ۇكىمەت • 22 قاڭتار, 2024

بىتىمگەرلىك ميسسياسى

210 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ بىتىمگەرشىلىك كونتينگەنتىن بۇۇ ميسسيالارىنا قاتىسۋعا جىبەرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قولداپ, داۋىس بەردى.

بىتىمگەرلىك ميسسياسى

ءماجىلىس سپيكەرى ەرلان قو­شانوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن پالاتالاردىڭ بىرلەسكەن وتى­رى­سىندا ءماجىلىس پەن سەنات دە­پۋ­تاتتارى مەملەكەت باس­شى­سى­نىڭ قازاقستان قارۋلى كۇش­­تەرىنىڭ بىتىمگەرشىلىك كون­تين­گەن­تىن بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مى ميسسيالارىنا قاتىسۋ ءۇشىن جىبەرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قارا­دى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پار­لا­مەنتكە ۇندەۋىن قورعانىس ءمي­نيسترى رۋسلان جاقسىلىقوۆ وقىپ بەردى.

«اسكەري قىزمەتشىلەردى بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قولداۋ جونىندەگى حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ ءۇشىن بۇۇ بىتىمگەرلىك ميسسياسىنا جىبەرۋ پارلامەنتتىڭ بۇرىن قابىلداعان بىرنەشە قاۋلىسىنا سايكەس جۇرگىزىلەدى. 2014 جىلدان باستاپ 57 قازاقستان وفي­تسەرى بۇۇ-نىڭ باتىس ساحا­را­داعى, كوت-د’يۆۋارداعى, ماليد­ەگى, ورتالىق افريكا رەسپۋب­لي­كاسىنداعى جانە ليۆانداعى ميسسيالارىنا اسكەري بايقاۋ­شى جانە شتابتىق وفيتسەر رەتىن­دە قاتىستى. 2017 جىلدان باستاپ 538 قازاقستان اسكەري قىزمەتشىسى بىتىمگەرشىلىك بولىمشە قۇرامىندا «بۇۇ-نىڭ ليۆانداعى ۋاقىتشا كۇشتەرى» ميسسياسىنا تەر توكتى. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان اسكەري­لەرى بۇۇ-نىڭ ميسسيالارىندا: با­تىس ساحارادا 6 وفيتسەر, ورتا­لىق افريكا رەسپۋبليكاسىن­دا 2 وفي­تسەر, كونگو دەموكراتيا­لىق رەسپۋبليكاسىندا 2 وفيتسەر, ليۆاندا 9 اسكەري قىزمەتشى قىزمەت ەتىپ جاتىر.

ۇيىم باسشىلىعى وفيتسەر­لەردىڭ جاۋىنگەرلىك ماشىعىنا جوعارى باعا بەرىپ, ۇيىمنىڭ ميس­سياسىندا قازاقستان بىتىم­گەر­شىلەرىنىڭ سانىن ۇلعايتۋدى قولداۋعا دايىن ەكەنىن ءبىل­دىردى. ءبىزدىڭ كوپتەگەن وفيتسەر بىتىمگەرلىك قىزمەتكە ۇلەس قوسقانى ءۇشىن مەدالمەن ماراپاتتالىپ, العىسحات الدى. بىتىمگەرلىكتى قىزمەتتى قولداۋ, جانجالدى رەتتەۋ حالىقارالىق قوعامداستىق نازارىندا ەكەنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى. كون­تين­گەنت­تى ميسسياعا جىبەرۋ حالىق­ارا­­لىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا ايتار­لىقتاي ۇلەس قوسىپ, قازاق­ستاننىڭ جاھاندىق ارەناداعى ءرولىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى», دەدى ر.جاقسىلىقوۆ.

سالا باسشىسىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, بىتىمگەرلىك ميسسياسى­نا اسكەري كونتينگەنت جەت­كىزۋ بو­يىنشا باسەكەلەستىك بار. وسى ورايدا قورعانىس ءمي­نيسترى قارۋلى كۇشتەردى تاياۋ شى­عىس­تاعى, وڭتۇستىك سۋدان رەسپۋبلي­كا­سىن­داعى جانە ابەيدەگى ميس­سيا­عا جىبەرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.

«گەوساياسي شيەلەنىس جاع­دايىن­دا وڭىرلىك جانە ۇلتتىق قاۋىپ­­سىزدىككە تونەتىن سىن-قاتەر پايدا بولادى. ونىڭ ءبىر بو­لىگى اسكەري ءادىس پەن دەن قويۋ­دى تالاپ ەتەدى. اسكەردىڭ دايار­لى­عىن ودان ءارى نىعايتۋ جانە قازىرگى زامانعى قاتەرگە قارسى ارەكەت ەتۋدە تاجىريبە الۋ ما­سەلەسى وزەكتى. ميسسياعا قاتىسۋ اس­كەردىڭ جاۋىنگەرلىك دايىن­دى­عىن جەتىلدىرۋگە, بىتىمگەرشى­لىك وپە­راتسياعا ءتان داعدىدا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قارۋلى كۇشتەر اسكەري بايقاۋشى, شتابتىق وفيتسەر رەتىندە اسكەري قىزمەتشىلەردى ميسسيادا سۇرانىسقا يە جاياۋ اسكەر, مەديتسينالىق, بارلاۋ, ينجەنەرلىك بولىمشەنى بولۋگە دايىن», دەدى ر.جاقسىلىقوۆ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, گولان بيىكتىگىنە رەزەرۆتىك روتا رەتىندە 139 اسكەري قىزمەتشىدەن تۇراتىن ءبىرىنشى دەربەس كونتينگەنتتى تەحنيكاسىمەن, قارۋ-جاراعىمەن, مۇلكىمەن جىبەرىلمەك. العاشقى بىتىمگەرلەر ناۋرىزدا جولعا شىعادى. بۇۇ-مەن حالىقارالىق شارت اياسىندا تاراپتاردىڭ مىن­دەت­تەمەسى, كونتينگەنتى تو­لىق قام­تاماسىز ەتۋ ماسەلەسى اي­قىن­­دالادى. كونتينگەنت پەن مۇ­لىكتى تاسىمالداۋ قازاقستان تا­را­پى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى.

ۇسىنىسقا سايكەس رەزەرۆتەگى روتا, شتاب وفيتسەرلەرى, اسكەري باقىلاۋشىلار جانە ماماندان­دىرىلعان بولىمشەلەر سانى 430 ادامعا دەيىنگى بىتىمگەرشىلىك كونتينگەنتىن مىنا باعىتتار بويىنشا جىبەرۋ جوسپارلانعان: «گولان بيىكتەرىندەگى بۇۇ-نىڭ ءبولۋدى بايقاۋ كۇشتەرى» (UNDOF, سيريا-يزرايل), «بۇۇ بىتىمگە كەلۋ شارتتارىنىڭ ورىندالۋىن بايقاۋ جونىندەگى ورگانى» (UNTSO, پالەستينا-يزرايل), «بۇۇ-نىڭ وڭتۇستىك سۋدان رەس­پۋب­ليكاسىنداعى ميسسياسى» (UNMISS, وڭتۇستىك سۋدان), «بۇۇ-نىڭ ابەيدەگى قاۋىپسىز­دىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ۋا­قىت­شا كۇشتەرى» (UNISFA, سۋدان).

بۇۇ-نىڭ ميسسيالارىنا قاتىسۋ قازاقستان قارۋلى كۇش­تەرىنە اسكەرلەردىڭ جاۋىنگەرلىك ماشىقتارىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن بىتىمگەر­شى­لىك وپەراتسيالارعا ءتان قاجەت­تى جاۋىنگەرلىك داعدىلارعا قول جەت­كىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ماجىلىستەگى حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ايگۇل قۇسپان قازاقستان ءوزىن بۇۇ-نىڭ جاھاندىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ميسسيالارىنىڭ جا­ۋاپ­تى قاتىسۋشىسى رەتىندە تا­نى­تا بىلگەنىن, از ۋاقىتتا حا­لىق­ارالىق بىتىمگەرشىلىك ۇدەرىس­تەرگە وزىق پو­زي­تسيالارعا يە بولعانىن اتاپ ءوتتى.

«بۇگىنگى ەل پرەزيدەنتىنىڭ ۇسىنىسى مەملەكەتتىڭ تاۋەلسىزدىك العان العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ جۇرگىزىپ كەلە جاتقان بەيبىتشىلىك پەن حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ جونىندەگى ەل ساياساتىنىڭ ءسوزسىز جالعاسى ەكەنى انىق», دەدى ا.قۇسپان.

تالقىلاۋ قورىتىندىسى بو­يىنشا پارلامەنت دەپۋتاتتارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇۇ ميسسيالارىنا قاتىسۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋ­لى كۇشتەرىنىڭ بىتىمگەرشىلىك كونتينگەنتىن جىبەرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قولداۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. 

سوڭعى جاڭالىقتار