عىلىم • 16 قاڭتار, 2024

ساۋمالدان جاسالعان مەتابيوتيك

320 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

وتاندىق گەنەتيك, بيولوگ عالىم سامات قوجاحمەتوۆ دەنساۋلىققا زيان كەلتىرمەيتىن ءارى انتيبيوتيكتەردىڭ ورنىن الماستىراتىن مەتابيوتيك ازىرلەپ شىقتى. ول ساۋمالدان جاسالعان.

ساۋمالدان جاسالعان مەتابيوتيك

اۋىرىپ ەم ىزدەگەندە بىردەن انتي­بيو­تيكتەردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋ ادەتكە اينالعان. اسىرەسە, كىشكەنتاي بالالارعا دارىگەردىڭ تاعايىنداۋىنسىز-اق بەرەتىن بولعانبىز. بىراق ونى ءجيى ءارى شەكتەن تىس پايدالانۋ دەنساۋلىققا وتە قاۋىپتى. ءتىپتى ولىمگە دەيىن اپاراتىن جاعدايلار بار. الەمدىك اۋرۋلاردى باقى­لاۋ جانە الدىن الۋ ورتالىعىنىڭ مالى­مەتىنشە, انتيبيوتيكتەردى قولدانۋ جاعدايلارىنىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى قاجەت­سىز ءارى ورىنسىز بولىپ شىعادى.

دارىگەرلەر انتيبيوتيكتەردىڭ باكتەريالار تۋدىراتىن ينفەكتسيالاردى ەمدەگەنىمەن, ۆيرۋستاردان تۋىنداعان ينفەكتسيالاردى ەمدەمەيتىنىن ايتادى. مىسالى, سۋىق ءتيىپ, تۇماۋراتىپ قال­عاندا, جوتەلگەندە, اسقازان اۋىرعان­دا, كوروناۆيرۋس كەزىندە انتيبيوتيك ءىشۋدىڭ ەش قاجەتى جوق. ەمدەلۋشىلەر وسىنى ەسكەرمەگەندىكتەن, اۋرۋدىڭ ۇستىنە اۋرۋ جاماپ الادى ەكەن.

ال وتاندىق عالىم ازىرلەگەن ساۋ­مال نەگىزىندە جاسالعان مەتابيوتيك وسىن­داي اۋىر ءدارى-دارمەكتەر مەن انتيبيوتيكتەردىڭ اسەرىنەن زاقىم­دان­عان ىشەك ميكروفلورالارىن قال­پى­نا كەلتىرەدى.

– كەيدە ادام قاتتى قوبالجىسا دا اسقازانى اۋرىپ قالادى, كەيدە سىرتتان تاماقتانىپ, اس قورىتا الماي قينالىپ جاتادى. مىنە, وسى كەزدە ساۋمالدان جاسالعان مەتابيوتيكتى ىشسە, دەرەۋ ىشەك ميكروفلوراسى تۇزەلەدى. بۇل دارۋمەن اس قورىتۋدى رەتتەپ, مەتابوليزمدى جاقسارتىپ, ارتىق سالماقتان ارىلتۋعا, ءارى دەنساۋلىقتى جاقسارتۋعا دا سەبەپشى, – دەيدى س.قوجاحمەتوۆ.

قازاق ساۋمالدى سۋسىن رەتىندە عانا ەمەس, ەمدىك ماقساتتا دا قولدانعانى ەجەلدەن بەلگىلى. ويتكەنى بيە ءسۇتى دارۋمەندەرگە, ميكروەلەمەنتتەرگە, بيولوگيالىق بەلسەندى زاتتارعا اسا باي. وتاندىق عالىم دا وسىنى ەسكەرگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە ءداستۇرلى مەديتسينادا كەڭىنەن قولدانىلىپ جۇرگەن ساۋمال ەندى عىلىمي اينالىمعا ەنىپ, دارۋمەن رەتىندە ازىرلەنىپ وتىر.

– بيە ءسۇتىن زەرتتەي كەلە ونىڭ ىشەك ميكروفلوراسىنا جاعىمدى اسەر ەتەتىنىن بىلدىك. تەز ءسىڭىپ, اسقازان جۇمىسىن جاقسارتادى. بابالارىمىزدىڭ ساۋمالدى دەنساۋلىققا پايدالى دەپ بەكەر ايتپاعانىنا كوزىمىز جەتىپ جاتىر. سوندىقتان دارۋمەننىڭ ەمدىك قاسيەتىن ارتتىرا ءتۇسۋ ءۇشىن مەتابيوتيكتى ساۋ­مال نەگىزىندە جاساپ شىقتىق. وندا انتيبيوتيكتەردەگى سياقتى ءتىرى باكتەريالار جوق, مەتابوليتتەر بار. ادام ءتىرى باكتەريالى دارۋمەن ىشسە, اعزا قابىلداماي اۋرۋ اسقىنۋى مۇمكىن. ال مۇندا جاعىمدى مەتابيوتيك قانا بار. ول ىشەك ميكروفلوراسىن تۇزەپ, قالپىنا كەلتىرەدى, – دەيدى عالىم.

س.قوجاحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, كليني­كالىق زەرتتەۋلەر الدىمەن جانۋارلارعا جاسالعان. وڭ ناتيجە بەرگەن سوڭ وتان­دىق ءونىم وندىرىلگەن بەتتە دارىحانالار­عا جەتكىزىلىپ, ساتىلىمعا شىعىپ تا ۇل­گەر­گەن. بۇل اسقورىتۋعا كومەكتەسەتىن دارۋ­مەن بولعاندىقتان, ءدارى رەتىندە ەشقان­داي قارسى كورسەتىلىمدەرى مەن زيانى جوق. 

سوڭعى جاڭالىقتار