اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى بەرگەن مالىمەتكە سۇيەنسەك, رەسپۋبليكا بويىنشا بىلتىر قاڭتار مەن قاراشا ايى ارالىعىندا اگروونەركاسىپتىك كەشەن ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتى 5 پايىزعا ۇلعايىپ, 4,9 ملرد دوللاردى قۇراپتى. نەگىزگى ونىمدەردەن بالىق, باقشا داقىلدارى, قامىس, كوكونىستەن بولەك, 6,7 ملن توننا بيداي, 21,9 مىڭ توننا سيىر مەن قوي ەتى ەكسپورتتالعان. ال سىرت مەملەكەتتەرگە جونەلتىلگەن داقىلدار ىشىندە كۇرىشتىڭ ۇلەسى 110 مىڭ توننانى قۇراپ وتىر.
الەمدە كۇرىش ەگۋدەن الدىڭعى ورىندا قىتاي مەملەكەتىنىڭ تۇرعانى ايتىلادى. ودان كەيىنگى ءۇندىستان دا بۇل داقىلدى كوپتەپ ەگەدى. ال جاپونداردىڭ كۇرىشكە دەگەن قۇرمەتى ەرەكشە. داقىلعا مەملەكەتتىك ءرامىز دەپ قاراپ, ءتىل مەن ۇلت نامىسى رەتىندە ەرەكشە قۇرمەتتەيدى. ءتىپتى جاپون ءتىلىنىڭ كوپ ءسوزى كۇرىش كاسىبىنىڭ اينالاسىندا دەگەن دەرەك تە بار.
كوللاجدى جاساعان – الماس ماناپ, «EQ»
كۇرىشتى 80-نەن استام مەملەكەت وسىرسە, قازاقستان وسى ساپتا تۇر. ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكا بويىنشا كۇرىشتىڭ نەگىزگى وتانى – سىر بويى ەكەنى راس. بۇدان بولەك, تۇركىستان, جەتىسۋ, الماتى وبلىستارىنداعى شارۋالار دا اينالىسادى. ءبىر جاقسىسى, وسى ونىممەن ءوزىمىزدى قامتىپ قانا قويماي, وزگە دە مەملەكەتتەرگە شىعارىپ ءجۇرمىز. ارينە, قۇرعاقشىلىق قىسسا دا ىستىق كۇندەرى ەگىن القاپتارىندا جۇرگەن ديقاندار ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى – بۇل.
ەكسپورت دەمەكشى, ءبىز وزگە مەملەكەتتەرگە ساتىلاتىن اقتالعان كۇرىشتىڭ باعاسىن بىلمەك بولعانبىز. بىراق ونىمەن اينالىساتىن جەكەلەنگەن كومپانيا وكىلدەرى بۇنىڭ «كوممەرتسيالىق قۇپيا» ەكەنىن ايتتى. ساپاسىنا ءھام سۇرپىنا بايلانىستى باعاسى دا ءارتۇرلى. وسىعان بايلانىستى كۇرىش وندىرۋشىلەر ءوزارا ىشكى كەلىسىم ارقىلى ءونىمىن ەكسپورتقا ءتۇرلى باعامەن شىعارادى ەكەن. ءبىر بەلگىلىسى, ول ىشكى نارىقتاعى باعادان 10-15 پايىز جوعارى بولىپ وتىر.
ال ىشكى نارىققا كەلسەك, قازاقستاندا اقتالعان كۇرىشتىڭ ءبىر كيلوسى – 487 تەڭگە. ورتاشا باعا وسى. دەمەك ءار وبلىس ورتالىعى مەن قالالاردا ءونىمدى ساتۋ باعاسى ءارتۇرلى دەگەن ءسوز.
جوعارىدا ايتقان ەكسپورتقا ورالساق. جالپى, وزگە مەملەكەتتەرگە ساتىلاتىن كۇرىشتىڭ نەگىزگى ۇلەسى قىزىلوردالىق كاسىپورىندارعا تيەسىلى. كۇرىش ءونىمىن شەتەلدەرگە 30-دان استام كاسىپورىن شىعارىپ كەلەدى. ستاتيستيكاعا سايكەس, بىلتىر جىل باسىنان جەلتوقسان ايىنا دەيىن ءدال وسى وڭىردەن قۇنى 27,8 ملن دوللاردى قۇرايتىن, 52,2 مىڭ توننادان استام اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمى ەكسپورتتالىپتى. ولاردىڭ قاتارىندا كۇرىش, بالىق, قامىس, قاۋىن-قاربىز, قىزاناق, كوكونىس جانە كۇرىش قالدىعى بار. بۇل ونىمدەر 21 مەملەكەتكە جىبەرىلگەن. بۇنىڭ ىشىندە بارلىق ەكسپورتتالعان ءونىمنىڭ 86 پايىزىن كۇرىش قۇراپ وتىر. 45 مىڭ تونناعا جۋىق كۇرىش 18,2 ملن دوللارعا ساتىلعان. كۇرىشتى ساتىپ الۋشىلار قاتارىندا كورشىلەس رەسەي, قىرعىزستان, وزبەكستان, تۇرىكمەنستان, تاجىكستاننان بولەك, ۋكراينا, گرۋزيا, ليتۆا, ازەربايجان, بەلارۋس, يراك جانە موڭعوليا ەلدەرى دە بار.
سۋارمالى ەگىستىك سانالاتىن كۇرىش داقىلىنىڭ بەينەتى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى شىعار. تابانىندا ۇنەمى سۋ جاتپاسا, ءونىم بەرمەيتىن ەگىن القاپتارىندا ديقان قاۋىمنىڭ قيىندىقتى بەلۋاردان كەشەتىنى بەلگىلى. ال جىل سايىن سۋ تاپشىلىعىنا بايلانىستى كۇرىش ەگىستىگىنىڭ كولەمى قىسقارتىلىپ كەلەدى.
ەندى ءبىر قىزىق جايت, ەلىمىزدە جەكە تۇلعالاردان قارجى الىپ, كۇرىش وسىرەتىن شارۋاشىلىقتار بار. بۇل جەردە باعانى اقشا بەرىپ وتىرعان ينۆەستور قويۋى ابدەن مۇمكىن. ءبىر عانا مىسال, بىلتىر اقتالماعان ءبىر كيلو كۇرىش باعاسى 110-120 تەڭگە بولعان. ال بيىل 130-140 تەڭگە شاماسىندا ساتىلادى دەپ بولجانىپ وتىر. وسىلايشا بىرنەشە مىڭ توننا كۇرىشتىڭ اقشاسىن الدىن الا الىپ, تىرشىلىك ەتىپ وتىرعان شارۋاشىلىق كۇزگى ناۋقان كەزىندە بار ءونىمىن قارىزىنىڭ وتەۋى ەسەبىندە قارجىلاندىرۋشى ينۆەستوردىڭ جەكە قامباسىنا قۇيىپ ءجۇر.
قورىتا ايتقاندا, كۇردەلى جاعدايعا قاراماستان قيىندىققا ءتوزىپ, مول ءونىم الۋدى ماقسات تۇتقان ەگىنشى ەڭبەگى مىڭ مارتە قۇرمەتكە لايىق.
