«كوپپەليا» بالەتى «استانا وپەرادا» تەاتردىڭ بالەت ترۋپپاسىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى رەسەيدىڭ حالىق ءارتىسى التىناي اسىلمۇراتوۆانىڭ باستاماسىمەن 2019 جىلى كورەرمەنىمەن قاۋىشقان بولاتىن. رولان پەتيدىڭ بالەتتەرىن الەمنىڭ كوپتەگەن ساحناسىنا شىعارىپ جۇرگەن تانىمال بالەتمەيستەر لۋيدجي بونينو التىناي اسىلمۇراتوۆانىڭ شاقىرۋىمەن الەمدىك جاۋھاردى ەلوردالىق تەاتردا قويدى. دەكوراتسيالار مەن كوستيۋمدەردى ايگىلى ەتسيو فريدجەريو فرانكا سكۋارچاپينومەن بىرلەسىپ جاسادى. ەلوردالىق تەاتردا كوستيۋمدەردى جاڭعىرتۋ بويىنشا سۋرەتشى رەتىندە اننا ۆەردە, جارىق بويىنشا سۋرەتشى ءارى تەحنيكالىق ۇيلەستىرۋشى رەتىندە جان-ميشەل دەزيرە تەر توكتى.
رولان پەتي 1924 جىلى 13 قاڭتاردا پاريجدە دۇنيەگە كەلگەن. بالا كەزىنەن سان الۋان ونەرگە قىزىعۋشىلىق بىلدىرگەن 9 جاسار رولاندى اكەسى پاريج وپەرانىڭ بالەت مەكتەبىنە بەرەدى. 40-شى جىلدارى كوردەبالەت ءارتىسى بولىپ جۇرگەن كەزىندە ول جەكە نومىرلەر جاساي باستايدى, ال 1945 جىلى «كومەديانتتار» بالەتى وعان زور جەتىستىك اكەلەدى. سول كەزدە ول ءوزىنىڭ العاشقى جەكە ترۋپپاسىن قۇردى. شەكسىز دارىنى مەن مەنشىكتى تانىمال مانەرى ماەسترونى ءوز زامانىنىڭ جەتەكشى حورەوگرافتارىنىڭ ءبىرى ەتەدى. كلاسسيكالىق حورەوگرافياعا ادال بولا وتىرىپ, ول ونى زاماناۋي بي جانە تەاتر ونەرىنىڭ ەلەمەنتتەرىمەن بايىتۋعا تىرىستى.
«رولان پەتي – ءبىرتۋار حورەوگراف, حح عاسىردىڭ اتاقتى كلاسسيگى. 90-شى جىلداردىڭ ورتاسىندا ماعان ونىمەن جۇمىس ىستەۋ باقىتى بۇيىردى. ول ماعان زور ىقپالىن تيگىزدى جانە دە ونىمەن بىرگە مارسەل تەاترىندا جۇمىس ىستەگەن كەزەڭىم ءومىرىمنىڭ ماڭىزدى بەلەسى, الدەبىر كاسىبي باسپالداق ىسپەتتى. ونەر يەسى كەرەمەت ادام ەدى, كۇش-قايراتى تاسىپ تۇرسا دا, مىنەزىن ەشكىمگە كورسەتكەن ەمەس, ونىڭ قيالىندا شەك جوق ەدى. كەي كۇندەرى ول ءبىر نارسەنىڭ جايسىز ەكەنىن سەزىنسە, ال شابىتى كەلگەندە جۇمىسقا كىرىسىپ, تىڭ دۇنيەلەر جاسايتىن. ال ءبىز وعان ۇلگەرىپ, بارلىعىن لەزدە جاتتاپ الۋعا جانە ەستە ساقتاۋعا ءتيىس ەدىك. سول كەزدە دۇنيەگە كەلگەن تاماشا سپەكتاكلدەر قازىر دە ءومىر سۇرۋدە جانە ولار بۇگىنگى تاڭدا دا وزەكتى. رولان پەتي سالماقتى دۇنيەلەردى ساحنالاعانىمەن, ءازىل-قالجىڭعا دا شەبەر-ءتىن, سوندىقتان ول جەڭىل, ءازىل-سىقاق بالەتتەردى دە جاسادى, مۇنىڭ جارقىن دالەلى – «كوپپەليا», دەدى التىناي اسىلمۇراتوۆا.
العاش رەت «كوپپەليا» 1870 جىلى پاريج وپەراسىندا قويىلىپ, ونىڭ پرەمەراسىن ناپولەون III بوناپارت ايەلىمەن بىرگە تاماشالاعان. سودان بەرى, مىنە, 154 جىل بويى قويىلىم الەمدىك تەاتر ساحنالارىندا زور تابىسپەن ۇسىنىلىپ, حورەوگرافتاردىڭ جاڭا بۋىنىن شابىتتاندىرىپ كەلەدى.
لەو دەليبتىڭ تۋىندىسى رولان پەتيدىڭ حورەوگرافياسىندا الەمنىڭ ءاربىر قيىرىندا زور تانىمالدىلىق پەن سۇرانىسقا يە. دراماسىز, كۇلدىرگى وقيعا جەلىسى مەن اسەم حورەوگرافيا بالەتتى جەڭىل ءارى مەرەكەدەگىدەي ەتىپ كورسەتەدى. اسەم اۋەندەر, ءتۇرلى سيپاتتاعى بيلەر, شىتىرمان وقيعالار مەن كەرەمەت كوستيۋمدەر ارقىلى باياندالاتىن بوزبالا مەن جان بىتكەن قۋىرشاقتىڭ عاجايىپ ماحاببات حيكاياسى ەشكىمدى بەيجاي قالدىرمايدى. از عانا ۇزىلىستەن كەيىن «استانا وپەرا» ساحناسىنا ورالعان سپەكتاكل تەك ەكى كەش قانا كورسەتىلەدى.
