«Microsoft» زەرتتەۋشىلەرى مەن تىنىق مۇحيتتىڭ سولتۇستىك-باتىس ۇلتتىق زەرتحاناسى عالىمدارى جاساندى ينتەللەكت ويلاپ تاپقان ماتەريال وندىرىستەگى ليتي قولدانىسىن 70 پايىزعا ازايتادى دەگەن قورىتىندىعا كەلىپ وتىر. نەيروجەلى ءبىر اپتادان از ۋاقىت ىشىندە 32 ميلليون الەۋەتتى بەيورگانيكالىق ماتەريالدى ساراپتاپ, ءليتيدىڭ ورنىن باسا الاتىن قاسيەتى بار 18 زاتتىڭ ءتىزىمىن شىعارىپ بەرگەن. ال ەگەر ىرىكتەۋ ۇدەرىسى ءداستۇرلى زەرتحانالىق تاسىلمەن جاسالسا, بۇعان 20 جىلدان استام ۋاقىت كەتەتىن ەدى دەيدى عالىمدار.
جوبا اۆتورلارى جاڭادان ويلاپ تابىلعان زاتتى بىردەن شامداردى قۋاتتاۋعا قولدانىپ كورىپ, سىناقتان وتكىزگەن. جالپى, زەرتتەۋگە ازىرلىك كەزەڭىنەن باستاپ باتارەيانىڭ بالاماسىن جاساپ شىعۋعا دەيىن توعىز ايعا جۋىق ۋاقىت كەتىپتى. ەكى ۇيىم مۇنداي جەتىستىككە جەتىلدىرىلگەن جاساندى ينتەللەكت پەن كۇردەلى عىلىمي جانە ماتەماتيكالىق ەسەپتەردى شەشە الاتىن جوعارى ءونىمدى ەسەپتەۋ جۇيەسىن قولدانۋ ارقىلى جەتىپ وتىر.
ەلىمىز جاساندى ينتەللەكت سالاسىنا ەندى كوڭىل ءبولىپ, يگەرىپ جاتقاندا, ادامزات نەيروجەلىنىڭ مۇمكىندىگىن عىلىمعا باعىتتاپ ۇلگەردى. «Microsoft» كورپوراتسياسىنىڭ اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى دجەيسون زاندەر BBC-گە بەرگەن سۇحباتىندا الپاۋىت IT كومپانيانىڭ ماقساتى الداعى 25 جىلدا عىلىمدى 250 جىلعا ىلگەرىلەتۋ ەكەنىن ايتتى. «مۇنداي تەحنولوگيالار بىزگە كوپ كومەكتەسەدى. مەنىڭشە, بولاشاقتا جاساندى ينتەللەكت عىلىمنىڭ كومەكشى قۇرالىنا اينالادى», دەدى ول. ءيا, نەيروجەلى عىلىمي جاڭالىق اشۋعا قاۋقارلى ەكەنىن كورسەتىپ وتىر. ءسوز جوق, بۇل الەمنىڭ دامۋ قارقىنىن ارتتىرادى. بىزگە دە وسى قارقىننان قالىپ قويماۋدى ويلاۋ كەرەك.
ليتي نارىقتاعى باعاسى مەن كۇمىس تۇستەس بولۋىنا بايلانىستى كوبىنە «اق التىن» دەپ اتالىپ كەتكەن. جالپى, ول – ەلەكترموبيلدەن باستاپ سمارتفونعا دەيىن قۋاتتايتىن اككۋمۋلياتور باتارەياسىنىڭ نەگىزگى قۇرامداس بولىگى. حالىقارالىق ەنەرگەتيكا اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنشە, مەتالل قولدانىسى مەن ەلەكترموبيلدەرگە سۇرانىس ارتىپ جاتقاندىقتان, 2025 جىلعا قاراي الەمدە ليتي تاپشىلىعى بولۋى مۇمكىن. سونداي-اق اقش ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ باعامداۋىنشا, 2030 جىلعا قاراي ليتي-يوندى باتارەياعا سۇرانىس 10 ەسە ارتادى. سوندىقتان قازىر وندىرۋشىلەر اككۋمۋلياتور وندىرەتىن زاۋىتتاردى كوپتەپ سالىپ جاتىر.
ءبىر جاعىنان ليتي ءوندىرۋ – الەمدەگى داۋلى ماسەلەنىڭ ءبىرى. ويتكەنى ونى يگەرۋ بىرنەشە جىلعا سوزىلادى جانە ۋلى قالدىقتارى قورشاعان ورتاعا ايتارلىقتاي زيان كەلتىرەدى. سۋ مەن ەنەرگيانى كوپ قاجەت ەتەتىنى تاعى بار. سوندىقتان جاساندى ينتەللەكتىنىڭ اشقان جاڭالىعى وزەكتى. دەگەنمەن بۇل جاڭالىققا قاتىستى پىكىر الۋاندىعى دا بار. لوندون يمپەريالىق كوللەدجىندە حيميا فاكۋلتەتىنىڭ اككۋمۋلياتوردى زەرتتەۋشىلەر توبىن باسقاراتىن دوكتور نۇريا تاپيا-رۋيس جاساندى ينتەللەكت پەن سۋپەركومپيۋتەرلەر الداعى ۋاقىتتا جاڭا جوعارى ءونىمدى ماتەريالداردى انىقتاۋعا كومەكتەسەتىن ماڭىزدى قۇرال بولادى دەسە, ستراتكلايد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ حيميالىق ينجەنەريا ءپانىنىڭ وقىتۋشىسى, دوكتور ەدۆارد برايتمان بۇل تەحنولوگياعا «ساقتىقپەن قاراۋ كەرەك» دەپ ەسكەرتىپ وتىر. سەبەبى ول سەنىمسىز دەرەكتەرمەن وقىتىلعان بولسا, پايداسىنان گورى زيانى كوپ بولۋى مۇمكىن.
جاساندى ينتەللەكت ويلاپ تاپقان قاتتى كۇيدەگى ەلەكتروليت ازىرگە جاي عانا N2116 دەپ اتالادى. عالىمدار بۇل ماتەريال ەنەرگيانى ساقتاۋدىڭ تۇراقتى شەشىمى, ويتكەنى قاتتى كۇيدەگى باتارەيالار سۇيىق نەمەسە گەل ءتارىزدى ليتي باتارەيالارىنا قاراعاندا قاۋىپسىز دەگەن تۇجىرىم جاساپ وتىر. «Microsoft» جاساعان جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جەتىلدىرىلگەن بۇل ءتۇرى حيميا عىلىمىن تەرەڭ تۇسىنەتىندەي مولەكۋلالىق دەرەكتەرمەن وقىتىلعان. «Microsoft» كورپوراتسياسىنىڭ اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى دجەيسون زاندەر: «نەيروجەلى تىكەلەي عىلىمي ماتەريالدارعا, مالىمەتتەر بازاسىنا, زاتتاردىڭ قاسيەتتەرىنە نەگىزدەلگەن. بۇل – عىلىمي جاڭالىق اشۋدا پايدالانۋعا ابدەن بولاتىن سەنىمدى دەرەكتەر», دەپ اتاپ ءوتتى. ونىڭ ارتىقشىلىعى دا وسى.
باعدارلامالىق جاساقتاما ءليتيدىڭ ورنىن باسا الاتىن قاسيەتى بار 18 زاتتىڭ ءتىزىمىن شىعارىپ بەرگەن كەيىن PNNL باتارەيا ساراپشىلارى ولاردى زەرتتەپ, زەرتحانالىق جۇمىستا قولدانۋعا بولاتىن نۇسقاسىن تاڭداپ العان. PNNL قىزمەتكەرى كارل ميۋللەر «Microsoft» كورپوراتسياسىنىڭ جاساندى ينتەللەكت تالداۋىنىڭ ناتيجەلەرى زەرتتەۋ جۇمىسىنىڭ ادەتتەگىدەن الدەقايدا تەز ورىندالۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ جاتقانىن ايتادى. ياعني ونىڭ كومەگىمەن عالىمدار جاڭا ماتەريالدىڭ حيميالىق قۇرامىن رەتتەپ وزگەرتەدى ءارى ونىڭ تەحنيكالىق جارامدىلىعىن تەز باعالاي الادى.
