سۇحبات • 01 اقپان, 2024

جاستار – قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشى

195 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا 2024 جىل ەلىمىزدە بىرقاتار اۋقىمدى سامميت, فورۋمدار وتەتىنىن ايتتى. ەلىمىز شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا (شىۇ), تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنا جانە وزگە دە بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمعا توراعالىق ەتەدى. الەمدىك ارەنادا ىنتىماقتاستىق دەڭگەيىن كوتەرۋدە «جاستار رۋحى» جاستار قاناتى دا ۇلەس قوسادى. وسى ورايدا «جاستار رۋحى» جاستار قاناتى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى اقەركە ەسكەندىروۆانى سوزگە تارتتىق.

جاستار – قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشى

– 2024 جىل قازاقستان ءۇشىن حالىقارالىق ارەنادا بايلانى­سىن نىعايتىپ, ساياسي الاڭدا ماڭىز­دى­لىعىن ارتتىراتىن ەرەكشە جىل بولادى. بۇعان «جاستار رۋحى» قا­لاي اتسالىساسىزدار؟

– شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيى­مى­نىڭ ەلدەر اراسىندا جاستاردىڭ بايلانىسىن نىعايتىپ, ورتاق مۇددە ءۇشىن جۇمىس ىستەيتىن جاستار كەڭەسى بار. تيىسىنشە, شىۇ جاستار كەڭەسىنە قازاقستاننان «Amanat» پارتياسى­نىڭ «جاستار رۋحى» جاستار قاناتى كىرەدى. وسىنداي اۋقىمدى ۇيىمعا توراعا­لىق ەتۋ بىزدەن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك پەن سەنىمدى تالاپ ەتەدى. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, 2023 جىلدىڭ شىلدە ايىن­دا قاسىم-جومارت توقاەۆ شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشى­لارى كەڭە­سىنىڭ وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىن­دە, ء«ۇش ز ۇلىم كۇشكە»: ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىسقا, زاڭسىز ەسىرتكى اينالىمىنا جانە كيبەرقىلمىسقا قارسى كۇرەسكە باسا ءمان بەرىلەتىنىن ايتقان بولاتىن. سونداي-اق پرە­زيدەنت تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋدىڭ وزەكتىلىگىنە جانە ەكو­­لوگيا سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قي­مىل­دى نىعايتۋعا نازار اۋداردى. جوعا­رى­دا ايتىلعان 4 باعىتتى نەگىزگە الا وتىرىپ, الماتى وبلىسىندا شان­حاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى جاس­تار كەڭەسىنىڭ اياسىندا «جاستار كەڭىس­­تىگى: ادىلەتتى الەم جانە كەلىسىم» حا­لىق­ارا­لىق جاستار ساياسي لاگەرى ءوتتى. وندا قازاقستان, قىتاي, قىرعىزستان, تاجىكستان, رەسەي, وزبەكستان جانە ءۇندىس­تاننان كەلگەن قوناقتار, جاس­تار قاناتى مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن 300 دەلەگاتتىڭ باسى قوسىلدى. بەلا­رۋس رەسپۋبليكاسى باقىلاۋشى تاراپ رەتىندە قاتىستى.

شىۇ جاستار كەڭەسىنىڭ جۇمىسى تەك لاگەرمەن شەكتەلىپ قالعان جوق. ۇيىمعا مۇشە ەلدەرمەن جۇمىستى نى­عايتۋ جانە ەكولوگيا, ەسىرتكىمەن كۇرەس, تسيفرلاندىرۋ, كرەاتيۆتى يندۋستريا باعىتتارىنداعى ماسەلەلەردى قوزعاۋ ماقساتىندا ونلاين فورماتتا كەزدەسۋلەر وتكىزىپ ءجۇر.

– سول ءىس-شارالاردىڭ بىر­قاتا­رىن ايتا وتسەڭىز.

– ماسەلەن, وتكەن جىلدىڭ قارا­شا­سىندا XXI عاسىردىڭ باستى ماسە­لەسىنىڭ ءبىرى – ناشاقورلىقپەن كۇرەستى قوزعادىق. جاستار قاناتىنىڭ شانحاي ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ جاس­تار كەڭەسىنە توراعالىق ەتۋ اياسىندا وتكەن كەزدەسۋگە شانحاي ىنتىماقتاس­تىق ۇيىمىنىڭ جاستار كەڭەسىنىڭ جەتەكشىلەرى مەن مۇشەلەرى, سونداي-اق ناشاقورلىقپەن كۇرەس سالاسىنىڭ ساراپشى ماماندارى قاتىستى. ال 30 قاڭتار كۇنى جاھاندىق ەكولوگيا تا­قىرىبىن قوزعاپ, ءار ەلدىڭ وسى سا­لاداعى ماماندارىنىڭ پىكىرى مەن ۇسى­­نىستارىن تىڭداۋ جوسپارلا­نىپ وتىر. قازاقستان اتىنان سۋ تاپ­شىلىعى, اۋانىڭ لاستانۋى سىندى با­عىتتا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن تانىمال ەكولوگ ماماندار دا قاتىسادى.

الداعى ۋاقىتتا كرەاتيۆتى يندۋس­تريا, تسيفرلاندىرۋ تاقىرىپتارى شەڭبەرىندە جاس ساراپشىلار, بىلىكتى مامانداردىڭ قاتىسۋمەن كەزدەسۋلەر وتكىزۋ ويدا بار. شىۇ جاستار كەڭەسىنە مۇشە ەلدەر اراسىندا ساياسي-ەكونوميكالىق بايلانىستى كۇشەيتىپ, قازاقستان جاستارىنىڭ حالىقارا­لىق ارەناداعى ابىرويىن بيىكتەتەرى­مىزگە سەنىمدىمىز.

سونداي-اق قازاقستاننىڭ تور­اعا­لىعى شەڭبەرىندە بيىل جازدا مەم­لەكەت باسشىلارىنىڭ بىرىككەن وتىرىسى وتەدى. باسقوسۋدا الداعى ۋاقىت­تا بەكىتىلەتىن كۇن ءتارتىبى شەڭبە­رىن­­دە شىۇ جاستار كەڭەسى ۇلتتىق بو­لىك­تەرىنىڭ جەتەكشىلەرىن جيناپ, ءىس-شا­را­لار كەشەنىن وتكىزەدى.

– شىۇ كەڭىستىگىندە 3,5 ميل­لياردقا جۋىق حالىق تۇرسا, ولار­دىڭ جارتىسى – جاستار. ال قازاق­ستان ۇيىمنىڭ جاستار كەڭەسىنە 2009 جىلدان باستاپ مۇشەلىك ەتەدى ەكەن. جاسالعان جۇمىستارمەن بو­لىسسەڭىز.

– «جاستار رۋحى» جاستار قاناتى يسلام ىن­تىماقتاستىعى ۇيى­مى­ جاستار ­فورۋ­مىنىڭ (ICYF-ERC)­ مۇشەسى. اتاۋلى ۇيىممەن ىن­تى­ماقتاس­تىق اياسىندا جاستار قاناتى بىر­نەشە ناتيجەلى ءىس-شارالار وتكىزدى. 2021 جىلى تۇركىستان وبلىسىن­داعى حالىقارالىق جاستار-ساياسي لاگەرى, 2022 جىلى جامبىل وبلىسىندا جانە 2023 جىلى الماتى قالاسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق پىكىرسايىس تۋرنيرلەرى دە يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى جاستار فورۋمىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن ءوتتى. جاقىندا عانا ازەرباي­جان رەسپۋبليكاسىنىڭ استاناسى باكۋ­دە يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيى­مى جاستار فورۋمىنىڭ (ICYF-ERC) باس­قارما مۇشەلەرىنىڭ باسىن قوسقان جيىن ءوتتى. باسقوسۋدا ءار ەلدە وتكەن ءىس-شارالار قورىتىندىلانىپ, ۇيىمنىڭ 2024 جىلعا جوسپارلاعان جوبالارىن تالقىلادىق. قازاقستان تاراپىنان ءبىز دە الەۋمەتتىك-مادەني جوبالارعا قاتىستى ۇسىنىستاردى ايتتىق.

ودان بولەك, فرانتسۋز-ازەرباي­جان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنت­تەرى­مەن كەزدەسۋدە بولدىق. كەزدەسۋگە قاتى­سۋشىلار قازاقستان, پاكىستان, رۋمى­نيا جانە تاتارستاننىڭ جاس­تار ساياساتى مەن سايلاۋ ناۋقانى كە­زەڭىندەگى قولدانىلعان ساياسي تەحنولوگيالار جانە ءىس-تاجىريبەلەرى­مەن تانىستى. بىرنەشە سايلاۋال­دى ناۋقاننىڭ قا­تىسۋشىسى ءارى نەگىزگى اۋديتورياسى رەتىندە «جاستار رۋحى» جاستار قانا­تىنىڭ بەلسەندىلەرى ات­قارعان جۇ­مىستار جونىندە ايتتىم.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن –

زەيىن ەرعالي,

«Egemen Qazaqstan» 

سوڭعى جاڭالىقتار