الماتىدا 1–3 اقپان ارالىعىندا ءوتىپ جاتقان ءىس-شارادا مەملەكەتتىك باسقارۋ, ونەركاسىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە باسقا دا سالالارداعى تسيفرلىق ترانسفورماتسيا تاقىرىپتارىن قامتيتىن اۋقىمدى ىسكەرلىك باعدارلاما ۇسىنىلعان. پانەلدىك پىكىرتالاستارعا حالىقارالىق ساراپشىلار, سالا كوشباسشىلارى, IT جانە بيزنەس سالالارىنداعى جەتەكشى يننوۆاتورلار قاتارىنان 200-دەن استام سپيكەر قاتىستى.
ۇكىمەت باسشىسى ءوز سوزىندە بۇگىندە ءبىز جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىنىڭ قارقىندى دامۋى, روبوتتاندىرۋ, سونداي-اق ادام ومىرىندەگى ءىس-ارەكەتتەردىڭ تسيفرلىق تۇرلەنۋىنىڭ كۋاسى بولىپ وتىرعانىمىزدى اتاپ ءوتتى.
«مۇنداي جاعدايدا تەز بەيىمدەلۋ جانە بىردەن جاڭا شەشىمدەر قابىلداۋ مۇمكىندىگى جەتىستىككە جەتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالادى. بۇل وزگەرىستەردىڭ ادامي اسپەكتىسىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداعى ءبىرىنشى جانە نەگىزگى باعىت – مەملەكەتتىڭ ازاماتتارمەن جانە بيزنەسپەن ءوزارا ءىس-قيمىلى كەزىندە ادام قاجەتتىلىگىنە باعىتتالعان ءتاسىلدى قالىپتاستىرۋ.
«وتكەندى ەسكە تۇسىرەيىك. قۇجاتتاردى قاعاز تۇرىندە الۋ ءۇشىن كوپ ۋاقىت جۇمساۋعا تۋرا كەلەتىن. بۇگىندە تسيفرلاندىرۋ وسى ۇدەرىستەردىڭ بارلىعىن جەڭىلدەتتى. قازىر مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 90%-دان استامى ەلەكتروندى فورماتتا. وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى ارقاسىندا 6,3 ملن وتباسى دەرەكتەرى تسيفرلاندىرىلدى. جالپى, مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 40 ءتۇرى پرواكتيۆتى فورماتتا كورسەتىلەدى», دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-مينيستر.
ۇكىمەت باسشىسى مەملەكەت پەن بيزنەس ىنتىماقتاستىعىنىڭ تابىستى مىسالى رەتىندە كوممەرتسيالىق بانكتەردىڭ باعدارلامالىق قوسىمشالارىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ۇسىنۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل – ونلاين-يپوتەكا, اۆتوكولىك ساتىپ الۋ/ساتۋ, سالىق تولەۋ, جاردەماقى الۋ جانە تاعى باسقا دا قىزمەت تۇرلەرى.
مەملەكەت پەن بيزنەستىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن جاقسارتۋ ماقساتىندا «تازا پاراقتان» رەتتەۋ قاعيداتتارى دا ەنگىزىلىپ جاتىر. ولار تاۋەكەلدەردى باسقارۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەرىنە نەگىزدەلگەن. بۇل باقىلاۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە تەكسەرۋلەر سانىن ايتارلىقتاي ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ءاليحان سمايىلوۆ اتاپ وتكەندەي, ستراتەگيالىق مىندەت – وتىنىشتەردى وڭدەۋدى جەدەلدەتۋ جانە قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتىنى مەملەكەتتىك قىزمەتتەر سالاسىنا ينتەگراتسيالاۋ. بۇل رەتتە دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالار قابىلدانۋعا ءتيىس.
ۇكىمەت باسشىسى بۇگىندە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرى ءوندىرىس سالاسىندا, قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە, دەنساۋلىق ساقتاۋدا, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدە جانە ت.ب. سالالاردا قولدانىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋدىڭ ءساتتى مىسالدارىنىڭ ءبىرى – «CEREBRA» مەديتسينالىق پلاتفورماسى. ول تسيفرلىق تەحنولوگيانى پايدالانا وتىرىپ, ءينسۋلتتى جىلدام دياگنوستيكالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وتكەن جىلى قازاقستاندا ءساتتى ىسكە قوسىلعاننان كەيىن جوبا وزبەكستان نارىعىنا دا شىقتى. ال بۇگىندە ۇجىم ونى باسقا ەلدەردە دە ىسكە قوسۋعا دايىن», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
سونىمەن بىرگە ول جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن دامىتۋ ءۇشىن اۋقىمدى دەرەكتەر مەن ەسەپتەۋ قۋاتىنا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ وتە ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بىزدە بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دەرەكتەرىن شوعىرلاندىرۋ جانە وڭدەۋ تاجىريبەسى بار. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز كاسىپكەرلەر مەن ستارتاپتار قاۋىمداستىعىنا جەكە تۇلعا مالىمەتتەرى جوق دەرەكتەرگە قول جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ تەتىكتەرىن پىسىقتاپ جاتىرمىز. جىل سوڭىنا دەيىن ءبىز عالىمدارىمىزدى, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن بيزنەستى قاجەتتى ەسەپتەۋ قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتەمىز», دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-مينيستر.
وڭىرلىك ءىت-ەكوجۇيەنى دامىتۋ ماسەلەسىنە توقتالعان ءاليحان سمايىلوۆ ءوزىن يننوۆاتسيالىق كلاستەر جانە ستارتاپتاردىڭ نەگىزگى سەرىكتەسى رەتىندە تانىتقان «Astana Hub» حالىقارالىق تەحنوپاركىن مىسالعا كەلتىردى.
«قازىر بۇل تاجىريبەنى ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە بەلسەندى تۇردە كەڭەيتىپ جاتىرمىز», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى «Astana Hub» سونىمەن قاتار الەمنىڭ جەتەكشى كومپانيالارىمەن بىرلەسە ءبىلىم بەرۋ كۋرستارى مەن زەرتتەۋ ورتالىقتارىن ىسكە قوسىپ, ءىرى تەحنولوگيالىق الپاۋىتتاردىڭ سەرىكتەسى بولعانىن ەسكە سالدى.
«الەمنىڭ ءارتۇرلى بولىكتەرىندە ۇقساس ەكوجۇيەلەردىڭ جاھاندىق سەرىكتەستەر جەلىسىنىڭ بولۋى ماڭىزدى. وتكەن جىلى كرەمني القابىندا IT-حابىن ىسكە قوستىق. بۇل ءبىزدىڭ ەكسپورتتاۋشىلارىمىزعا جاڭا تەحنولوگيالار مەن كاپيتالعا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, الەمدىك IT نارىعىنا شىعۋعا مۇمكىندىك بەردى. مۇنداي جۇمىستار وڭتۇستىك-شىعىس ازيا, تاياۋ شىعىس پەن ەۋروپانى قوسا العاندا باسقا ايماقتاردا دا جۇرگىزىلىپ وتىر», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, قۇزىرەتتى جانە بىلىكتى كادرلاردىڭ بولۋى دا ماڭىزدى ماسەلە. بۇل مىندەتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستاندا جاستارعا قىسقا مەرزىمدە IT-ماماندىقتاردى يگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن «Teحوردا» باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى.
«ناتيجەسىندە, 6 مىڭنان استام ادام IT-ءبىلىم الىپ, سالادا جۇمىس ىستەي باستادى, تابىستارى بىرنەشە ەسەگە ارتتى», دەپ اتاپ ءوتتى ءاليحان سمايىلوۆ.
سونىمەن بىرگە ول رەسپۋبليكادا سپورتتىق باعدارلامالاۋ فەدەراتسياسى قۇرىلعانىن ەسكە سالدى. ال بيىل قىركۇيەك ايىندا استانادا جاستار اراسىندا باعدارلامالاۋ بويىنشا الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالى وتەدى.
پرەمەر-مينيستر ونەركاسىپ سالاسىندا جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى.
«يكس» يندۋسترياسىن دامىتۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار تابىسىنىڭ 1%-ىن عىلىمي زەرتتەۋ ازىرلەمەلەرىنە ءبولۋ بولدى. ءبىر مىسال – جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن كەننەن التىن الۋ پروتسەسىن وڭتايلاندىرۋ جوباسى. مۇنداي ازىرلەمەلەر وندىرىستىك پروتسەستەردى وڭتايلاندىرۋعا جانە ولاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەر ەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى ۇكىمەت باسشىسى.
ءاليحان سمايىلوۆ اتاپ وتكەندەي, قازاقستاننىڭ كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ماقساتىندا وتكەن جىلى «قولجەتىمدى ينتەرنەت» ۇلتتىق جوباسى قابىلدانعان بولاتىن. 2027 جىلعا قاراي ينتەرنەتتىڭ تارالۋى 100%-عا جەتەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر. وسىلايشا, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى ساپالى بايلانىسپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. سونىمەن قاتار بيىل شالعايداعى ەكى مىڭ اۋىل مەكتەبىن جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتپەن قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«5G بايلانىسى ىسكە قوسىلدى, ونى قازىردىڭ وزىندە ەلىمىزدىڭ 20 قالاسىندا 2 ميلليوننان استام ادام پايدالانادى. كەلەسى جىلى 8 ميلليوننان استام ادامدى 5G بايلانىسىمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلاندى», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تسيفرلىق الەمدە جاڭا جىبەك جولىنىڭ نەگىزگى قاتىسۋشىسى بولۋعا ۇمتىلادى.
«كورشىلەرىمىزبەن بىرلەسە وتىرىپ, ءبىز كاسپي تەڭىزىنىڭ تۇبىمەن وپتيكالىق بايلانىس باعىتىن ىسكە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز جانە پارسى شىعاناعى ەلدەرىمەن وپتيكالىق بايلانىس ورناتۋ نۇسقالارىن قاراستىرىپ جاتىرمىز», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
قورىتىندىلاي كەلە, ول ايماق ەلدەرىن جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا بىرلەسىپ زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ جانە دەرەكتەردى وڭدەۋ مەن تالداۋ ءۇشىن ورتاق قاجەتتى ينفراقۇرىلىم قۇرۋ جولىندا كۇش بىرىكتىرۋگە شاقىردى.
ء«بىز تەحنولوگيالىق شەشىمدەرمەن, پاتەنتتەرمەن جانە يننوۆاتسيالىق يدەيالارمەن الماسۋ ءۇشىن تسيفرلىق پلاتفورما قۇرۋدى ۇسىنامىز. بۇل ءبىزدىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىمىزدى جاقسارتىپ, وڭىرىمىزدەگى كاسىپكەرلەر مەن زەرتتەۋشىلەرگە سوڭعى تەحنولوگيالارعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
پلەنارلىق وتىرىستان كەيىن قازاقستان, بەلارۋس, رەسەي جانە وزبەكستان ۇكىمەتتەرىنىڭ باسشىلارى «Digital Almaty Awards» سىيلىعىمەن ماراپاتتاۋ راسىمىنە قاتىستى.
