ساياسات • 28 قاڭتار, 2024

ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا كەزەڭى

242 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋ تاجىكستانعا رەسمي ساپارمەن بارىپ, وسى ەلدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سيرودجيددين مۋحريددينمەن كەلىسسوز جۇرگىزدى.

ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا كەزەڭى

فوتو: kaz.inform.kz

سىرتقى ساياسي سالالاردىڭ باسشىلارى جوعارى دەڭگەيدەگى ور­نىقتى جانە سەنىمدى ساياسي ديالوگ­تىڭ ارقاسىندا قازاقستان مەن تاجىك­ستان اراسىنداعى قاتىناستار ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ساپالى جاڭا دەڭگەيىنە شىعارىلعانىن اتاپ ءوتتى.

«تاجىكستان – سەنىمدى ستراتە­گيا­لىق سەرىكتەسىمىز جانە وداقتاسىمىز. قازاقستاندا باۋىرلاس تاجىك حالقىنا ەرەكشە جىلىلىقپەن قارايدى جانە كوپقىرلى ىنتىماقتاستىقتى نى­­عايتۋعا باعىتتالعان», دەدى م.نۇرتىلەۋ.

تاراپتار قازاق-تاجىك ىنتىماق­تاس­تىعىنىڭ كەڭ اۋقىمدى ماسە­لەلەرىن تالقىلادى. ساۋدا-ەكونو­مي­كالىق جانە ينۆەستيتسيالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. پەرسپەكتيۆالى جو­بالاردى ىلگەرىلەتۋ بويىنشا بىر­لەسكەن جۇمىستى جانداندىرۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى.

م.نۇرتىلەۋ ساۋدا, ەنەرگەتيكا, تاۋ-كەن جانە ۋران ونەركاسىبى, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك جانە لوگيس­تيكا سالالارىندا ءوزارا ءتيىمدى ىن­تىماقتاستىقتى دامىتۋدا قول جەت­كىزىلگەن پروگرەستى اتاپ ءوتتى.

قازاقستان تاجىكستاننىڭ ءىرى ساۋ­دا سەرىكتەستەرىنىڭ «ۇشتىگىنە» كىرە­دى. كەيىنگى جىلدارى ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى ميلليارد دوللاردان اسقان. م.نۇرتىلەۋ قازاقستان ەكسپورتتى شامامەن 190 ملن دوللار سوماعا ۇلعايتۋعا دايىن ەكەنىن حابارلادى. سونىڭ ىشىندە تەمىرجول لوكوموتيۆتەرى مەن ۆاگوندارىن, رەلس ارقالىق ونىمدەرىن, ۇندى جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋگە, سونداي-اق كووپەراتسيالىق بايلانىستاردى دامىتۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى جاعداي­لاردى جاساۋ قاراستىرىلعان.

تسيفرلىق تەحنولوگيالار ىنتى­ماق­­تاستىقتىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالدى. وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىن­دا قازاقستان «KazAID» اگەنتتىگى ارقىلى تاجىك تاراپىنا 2,8 ميلليون دوللارعا eGov پلاتفورماسىنىڭ IT ونىمدەرىن بەردى. تاراپتار وسى باعىتتاعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋگە ۋاعدالاستى. جاقىن ارادا قازاقستاننىڭ وزىق IT-مەك­تەپ­­تەرىندە 100 تاجىك مامانىن وقى­تۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءوز كە­زە­گىندە تاجىكستاننىڭ سىرتقى ىس­تەر ءمينيسترى س.مۋحريددين وداق­تاستىق قاتىناستاردى تەرەڭ­دەتۋگە بەيىلدىلىگىن ءبىلدىرىپ, ساۋدا-ەكونو­مي­كالىق باعىت تاجىك-قازاق ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ ماڭىزدى سەگ­مەنتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

كەلىسسوزدەر بارىسىندا سىرتقى ساياسي سالالارىنىڭ باسشىلارى حا­لىقارالىق جانە وڭىرلىك كۇن ءتار­تى­بى ماسەلەلەرى بويىنشا ورتاق مامى­لەگە كەلدى. تاراپتار كوپجاقتى قۇ­رى­لىم­دار, ونىڭ ىشىندە بۇۇ, شىۇ, اوسشك, ۇقشۇ, يىۇ, اقيۇ, حاقق جانە تاعى باسقا ۇيىمدار شەڭبەرىندە ءوزارا قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرادى.

مينيسترلەر وڭىرلىك كووپەراتسيا­نى دامىتۋعا, ورتالىق ازياداعى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى نى­عايتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن كۇش-جىگەرگە, ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەزدە­سۋلەرى مەن حالىقارالىق ارال­دى قۇتقارۋ قورى اياسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلعا ەگجەي-تەگجەي توق­تالدى.

ەكىجاقتى كۇن ءتارتىبىنىڭ ماڭىزدى بولىگى – مادەني-گۋمانيتارلىق سالا. ءبىلىم, عىلىم, مادەنيەت, مەديتسينا جانە سپورت سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ارتتىرۋ بويىنشا ۇسىنىستار الماستى. تاراپتار بيىل تاجىكستاندا قازاقستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرىن وتكىزۋ جوسپارلارىن بەلگىلەدى. قازاقستاندىق تا­راپ «KazAID» اگەنتتىگى جاقىن ارادا ورتالىق ازيا ەلدەرىنەن كەلگەن جاس ديپلوماتتار ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ كۋرستارىن جانە مەديتسينا قىز­مەت­كەرلەرى ءۇشىن تاعىلىمدامالار ۇيىم­داستىراتىنىن حابارلادى.

مينيستر م.نۇرتىلەۋ دۋشانبەدە تاجىكستاننىڭ ءىرى كومپانيالارىنىڭ باس­شى­لارىمەن جەكە كەزدەسۋ وتكى­زىپ, قازاق سەرىكتەستەرىمەن, ونىڭ ىشىن­دە بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇ­رۋ ارقىلى بەلسەندى ءوزارا ءىس-قي­مىل جاساسۋعا شاقىردى. ساپار ايا­سىندا قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى يسمويل سوموني ەسكەرت­كى­شىنە گۇل شوقتارىن قويۋ راسىمىنە قاتىسىپ, تاجىكستاننىڭ ۇلتتىق مۇراجايىنا بارىپ قايتتى.

رەسمي ساپاردىڭ ەكىنشى كۇنى مۇرات نۇرتىلەۋ باستاعان سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ دەلەگاتسياسى قازا تاپقان قازاقستاندىق جاۋىن­گەرلەردىڭ مونۋمەنتىنە گۇل شوق­تارىن قويدى.

قازاقستاندىق باتىرلاردى ەسكە الۋ ءىس-شاراسىنا تاجىك تاراپىنىڭ وكىلدەرى, ونىڭ ىشىندە تاجىكستاننىڭ مۇقك شەكارا اسكەرلەرىنىڭ اردا­گەرلەرى مەن زەينەتكەرلەرى كەڭە­سىنىڭ توراعاسى گەنەرال-لەيتەنانت سافارالي سايفۋللوەۆ, سونداي-اق ەلور­دالىق مەريا باسشىلىعى قا­تىستى.

قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسي سالاسىنىڭ باسشىسى دۋشانبە قالا­سىنىڭ باسشىلىعىنا مونۋ­مەنتكە ۇقىپتى قاراعانى ءۇشىن العىس ايتىپ, ازاماتتارىمىزدىڭ ەر­لىك­تەرىن ەستە ساقتاۋدا ودان ءارى ىنتى­ماق­تاستىققا ءۇمىت ءبىلدىردى. 

سوڭعى جاڭالىقتار