فوتو: Egemen.kz.
فورۋم «X يندۋسترياسى: بولاشاقتىڭ تسيفرلىق ەۆوليۋتسياسى» دەپ اتالدى. ءبىز ءوز كەزەگىندە «Digital Almaty-2024»كورمەسىنىڭ ماقساتى مەن قاتىسۋشىلارى قازاقستاندىقتارعا نە ۇسىنا الاتىنىن ءوز كوزىمىزبەن كورمەك بولدىق. جۋرناليستەردىڭ سۇراعىنا تسيفرلىق دامۋ ءمينيسترى باعدات مۋسين مەن «اقپاراتتىق تەحنولوگيالار پاركى» اۆتونومدى كلاستەرلىك قورىنىڭ باس ديرەكتورى باۋىرجان كانكين جاۋاپ بەردى.
كورمەدە 300-دەن استام قازاقستاندىق جانە حالىقارالىق IT-كومپانيالاردىڭ, سونىمەن قاتار تسيفرلاندىرۋدىڭ GovTech, AgroTech, Industry 4.0, ESG, Smart City جانە ت.ب. سالالارىنداعى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تسيفرلىق جوبالارى ۇسىنىلعان.
ۇكىمەت باسشىلارىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەلەرىندەگى بىرىڭعاي ستاندارتتاردى ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن Qaztech پلاتفورماسى جانە كاسىپكەرلىك قىزمەتتى «نولدەن» رەتتەۋدىڭ تسيفرلىق نەگىزى ۇسىنىلدى. كومپانيالاردىڭ ءبىرىنىڭ وكىلى الەكساندر پوپوۆسكي ۇكىمەت باسشىلارىنا قازاقستاندا حالىق پەن بيزنەسكە ارنالعان 10-نان استام قىزمەت ءتۇرى جۇمىس ىستەيتىنىن ايتتى.
ء«بىز ءوز قىزمەتتەرىمىزدى بارلىعىنا قولجەتىمدى ەتۋگە تىرىسامىز. 2023 جىلى ءبىز: قازاق تىلىندە «كارتالار», ءموبيلدى براۋزەر مەن قوسىمشادا قازاق تىلىندە اليسا پايدا بولدى, ياندەكس براۋزەرىندە بەينەلەردىڭ قازاق تىلىنە نەيروندىق اۋدارماسى, سونىمەن قاتار قازاق تىلىندە ىزدەۋدە جىلدام جاۋاپتار جاسالدى», دەيدى مامان.
سونىمەن قاتار كورمەدە قازاقستاندا ىسكە قوسىلعان ونەركاسىپتىك روبوتتاندىرۋ بويىنشا ورتالىق ازياداعى ءبىرىنشى قۇزىرەت ورتالىعىنىڭ قىزمەتى تانىستىرىلدى.
الماتىدا قازاقستاندىق جەتەكشى IT-كومپانيالار مەن ستارتاپتار دا ءوز جوبالارىن كورسەتتى. كورمەگە كەلۋشىلەرگە ونداعان ستەندتەر ۇسىنىلدى, وندا وتە شاعىن جانە ءىرى كومپانيالار بولاشاق يندۋستريالاندىرۋ تۋرالى ءوز كوزقاراستارىن كورسەتتى.
ءبىز ءبىرىنشى كەزەكتە التىندى اشىق ادىسپەن ءوندىرۋ پروتسەسىن باقىلاۋدى اۆتوماتتاندىرۋمەن اينالىساتىن كومپانيانىڭ جۇمىسىمەن تانىستىق. كومپانيا قىزمەتكەرى ساپارحان «ۆوببلەر» دەپ اتالاتىن قۇرىلعىنىڭ التىن ءوندىرۋ بارىسىندا درونداردى پايدالاناتىنىن, قاي ۆوبلەرلەردىڭ بۇزىلعانىن جانە جوندەۋدى قاجەت ەتەتىنىن ءدال انىقتايتىنىن, سول بويىنشا التىن وندىرەرەتىن تەحنولوگيالاردىڭ جۇمىسىنا سكرينگ جۇرەتىنىن ايتتى.
ء«بىز بۇل پروتسەستى درونداردىڭ كومەگىمەن اۆتوماتتاندىردىق. كوبىنەسە ادامدار قۇرالسىز جۇرەدى. بۇل دروندارمەن قاۋىپسىز; سىزگە بۇكىل ءورىستى ارالاۋدىڭ قاجەتى جوق. ءبىز بۇكىل پروتسەستى تسيفرلاندىرىپ, اۆتوماتتاندىردىق», دەيدى ساپارحان.
كورمەگە قويىلعان ستەند وزبەكستاننان كەلگەن IT-پاركتىڭ وكىلدەرى ورتالىقتىڭ 2019 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقانىن, شىن مانىندە بۇل Astana Hub-تىڭ انالوگى ەكەنىن ايتتى. وزبەكستاندىق نيگورا ەسىمدى ماماننىڭ ايتۋىنشا, بۇل ورتالىق شەتەلدە دە ماماندار مەن كومپانيالار دامي الاتىن IT سالاسىنا ارنالعان الاڭ. قازىرگى ۋاقىتتا ساياباق تۇرعىندارىنىڭ قۇرامىندا 1600-دەن استام كومپانيا مەن 26 مىڭنان استام مامان بار.
«پارك IT كومپانيالارعا جەڭىلدىكتەر بەرەتىندىگىمەن ەرەكشە. ءبىزدىڭ تۇرعىندار تابىستان باسقا سالىقتان بوساتىلعان», دەيدى ول.
ءبىزدىڭ كوزىمىز تۇسكەن كەلەسى ستەند اۆتوماتتاندىرىلعان باقىلاۋ جۇيەسىن شىعاراتىن الماتىلىق كومپانياعا تيەسىلى ەكەن. كومپانيا وكىلى ۆيتالي وستاپچۋك ءبىزدىڭ كوز الدىمىزداعى تەحنولوگيانىڭ ءبارى سەنسورلار مەن لازەرلەر جۇيەسى ەكەنىن ايتتى. لازەر حيميالىق لاستاۋشىمەن جاناسقاندا يمپۋلس جىبەرىلىپ, اقپارات بەرىلەدى.
«داتچيكتەر سيگنالداردى كونتروللەرگە جىبەرەدى, ولار قالىپتى بلوكتارعا اينالادى جانە كەز كەلگەن جەردە – كاسىپورىننىڭ سەرۆەرلەرىنە نەمەسە مەملەكەتتىك ورگاندارعا بەرىلەدى», دەدى ۆيتالي وستاپچۋك.
كورمەنى ارالاپ ءجۇرىپ ونەركاسىپتىك روبوتوتەحنيكانىڭ تۇتاس ءبىر ورتالىعى ۇسىنىلعانىن بايقاپ قالدىق. بۇل كادىمگى دانەكەرلەۋ جۇمىستارىن ورىنداۋعا باعدارلامالانعان ناعىز روبوتتار ەكەن. كومپانيانىڭ وكىلى يگور مۋشنيكوۆ بىزگە دانەكەرلەۋ – روبوتتاندىرۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتتى. بۇل زياندى جانە جاۋاپتى جۇمىس. ناتيجە دانەكەرلەۋشىنىڭ كوڭىل-كۇيىنە بايلانىستى بولماۋى كەرەك.
«دانەكەرلەۋ – روبوتوتەحنيكانى العا جىلجىتقان العاشقى تەحنولوگيا», دەدى يگور مۋشنيكوۆ.
كورمە بارىسىندا قويىلعان تەحنولوگيانىڭ ءبارى جەكە-جەكە اتاپ وتۋگە تۇرارلىق. ال كەلەسى تانىسقان دارىگەرلىك سكرينينگ جاسايتىن كەشەن. بۇل كەشەن دارىگەردىڭ قابىلداۋىن اۆتوماتاندىرعانىمەن قۇندى.
كومپانيا مەنەدجەرى اننا بارسۋكوۆا جۋرناليستەرگە ونەركاسىپتىك وندىرىستەگى مەديتسينالىق تەكسەرۋلەردى اۆتوماتتاندىراتىن بارلىق شەشىمدەردى قامتيتىن كەشەن تۋرالى تولىق مالىمەت بەرۋگە تىرىستى. ونىڭ ايتۋىنشا, تەحنولوگيا بىرەر مينۋت ىشىندە دەنە تەمپەراتۋراسى, يمپۋلس, قان قىسىمى ءتارىزدى كورسەتكىشتەردى جينايدى, مەديتسينالىق تەكسەرۋ ۋاقىتىن ايتارلىقتاي قىسقارتادى. ەگەر اعزانىڭ جۇمىسىندا اقاۋ تابىلسا ونىڭ سەبەبى تۋرالى دا مالىمەت بەرەدى.
