«سامۇرىق-قازىنا» جوبالارىنا بجزق قاراجاتى تارتىلادى

«2022 جىلى مۇنايدىڭ ورتاشا باعاسى باررەلىنە – 99 دوللاردى, ال 2023 جىلى – 81 دوللاردى قۇراسا دا, قارا ماي باعاسى شامامەن 20%-عا تومەن­دە­دى. سونىمەن قاتار ەل ىشىندە ءوسىپ كەلە جاتقان سۇرانىس اياسىندا گاز ەكسپور­تى­نىڭ كولەمى قىسقاردى. بۇل رەتتە ىشكى نارىقتاعى گاز باعاسى ەكسپورتتىق باعادان الدەقايدا تومەن. تازا پايدا بو­يىنشا 2022 جىلمەن سالىستىرۋعا بولاتىن ناتيجەلەرگە ءبىز وتىمدىلىكتى ءتيىمدى باسقارۋ جانە قازىناشىلىق پورتفەلدىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزدىك. مەملەكەتتىك حولدينگ ۇلتتىق كومپانيالاردا بوس قارا­جاتتى باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي ساياساتىن قابىلدادى, بانكتەرمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ, قوردىڭ اقشاسىن ورنالاستىرۋ شارتتارىن جاقسارتتى. ءبىز ەركىن وتىمدىلىك بويىنشا كىرىستىلىك جاعىنان جوس­پارلى كورسەتكىشتەن ەكى ەسە اسىپ كەتتىك», دەدى جاقىپوۆ.

قوعامدىق كەڭەس وتىرىسىندا ءسوز العان ەكونوميكا جانە قارجى جونىندەگى باس­قارۋشى ديرەكتور ايدار رىسقۇلوۆ قارا­عاندى وبلىسىنداعى دوستىق-مويىن­تى تەمىرجول ۋچاسكەسىندەگى ەكىنشى جولدى سالۋعا قارجى ۇلتتىق قوردان الىن­عانىن ايتتى.

«سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق قور­دان ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ينفراقۇرى­لىم­دىق جوبالارعا قارجى الادى. مىسالى, دوستىق-مويىنتى ەكىنشى جولىن سالۋ جوباسى ترانزيتتىك جانە ەكسپورتتىق الەۋەتتى ارتتىرۋعا باعىت­تالعان. دوستىق-مويىنتى ۋچاسكە­سىندە ەكىنشى جول سالۋ جوباسىنداعى قازاقستاندىق قامتۋ ۇلەسى 85%-دان اسادى. مۇنداي جوبانىڭ وتەلۋ مەرزىمى 20 جىلدان اساتىندىقتان, ونى نارىقتىق رەسۋرستار ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ مۇمكىن ەمەس. سونىمەن قاتار قازاقستاندا 400 ملرد تەڭگەدەن استام كولەمدە ۇزاقمەر­زىمد­ى قارجىلاندىرۋ شەكتەلگەن, ياعني قار­جىلاندىرۋ كوزدەرى جوق. مۇندا ەكى ماڭىزدى ماسەلە بار: قور قايتارىمدى نەگىزدە قاراجات جينايدى. ءبىز وبليگاتسيالاردى تارتۋ ارقىلى قارجىنى قايتارىپ الامىز», دەدى ا.رىسقۇلوۆ.

نۇرلان جاقىپوۆ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان جەكەشەلەندىرۋ جوسپارىنان بىرقاتار ەنشىلەس كومپانيالاردىڭ الىنىپ تاستالعانىن ءتۇسىندىردى. نەگىزىنەن بۇل «QazaqGaz» كومپانياسىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەسى – «قازمۇنايگاز-سەرۆيس NS» قۇرىلىس كومپانياسىنا بايلانىستى. دەگەنمەن گاز كومپانياسىنىڭ ءوزى بيىل IPO-عا شىعارىلۋى مۇمكىن ەكەن. بىراق بۇل تەك ۇكىمەتتىڭ تاريفتىك ساياسات رەفورماسىنان كەيىن جۇزەگە اسادى. قازىرگى كەزدە تاريف قالىپتاستىرۋدىڭ قولدانىلىپ وتىرعان ءتاسىلى ەكونوميكانىڭ وسىناۋ اسا سەزىمتال سەكتورىنا ينۆەستور تارتۋعا مۇمكىندىك بەر­مەيدى.

بجزق-نىڭ ترلن تەڭگەدەن استام قارا­جا­تىنىڭ ەسكىرگەن ەنەرگەتيكالىق نىسانداردى جاڭعىرتۋعا جانە جاڭالارىن سالۋعا جۇمسالاتىنى دا وسى وتىرىس بارىسىندا ايتىلدى.

«بۇل – 10 جىلعا نەگىزدەلگەن ۇزاق­مەرزىمدى نارىقتىق قارىز بەرۋ. كومىر گەنەراتسياسى جوبالارى ءۇشىن قار­جى تار­تۋ وتە قيىن, ويتكەنى بانكتەر تارا­پىنان شەكتەۋ بار. ءبىز بجزق-دان العان قارجىنى وسى كومىر گەنەراتسياسى جوبالارىنا جۇمساۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جوسپارلانىپ وتىرعان 1,5 ترلن تەڭگە – جالپى, الدىن الا ءوتىنىم. شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىسى مەملەكەتتىك كوميسسيا تاراپىنان ماقۇلداۋ ارقىلى وتكىزىلەدى. ياعني ۇكىمەت ءار جوبانى جەكە قاراستىرادى. قازىرگى ۋاقىتتا نەگىزگى وپەراتورلار – «سامۇرىق-قازىنا» مەن «بايتەرەك». قازاقستان دامۋ بانكى «بايتەرەكتە» بولعاندىقتان, حولدينگتە باسىمدىق بار. قدب ءبىزدىڭ ەنەرگەتيكا, تەمىرجول جانە وزگە دە سالالارداعى جوبالاردى قارجىلاندىرادى. ونىڭ ارالاسۋى جوبانى وتاندىق مازمۇنعا سايكەس قىلادى جانە مۋلتيپليكاتيۆتى اسەرىن تيگىزەدى», دەيدى ايدار رىسقۇلوۆ.

قور ۇسىنعالى وتىرعان جوبالار قاتا­رىندا رەسەيلىك ەنەرگەتيكالىق كومپا­نيا­لاردىڭ قاتىسۋىمەن جۇزەگە اساتىن 3 جەو قۇرىلىسىنىڭ جوباسى جانە ەكىباستۇز گرەس-2-ءنىڭ رەنوۆاتسياسى بار.

«ەكىباستۇز بويىنشا 3 جانە 4-بلوك­قا قاراجات تارتۋدى جوسپارلايمىز. سونداي-اق رەسەيلىك سەرىكتەستەرمەن بىرگە ءۇش جەو قۇرىلىسىن جۇزەگە اسىرۋدى تالقىلاپ جاتىرمىز. ياعني بەلگىلى ءبىر بولىگىن بىرلەسە قارجىلاندىرامىز دەپ وتىرمىز. ءبىز وبليگاتسيا تارتامىز, دەمەك بارلىق قاراجات قايتارىلادى. مەملەكەتتىك قارجىنى باس­قارۋ بويىن­شا تۇجىرىمداماعا سايكەس تارتۋ مول­شەر­لەمەسى تاريحي ينفلياتسيا دەڭ­گەيىندە تۇر. بۇل قۇنسىزدانۋدان ساق­تاۋعا كەپىلدىك بەرەدى. بارلىق جوبا ۇلت­تىق قور باسقارۋ كەڭەسىنىڭ شەشىمىمەن جانە مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ ماقۇل­داۋى­مەن قابىل­دانادى», دەيدى باسقارۋشى دي­رەكتور.

2023 جىلى 12 وتىرىس وتكىزىلىپ, قور­دىڭ ساتىپ الۋ ءتارتىبىن, كومپانيالاردى باسە­كەلەس ورتاعا بەرۋ ۇدەرىسىن, دامۋ جوسپارىن, پورتفەلدىك كومپانيالاردىڭ قىزمەتىن قوسا العاندا, كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر كوتەرىلدى.