فوتو: inbusiness.kz
ء«بىز مەملەكەتتىك جانە قارجى قىزمەتتەرىن تسيفرلاندىرۋ ىسىندە ايتارلىقتاي تابىسقا قول جەتكىزدىك. ماسەلەن, 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قولما-قول اقشاسىز تولەم ۇلەسى 88 پايىزعا جەتتى. 2020 جىلعا دەيىن بۇل كورسەتكىش 50 پايىزدان اسپاعان ەدى. نەبارى ءتورت جىلدىڭ ىشىندە قازاقستاندا قارجى تەحنولوگياسى قارقىندى دامىدى. بۇل جەتىستىك ەكونوميكانىڭ باسقا سالالارىنا دا ۇلگى بولۋعا ءتيىس. ولاردى دا تسيفرلاندىرۋ ءىسىن قولعا الاتىن كەز كەلدى. ءار مينيسترلىكتە ءوز سالاسىنا تسيفرلىق وزگەرىس جاساۋ كارتاسى بولۋى قاجەت (سينگاپۋر تاجىريبەسى بويىنشا). مۇنداي كارتادا مينيسترلىكتەرگە قاراستى سالالارعا الداعى بەس جىل ىشىندە قانداي تەحنولوگيانىڭ جاپپاي ەنگىزىلەتىنى تۋرالى كوزقاراس تولىق كورىنىس تابۋعا ءتيىس. جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋعا باسا نازار اۋدارۋ قاجەت. ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, 2026 جىلعا قاراي الەمدەگى كاسىپورىنداردىڭ 80 پايىزدان استامى جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن قولدانادى (بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 5 پايىزعا دا جەتپەيدى). مەديتسينا, ءبىلىم بەرۋ, كرەاتيۆتى يندۋستريا سالالارىندا جاھاندىق وزگەرىستەر بولىپ جاتىر. ءبىز بۇعان قازىردىڭ وزىندە كۋا بولىپ وتىرمىز. ناقتى ايتقاندا, جاساندى ينتەللەكتى ارقىلى ءبىز ەكونوميكامىزدى قارقىندى تۇردە دامىتامىز, سونداي-اق ەلىمىزدە ەڭ ۇزدىك يننوۆاتسيالاردى قولدانامىز. ول ءۇشىن جۇمىستى تۇبىرىنەن باستاۋىمىز كەرەك, ياعني ينستيتۋتسيونالدىق ورتا قالىپتاستىرۋ كەرەك», دەدى پرەزيدەنت.
ءوز سوزىندە مەملەكەت باسشىسى وركەنيەتتىڭ وزىق ۇلگىسى جاساندى ينتەلەكتىنى يگەرۋگە دە باسىمدىق بەرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
«جاساندى ينتەللەكتىنىڭ نەگىزگى ارقاۋى – مالىمەتتەر, دەرەكتەر. الايدا, بۇل جەردە ماسەلەنىڭ ەكى جاعى بار ەكەنىن ەسكەرۋ قاجەت, ءبىر جاعىنان, مالىمەتتەر كوپكە قولجەتىمدى بولۋى كەرەك, ەكىنشى جاعىنان, قاۋىپسىزدىك, جەكە مالىمەتتەرگە قول سۇقپاۋ, مالىمەتتەردىڭ ساپالى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى بار. ۇكىمەت 87 مەملەكەتتىك مالىمەتتەر بازاسىنان قۇرالاتىن دەرەكقور قالىپتاستىردى. الايدا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ وزىق ۇلگىلەرىن جاساۋ ءۇشىن مۇنىڭ ءوزى ازدىق ەتەدى. سوندىقتان مەملەكەتتىك جانە كوممەرتسيالىق سەكتورداعى يەسى ناقتىلانباعان دەرەكتەردى جيناقتاي بەرگەن ءجون. سونداي-اق دەرەكتەردى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ بىرىڭعاي ارحيتەكتۋراسىن ەنگىزگەن دۇرىس. ءبىز قۋاتى كۇشتى سۋپەركومپيۋتەر قۇرۋعا كىرىستىك. ول عالىمدارعا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ نارىقتا جۇمىس ىستەيتىن ءتۇرلى كومپانيالارعا دا قولجەتىمدى بولادى. بۇل قادام «اۋقىمدى دەرەكتەردى» كەڭىنەن قولدانۋعا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن. سوڭعى جىلدارى عىلىم سالاسىنا بولىنەتىن قارجى ايتارلىقتاي كوبەيدى. سونىڭ ارقاسىندا مينيسترلىكتەر زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, جاساندى ينتەللەكتىنى ءوز سالاسىندا قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جوبالاردى ۇسىنا الادى. ارينە, ەڭ الدىمەن, بىلىكتى كادرلار قاجەت. ۇكىمەت وسى سالا بويىنشا وزىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋگە ءتيىس. بۇدان بولەك, شەتەلدىڭ بەلگىلى ماماندارىن تارتۋ ءۇشىن Digital Nomad Residency ارنايى باعدارلاماسىن ىسكە قوسۋ كەرەك. ياعني, ەلىمىزدى الەمدەگى «تسيفرلىق كوشپەندىلەردىڭ ورداسىنا» اينالدىرۋ قاجەت», دەگەن ق.توقاەۆ تسيفرلىق تەحنولوگيانى ۇتىمدى قولدانا العاندا عانا دامۋ جولىندا تابىستى بولاتىنىمىزدى ەسكەرتتى.
