ساتيرا • 25 قاڭتار, 2024

ءبىز دە جەكەشەلەندىك

200 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قوستانايداعى دامەر اعامنىڭ ۇيىندە وتىرىپ, ول كىسىنىڭ:

– جەڭگەڭدى جەكەشەلەندىرىپ الدىم, – دەگەنىن ەستىپ, ءىشىپ وتىرعان تاماعىما قاقالىپ قالعانىم بار.

– ءبىر سەن ەمەس, العاش ەستىگەن جان اتاۋلى وسى كەيىپتى كيگەن, – دەپ كوكەم ءمان-جايدى تۇسىن­دىرگەن بولدى. – قولىمنان كەلگەنى سول... با­جايلاپ قاراسام مىنا زامان تەك جەكە­مەن­شىكتەن تۇرادى ەكەن. ءوز باسىما جەكە­شەلەندىرەتىن بىردە-ءبىر زات بۇيىرماپتى. ەڭ اياعى ءۇي, قورا-قوپسى, از-ماز مال اتاۋلىنى «تورىڭىزدەن كورىڭىز جاقىن» دەگەن ماندە ءسوز ايتقان سوڭ, قولداعى كەلىن-بالاعا باسىبايلى وتكىزىپ بەرگەنبىز. سودان «بۇيرەكتەن سيراق شىعارىپ», باسقا بىرەۋدىڭ مەنشىگىنە ءوتىپ كەتە مە دەگەن قاۋىپپەن مىنا قارا كەمپىردى جەكەشەلەندىرىپ الدىم, – دەپ قارقىلداپ كەپ ك ۇلىپ, ونىڭ ءمور باسىلعان, كۋالاندىرعان قاتىرما قاعازدارىن الدىما جايىپ سالدى.

كوزىم جۇمىلىپ, اۋزىم اڭقيعان ماعان: «باياعىدا-اق ءسويتۋىم كەرەك ەكەن» دەپ الىپ, جەكەشەلەنگەن جەڭگەمنىڭ جاي-جاپسارىن ايتقاندا كادىمگىدەي كوزىم اشىلىپ, بىردەن مەن دە نەگە عانا سويتپەسكە دەگەن وي كەلدى.

ءسويتتىم دە مەن كوكەمنىڭ ءجون-جوباسىن تاپتىشتەپ سۇراپ ءبىلىپ, بىردەن مەنشىكتەپ بەرەتىن مەكەمەگە تارتتىم.

ونداعىلار: «ەستىمەگەن ەلدە كوپ... دەگەن, قاتىنىن جەكەشەلەندىرۋگە كەلگەن ءسىزدى كوردىك» دەپ تاڭ-تاماشا بولىپ, رايىمنان قايتپاس مەنى بىلگەندىكتەن: «جەڭگەمىزدى جەكەشەلەندىرۋ ءۇشىن ول كىسىنى دۇنيەگە اكەلگەن اكە-شەشەسىنىڭ جازباشا كۋالاندىرعان رۇقساتى كەرەك» دەگەنى.

سالىپ ۇرىپ اتام مەن ەنەمە كەلىپ, ءمان-جايدى ايتىپ ەدىم, ەكەۋى دە «استاپىراللا!» دەپ جاعالارىن ۇستاپ, ماعان اسا ءمان بەرە باجايلاپ قاراپ, «اۋرۋ-سىرقاۋدان» ءدىن امان-ەسەن ەكەنىمدى ءبىلىپ, ەنەم كورشى بولمەنىڭ ەسىگىن جاۋىپ الىپ, قىزىمەن تەلەفوندا ءسال-ءپال كۇبىرلەسكەن بولىپ كەلىپ:

– ال بالام, جەكەشەلەندىرۋ ءۇشىن سەن بىزگە... – دەپ الىپ, كوكي-سوكيدى كوكتەتسىن كەلىپ. كوكي-سوكيدىڭ ۇلكەنى – مىنا وتىرعان ۇيلەرىنە كۇردەلى جوندەۋ وتكىزۋىم كەرەك ەكەن... كەنجە بالاسىنىڭ ۇيلەنۋ تويىن ءتۇپ-تۇگەل موينىما الۋىم كەرەك ەكەن...

...اشۋعا بۋلىعىپ ۇيگە كەلسەم قاتىن:

– نە, جولىڭ بولمادى ما؟ – دەپ ىرجيادى.

– اتاڭا نالەت سەن دە تابالاپ وتىرمىسىڭ! – دەپ الارا قاراپ ەدىم:

– وۋ, كوكىمە, كوزىڭدى اش. نە, جەكەشەلەندىرۋ وڭاي دەپ پە ەدىڭ؟ م ۇلىك, زات ەمەس, باقانداي ادامدى جەكەشەلەندىرمەك.تاعى دا اشۋلانادى, باقىرىپ-شاقىرادى. تاۋبەڭە كەل! مەنىڭ قۇنىمدى بىلەسىڭ بە ءوزىڭ؟ وتاسقان وتىز جىل­داعى وتىڭمەن كىرىپ, ك ۇلىڭمەن شىققان ماڭداي تەرىمدى باعالا. ءبىر ەمەس, باقانداي بەس بالانى توعىز اي كوتەرىپ, تولعاتىپ, جەتكىزىپ, ەسەيت­كەن­دەگى ەڭبەگىمدى ەسكەردىڭ بە؟.. – دەپ تەرەڭنەن تار­تىپ تەبىرەنگەن كەمپىردى ازەر دەپ توقتاتتىم-اي.

– قويدىم كەمپىر! بۇيتكەن جەكەشەلەندىرۋ بار بولسىن, – دەپ سابىرعا شاقىرىپ ەدىم:

– قويمايمىن! وسىنى ءبىلىپ, دامەر قايىن اعادان ەستىپ, مەندە ارەكەت جاساپ... سەنى مەن جەكەشەلەندىرىپ العانمىن... اكە-شەشەڭدى ەرتەرەك جۇتىپ قويعان وزىڭنەن كور. ونداعىلار سەنىڭ اكە-شەشەڭنىڭ قايتىس بولعاندىعى جونىندەگى انىقتامانى تالاپ ەتىپ, اپارا قالىپ ەدىم, سەنى ماعان باسى ءبۇتىن جەكەشەلەندىرىپ بەردى... – دەيدى.

«ساسقان ۇيرەك ارتىمەن سۇنگيدى» دەۋشى ەدى:

– ءاپ, بارەكەلدى, وڭ بولعان. ءبىزدى بىرەۋلەر جەكەشەلەندىرىپ الماي تۇرعاندا مۇنىمىز ءجون بولعان, – دەپپىن.

 

بەرىك سادىر 

سوڭعى جاڭالىقتار