپ, قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان تەحنولوگيالىق سەكتوردا وڭاي شارۋا ەمەس. «زاڭنىڭ قابىلدانۋ ماقساتى – يننوۆاتسيانىڭ دامۋى مەن جەكە تۇلعالاردى قورعاۋ شارالارى اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ», دەيدى ول.
«جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭنىڭ تۇجىرىمداماسى ەۋروپالىق وداقتىڭ ساراپتاماسىنان وتكەننەن كەيىن ءبىراز وزگەرىسكە ۇشىراعان. اتاپ ايتقاندا, ەركىن قولجەتىمدى باستاپقى كودتارى مەن وقۋ دەرەكتەرى بار جۇيەلەرگە قاتىستى تالاپتار جەتىلدىرىلگەن. اشىق باستاپقى كود دەگەنىمىز – ورتاق پايدالانۋعا بولاتىن, ياعني كەز كەلگەن قولدانۋشى تۇزەتۋلەر مەن وزگەرىستەر ەنگىزە الاتىن باعدارلاما. جۇيەنىڭ اشىق بولۋى نەگىزىنەن قاۋىپسىز سانالادى ءارى جاساندى ينتەللەكت سالاسىنىڭ قارقىندى دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. مىسالى, ونداي جۇيەلەردىڭ قاتارىنا «مەتا» كومپانياسىنىڭ مەتا-لاما ۇلكەن تىلدىك مودەلىن جاتقىزۋعا بولادى. كەيىنگى كەزدەرى باعدارلامالىق جاساقتاما يندۋسترياسىنداعى كاسىپورىنداردىڭ 80 پايىزى وسىنداي اشىق باستاپقى تەحنولوگيالاردى قولدانا باستادى. بۇعان اسىرەسە جوعارىدا اتاپ وتكەن الپاۋىت «مەتا» كومپانياسىنىڭ اسەرى كوپ. دەگەنمەن مۇقيات زەرتتەسەك, اشىق جۇيەلەردەن دە كەيبىر قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردى اڭعارۋعا بولادى. سوندىقتان ەۋروپالىق وداق ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قاداعالاۋعا ءمان بەرىپ وتىر. ساراپشىلار دا ولاردىڭ GPT-4 OpenAI سياقتى «قارا جاشىك» جۇيەلەرىنە قاراعاندا اشىق جۇمىس ىستەگەنىمەن, ءالى دە كولەڭكەلى تۇستارى جوق ەمەس دەپ وتىر.
لوندون ۋنيۆەرسيتەتى كوللەدجى زاڭ كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى مايكل ۆەيل: «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى زاڭ نەگىزىنەن ەۋروپالىق وداق ونىمدەرىن رەتتەۋ ماقساتىندا قابىلدانىپ جاتىر», دەيدى. ياعني بۇل دا ەۋروپالىق وداقتىڭ تۇتىنۋشىلارىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماقساتىنداعى ويىنشىقتاردىڭ نەمەسە ازىق-ت ۇلىكتىڭ قاۋىپسىزدىگىن رەتتەيتىن زاڭدارى سياقتى. ولار ەندى شەكارالىق باقىلاۋ بەكەتتەرىندەگى مەديتسينالىق بەينەلەۋ, ادامنىڭ ءجۇزىن تانۋ سياقتى بەلگىلى ءبىر قولدانىستاردى وتە قاۋىپتى دەپ ساناعاندىقتان, مۇنداي جۇيەلەردىڭ ارنايى زاڭ شەڭبەرىندە تالاپتارعا ساي بولۋىن مىندەتتەپ وتىر. سوندىقتان ازىرلەۋشىلەر ءوز باعدارلامالارىنىڭ قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەتىنىن دالەلدەۋى كەرەك.
گوانتانىڭ پىكىرىنشە, دەنساۋلىق, قاۋىپسىزدىك, نەگىزگى قۇقىقتار سياقتى قوعامدىق مۇددەلەرگە زيان كەلتىرۋى مۇمكىن كەز كەلگەن قولدانبانى قاۋىپتى دەپ ساناۋعا بولادى.
ال يتالياداعى بولونيا ۋنيۆەرسيتەتىندە تسيفرلىق ەتيكا جانە قۇقىق ماماندىعى بويىنشا وقيتىن كلاۋديو نوۆەللي قابىلدانعان زاڭ جي كومپانيالارىنىڭ ەۋروپالىق وداق نارىعىنا ەنۋىنە كەدەرگى كەلتىرۋى جانە يننوۆاتسيالاردى تەجەۋى مۇمكىن دەيدى. ويتكەنى الەمدىك دەڭگەيدە قولدانىستاعى جاساندى ينتەللەكت قولدانبالارىن باسقاراتىن كومپانيالار دا قوسىمشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا ءماجبۇر بولادى. ولار وزدەرىنىڭ مودەلدەرىنىڭ تالاپقا ساي جۇمىس ىستەيتىنىن ۇنەمى دالەلدەپ وتىرۋى جانە ءوز جۇيەلەرىنىڭ حاكەرلەرگە نەمەسە باسقا شابۋىلداۋشىلارعا توتەپ بەرە الاتىنىن تەكسەرۋى كەرەك. اۆا لاۆلەيس ينستيتۋتىنىڭ ەۋروپالىق مەملەكەتتىك ساياسات ءبولىمىنىڭ باسشىسى كوننور دانلوپ: «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى زاڭنىڭ قابىلدانۋى قاۋىپ-قاتەردى انىقتاۋعا عانا ەمەس, ولاردى ازايتۋعا العاشقى قادام جاسالعانىن بىلدىرەدى», دەيدى.
«جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن تىيىم سالىنعان تاجىريبەلەر التى اي ىشىندە توقتاتىلۋى كەرەك. ال جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جالپى ماقساتتاعى مىندەتتەمەلەرى ءبىر جىل ىشىندە كۇشىنە ەنەدى. ياعني نەگىزگى مودەلدەردى ازىرلەيتىن كومپانيالار – GPT-4 سياقتى باسقا جاساندى ينتەللەكت ونىمدەرىنە نەگىزدەلگەن مودەلدەر زاڭ كۇشىنە ەنگەننەن كەيىن ءبىر جىل ىشىندە جۇمىسىن تالاپتارعا سايكەستەندىرۋى كەرەك. ال باسقا تەحنولوگيالىق كومپانيالارعا ەرەجەلەردى ەنگىزۋگە ەكى جىل ۋاقىت بەرىلەدى. زاڭ تالاپتارى ساقتالماسا كوپ سوماداعى ايىپپۇل نەمەسە ولاردىڭ ونىمدەرىن ەۋروپالىق وداق اۋماعىندا قولدانىلۋىنا تىيىم سالىنۋى مۇمكىن. زاڭنىڭ قالاي جۇزەگە اساتىنى ازىرگە بەلگىسىز. سونداي-اق ەۋروپالىق وداق وسى بويىنشا جاساندى ينتەللەكت ديرەكتسياسىن قۇرماق. بىراق ونىڭ دا ناقتى ءرولى ءالى ايقىندالعان جوق.
جاڭا زاڭناما جاساندى ينتەللەكت ونىمدەرىن شىعاراتىن كومپانيالارعا اسەر ەتپەي قويمايدى. دەگەنمەن ولار ەۋروپالىق وداق ەرەجەلەرىنە باعىنا ما, جالپى, ءوز قىزمەتىندە قوعامدىق مۇددەلەردى قورعاۋدى كۇشەيتە مە دەگەن سۇراق تۋادى. دۇنيە جۇزىندەگى جاساندى ينتەللەكت كومپانيالارى ءوز قۇرالدارىنىڭ ەۋروپادا قولدانىلۋىن قالاسا, ارينە, ەرەجەلەرگە بەيىمدەلۋى كەرەك. بۇعان دەيىنگى تاجىريبەگە سۇيەنسەك, كوپتەگەن حالىقارالىق كومپانيا ءوز ونىمدەرىن ءارتۇرلى ەلدىڭ زاڭىنا يكەمدەپ, ءتۇرلى نۇسقادا شىعارۋدان گورى ورتاق ەرەجەگە باعىنۋدى, ياعني ەۋروپا وداعىنىڭ دەرەكتەردى قورعاۋ بويىنشا جالپى رەگلامەنتى ەرەجەسىنە سايكەس جۇمىس ىستەۋدى تاڭداعان. «جاساندى ينتەللەكت تۋرالى» زاڭ دا ءدال سولاي ىقپال ەتۋى ابدەن مۇمكىن.
