فوتو: ن.بايبۋلين
پالاتا توراعاسى, الدىمەن, ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەپ بەرگەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋعا قاتىستى مىندەتتەرگە توقتالىپ ءوتتى. ماۋلەن اشىمباەۆ پرەزيدەنت تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ جولىندا بارلىق مۇددەلى تاراپ كۇش جۇمىلدىرىپ, ءوزارا ءىس-قيمىلدى ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
«پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ بەلگىلەپ بەرگەن مىندەتتەر دەپۋتاتتاردىڭ ەرەكشە نازارىندا بولۋى كەرەك. پالاتانىڭ ءىس-شارالارىن ۇيىمداستىرۋ كەزىندە دە جان-جاقتى ەسكەرۋىمىز قاجەت. سەنات جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋعا قاجەتتى زاڭنامالىق شەشىمدەردى ماجىلىسپەن جانە ۇكىمەتپەن بىرلەسىپ قابىلدايدى. سوندىقتان بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن قويان-قولتىق جۇمىسىمىزدى جالعاستىرا بەرەمىز. الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدى ودان ءارى دامىتۋ جولىندا جاڭا ۇكىمەتپەن بىرگە ناتيجەلى ەڭبەك ەتەمىز دەپ سەنەمىن», دەدى سەنات توراعاسى.
وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالعان سەناتور اقمارال ءالنازاروۆانىڭ وكىلەتتىگىن توقتاتۋ تۋرالى قاۋلى قابىلدادى. ماۋلەن اشىمباەۆ ارىپتەسىنە زاڭ شىعارۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن العىس ءبىلدىرىپ, جاڭا قىزمەتىنە ساتتىلىك تىلەدى.
سونىمەن قاتار سەناتورلار «2014 جىلعى 29 مامىرداعى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتقا ەلەكتروندىق نىساندا قىزمەتتەر كورسەتۋ كەزىندە جاناما سالىقتار الۋ ءتارتىبىن ايقىنداۋ بولىگىندە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدى قاراپ, ماقۇلدادى. بۇل زاڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ىشىندە جانە ققس تولەۋدىڭ اشىق تەتىگى بار ءۇشىنشى ەلدەرمەن دە سالىق سالۋدىڭ تەڭ جاعدايىن جاساۋعا ىقپال ەتەدى. ول ءۇشىن حاتتاما ەاەو-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىندا كورسەتىلەتىن ەلەكتروندىق قىزمەتتەر ءۇشىن جاناما سالىق ماسەلەلەرىن رەتتەيدى. وسىلايشا, زاڭ سالىق سالىناتىن بازانى كەڭەيتۋگە, سونداي-اق, بيۋدجەتكە تۇسەتىن تۇسىمدەردى ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
پالاتا وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن ەستونيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ادامداردىڭ رەادميسسياسى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ دا ماقۇلداندى. اتالعان كەلىسىم ەكى ەل اراسىنداعى زاڭسىز كوشى-قونعا قارسى شارالار قابىلداۋ ماقساتىمەن ازىرلەنگەن. وسى قۇجات ارقىلى رەادميسسيانىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرى مەن شارتتارى ايقىندالادى. كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تاراپتاردىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارىنىڭ زاڭسىز كوشى-قونعا قارسى شارالار بويىنشا ىنتىماقتاستىعىن ارتتىرۋعا جانە ەكى ەل اراسىنداعى دوستىق قارىم-قاتىناستى ودان ءارى دامىتۋعا وڭ ىقپالىن تيگىزبەك.
ودان بولەك, سەناتورلار ماڭىزدى ماسەلەلەرگە قاتىستى دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولدادى.
ەرنۇر ايتكەنوۆ پاۆلودار وبلىسىنىڭ «ەرتىس ورمانى» ورمان رەزەرۆاتىندا اۋىلداردى سۋ باسۋ جانە ءورت شىعۋ قاۋپى ءتونىپ تۇرعانىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى دەپۋتات ۇكىمەتتى اتالعان پروبلەمالاردى شەشۋگە ارنالعان شارالاردى قارجىلاندىرۋعا ىقپال ەتۋگە شاقىردى.
ارمان وتەعۇلوۆ ۇكىمەتتىڭ نازارىن شەكارا ماڭىنداعى اۋىل تۇرعىندارىن الاڭداتىپ وتىرعان پروبلەمالارعا اۋداردى. ول باتىس قازاقستان وبلىسىندا شەكارا ماڭىنداعى اۋىلداردا ينفراقۇرىلىمنىڭ توزعانىن اتاپ ءوتىپ, جاعدايدى جاقسارتۋ بويىنشا بىرقاتار شارا ۇسىندى.
ولگا بۋلاۆكينا اباي وبلىسىندا ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن ۇلعايتۋ, ولارعا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ شارالارىن ارتتىرۋ ماسەلەسىن كوتەردى.
اندرەي لۋكين انىقتالعان قۇقىق بۇزۋشىلىق فاكتىلەرى, كاسىپكەرلەردىڭ مۇددەلەرى مەن جاۋاپقا تارتىلعان كىنالىلەردىڭ سانى اراسىنداعى تەڭگەرىمسىزدىك ماسەلەسىنە نازار اۋداردى. سەناتور بۇعان اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ جەتىلدىرىلمەۋى سەبەپ ەكەنىن ايتىپ, قۇجاتقا بىرقاتار تۇزەتۋ ەنگىزۋدى ۇسىندى.
جانبولات جورگەنباەۆ قازاق ەگىنشىلىك جانە وسىمدىك شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى گەنەتيكالىق بانكىنىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋدى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ نەگىزگى رەسۋرستارىن تولىقتىرۋ, ساقتاۋ, ءوسىمىن مولايتۋ باعىتىنداعى جۇمىستى ءتيىستى دەڭگەيدە قارجىلاندىرىپ, وعان «ۇلتتىق» مارتەبە بەرۋدى ۇسىندى.
بيبىگۇل جەكسەنباي ءوز ساۋالىندا قازاقستاننىڭ كورنەكتى تۇلعالارىنىڭ مۇراسىن زەرتتەۋدە جۇيەلى ءتاسىل قاجەت ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. بۇل ەل ازاماتتارىنىڭ پاتريوتتىق سەزىمىن ارتتىرۋعا تىڭ سەرپىن بەرەدى.
رۋسلان رۇستەموۆ سىر وڭىرىندە سۋارمالى جەرلەردىڭ تۇزدانۋىنا بايلانىستى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. دەپۋتات اتاپ وتكەندەي, قازىرگى تاڭدا قىزىلوردا وبلىسىندا مامانداندىرىلعان توپىراقتانۋ زەرتحاناسىن اشۋ قاجەتتىلىگى ارتىپ وتىر.
عالياسقار سارىباەۆ ەلدەگى اۋەجايلار قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارىنا سايكەس كەلمەيتىنىن جانە اۆياكومپانيالار اراسىندا باسەكەلەستىكتىڭ جوقتىعىن اتاپ ءوتتى.
بەكبولات ورىنبەكوۆ «قاراسۋ-وتەگەن» ۋچاسكەسىندەگى رەسپۋبليكالىق جولدى كۇردەلى جوندەۋگە جانە «قورداي» شەكارالىق وتكىزۋ بەكەتىنىڭ جۇمىسىن جاقسارتۋعا قاتىستى ماسەلەنى قوزعاپ, ساۋال جولدادى.