كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ 2023 جىلعى 26 جەلتوقسانداعى №247 سانىندا «تىرشىلىك نارىنەن تارىعىپ وتىر» تاقىرىبىمەن ماقالا جاريالانعان ەدى. جازبامىزدا شالعايداعى مويىنقۇم اۋدانىنىڭ بىرنەشە اۋىلى تۇششى سۋعا زار بولىپ وتىرعانىن ناقتى دالەلدەرمەن كەلتىرگەن ەدىك. تۇرعىنداردىڭ دابىل قاعۋىنان كەيىن جاريالانعان ماقالاعا اۋدان اكىمدىگى جاۋاپ جولداپتى. حات ماتىنىنە زەر سالساق, وزەكتى ماسەلەنى شەشۋ جولىندا ءبىرشاما جۇمىس اتقارىلىپ جاتقان كورىنەدى.
«وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا قاراي «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە «تىرشىلىك نارىنەن تارىعىپ وتىر» تاقىرىبىنداعى ماقالاعا وراي تولىققاندى جاۋاپ بەرگەندى ءجون كوردىك. 2014 جىلى شىعاناق اۋىلىنىڭ سۋ قۇبىرى مەمبرانالىق تازارتۋ قۇرىلىسىمەن سالىنعان. كەيىنگى جىلدارى مەمبرانالىق قوندىرعى ىستەن شىعۋىنا جانە بالقاش كولىنىڭ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى تازا اۋىز سۋمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋدە ماسەلەلەر تۋىندادى. مۇنداي وزەكتى ماسەلە مىڭارال اۋىلى, مىڭارال ستانساسى جانە بۋرىلبايتال, ميرنىي, قياقتى ەلدى مەكەندەرىندە دە كەزدەستى. وسى جاعدايدى قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا وبلىس اكىمدىگىنىڭ تۇرعىن-ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق جانە ەنەرگەتيكا باسقارماسىنىڭ جانىنان قۇرىلعان جۇمىسشى توپپەن زەردەلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. توپ قۇرامىنا مەمبرانالىق قوندىرعى ورناتۋدا تاجىريبەسى بار «ابىروي گرۋپپ» جشس, «گيدروپريبور» اق جانە «دەك» جك ەنگەن. زەردەلەۋ قورىتىندىسى نەگىزىندە ءتيىستى زاڭ تالاپتارى ساقتالا وتىرىپ, وسى ەلدى مەكەندەردى تولىق اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 2023 جىلدىڭ ەكىنشى جارتى جىلدىعىندا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 311,9 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى. بۇگىندە «ابىروي گرۋپپ» جشس-مەن 155,95 ملن تەڭگەگە جانە «دەك» جك-مەن 155,95 ملن تەڭگەگە كەلىسىمشارت جاسالدى. كەلىسىمشارت نەگىزىندەگى 30 پايىزدىق الدىن الا تولەمدەرى ەكى مەردىگەرگە دە جاسالىپ, ءتيىستى جۇمىستار باستالدى. اتالعان ەلدى مەكەندەردەگى اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنان تازا اۋىز سۋ بەرۋ مەرزىمى ناۋرىز-ءساۋىر ايلارىنا جوسپارلانىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا جوعارىدا ايتقان ەلدى مەكەندەرگە تۇرمىستىق قاجەتتىلىككە پايدالانۋعا كولدىڭ تۇششى سۋى بەرىلىپ وتىر. ال اۋىز سۋ تەمىرجول ارقىلى جانە سۋ تاسۋشى اۆتوكولىكپەن تاسىمالدانىپ جاتىر», دەلىنگەن اكىمدىك وكىلى جولداعان جاۋاپتا.
اۋداندىق اكىمدىك جولداعان رەسمي جاۋاپتا قىلىشباي اۋىلىنداعى جاعداي دا باقىلاۋعا الىنعانى ايتىلىپتى. مۇنداعى ماسەلە دە وڭىنان شەشىمىن تاباتىنىنا كەپىلدىك بەرىلگەن. جوعارىدا جازىلعان اۋىلداردىڭ ماسەلەسىنە قاراعاندا قىلىشبايلىقتاردىڭ جانايقايىنىڭ جەدەل شەشىمىن تاباتىنىنا راسىندا كۇمان جوق. ويتكەنى ىستەن شىققان قوندىرعىنى قالپىنا كەلتىرۋ اسا ءبىر قيىندىق تۋدىرا قويماسى انىق.
مويىنقۇمداعى مىڭارال اۋىلى, مىڭارال ستانساسى جانە بۋرىلبايتال, ميرنىي, قياقتى ەلدى مەكەندەرىندە قونىستانعان حالىقتىڭ ماسەلەسى جەدەل شەشىلسە, قۇبا-قۇپ. اكىمدىكتىڭ رەسمي جاۋابىندا اۋىز سۋ بەرۋ مەرزىمى بۇل اۋىلداردا ناۋرىز-ءساۋىر ايىنا جوسپارلانىپ وتىرعانى ايتىلىپتى. ول كۇن دە الىس ەمەس.
شىنى كەرەك, اۋىز سۋ پروبلەماسى كەزدەسەتىن كەيبىر اۋداندارداعى اۋىلداردىڭ بىرقاتارىندا جوسپارلى جۇمىس ىلگەرىدە-اق جۇرگىزىلگەن. الايدا اتقارىلعان جۇمىستىڭ ساپاسى كوڭىل كونشىتپەيدى دەۋگە نەگىز دە جوق ەمەس. وعان مىسال دا جەتكىلىكتى. ءبىراز اۋىلداعى مەردىگەرلەردىڭ ساپاسىز اتقارعان جۇمىسى تۋرالى ماقالالار باس باسىلىمدا بىرنەشە رەت جاريالاندى. الداعى ۋاقىتتا اۋىز سۋ قۇرىلىسى جۇرگىزىلەتىن اۋىلداردىڭ جۇمىسىنا اكىمدەر سەرگەك قاراسا دەيمىز. قازىنانىڭ قارجىسىن ساپاسىز اتقارىلعان جۇمىسقا قايتا جۇمساعانشا باسقا دا الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى وڭىنان شەشكەن ءجون ەمەس پە؟
جامبىل وبلىسى