ىشىنەن قاتتىراق داۋىس كوتەرىپ, گەنەرالدىڭ شىعۋىن تالاپ ەتكەن توپتىڭ جەتەكشىسى, اتى-ءجونىن ايتۋدان باس تارتقان ورامالدى كەلىنشەك ءمان-جايدى ءتۇسىندىرىپ بەردى.
«مۇعالىممىن, سارىاعاش اۋدانىندا تۇرامىن. جەكە كاسىپپەن اينالىسقىم كەلدى. وعان قاراجات قايدا؟ مەملەكەتتىك گرانت ۇتىپ السام با دەگەن نيەتىم بولدى. ءسويتىپ جۇرگەندە, اۋىلدا اينۇر تۇرلىبەكوۆا دەگەن كەلىنشەكتى كەزدەستىردىم. ول ءبىز سەكىلدى جاندارعا گرانت اپەرۋگە كومەكتەسەدى ەكەن. ارينە, قىزمەتى تەگىن ەمەس. اينۇر مەنى سوت ورىنداۋشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن قايرات يبرايموۆ دەگەن جىگىتپەن تانىستىردى. ولار مەنەن 200 مىڭ تەڭگە سىياقى سۇرادى. 1 ملن 300 مىڭ تەڭگە گرانت الۋىم ءۇشىن ايتقان اقشالارىن قولدارىنا ساناپ بەردىم. ماعان ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن شوتىما گرانت قاراجاتى ءتۇستى. مەن بايعۇس شىنىمەن گرانت ۇتىپ العان ەكەنمىن دەپ جۇرسەم, ول اقشانى وزدەرى ورتادان جيناپ بەرگەنىن قايدان بىلەيىن. سويتسەم, ولار مەنى قارماق رەتىندە پايدالانعان ەكەن عوي. گرانت العانىما ءماز بولعان مەن تۋىس-تۋعان, جاقىندارىما دا كومەكتەسەر دەگەن دامەمەن ولاردىڭ دا اقشاسىن جيناپ, ساناپ اپارىپ بەردىم. كەيبىرەۋى قولىنداعى بارىن بەرگەن, جوقتارىنان الگىلەر قارجى ۇيىمىنان نەسيە الدىرعان. جالپى قارىز 17 ملن تەڭگەگە شىقتى. الايدا ۋادە ەتكەن گرانت تا جوق, العان اقشانى دا قايتاراتىن تۇرلەرى دە بايقالمايدى. جاۋاپكەرشىلىككە دە تارتا الار ەمەسپىز. زاڭنان, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنان قاشىپ ءجۇر. اۋىل ادامدارى اقشانى سەن بەرگىزدىڭ دەپ مەنى قىسپاققا الىپ جاتىر. جالعىز ايلىققا قاراعان مەن 17 ملن تەڭگەنى قايدان تاۋىپ بەرەمىن. قالتامدا كوك تيىن جوق. وسى جەردىڭ وزىنە قارىزدانىپ-قاۋعالانىپ ارەڭ كەلدىم. پوليتسيا دا الاياقتاردى ۇستاۋعا نەمقۇرايدى قاراپ وتىر. ەندى نە ىستەيمىن, قايدا بارامىن؟», دەدى اشىنعاننان جاسىن تىيا الماعان كەلىنشەك.
الاياقتار كەلىنشەكتى «جۇمىسسىز جۇرگەن تانىستارىڭىزدى اكەلسەڭىز, بار نەسيەڭىزدى جاۋىپ بەرەمىز» دەپ تە الداعان. وزدەرىن سەنىمدى كورسەتۋ ءۇشىن قازىناشىلىق مەكەمەگە بارىپ, اقشا ترانزاكتسياسى ءجۇرىپ جاتقانىن دا كورسەتىپ سەندىرگەن. جابىرلەنۋشى قارجىنى شىمكەنت قالاسىنداعى «كازگرۋپپ» دەگەن كومپانياعا اۋدارعان.
بۇل جەردە كەلىنشەكتى سەندىرگەن تاعى ءبىر جاعداي پىسىق جىگىتتىڭ ءوزىن «استاناداعى ءبىر جوعارى لاۋازىمدى ادامنىڭ تۋعان جيەنىمىن, ول كىسى ماعان ءاردايىم قولداۋ كورسەتەدى» دەگەن ءسوزى بولدى. وسىنداي كۇمان تۋدىرمايتىن ارەكەتتىڭ ارقاسىندا ادامدار 300 مىڭنان باستاپ 5,5 ملن تەڭگەگە دەيىن اقشالارىن قالاي بەرىپ جىبەرگەنىن بىلمەي قالعان.
جابىرلەنۋشىنىڭ ايتۋىنشا, ءوزى سەكىلدى زارداپ شەككەن ءبىر توپ اداممەن بىرگە شىمكەنت قالاسىنداعى تۇران اۋداندىق پوليتسيا باسقارماسىنا ارىز جازعان. بىراق پوليتسيا ارىزدارىن قابىلداماپتى. سونىمەن بىرگە قايرات يبرايموۆتىڭ اكەسى ءابدىمومىن شىمكەنت قالاسى اباي اۋداندىق اكىمدىگىندە جەكە كاسىپكەرلەردى قولداۋ بولىمىندە جۇمىس ىستەيدى. ق.يبرايموۆ اكەسىنىڭ دە اتىن اتاپ, جابىرلەنۋشىلەردىڭ ابدەن سەنىمىنە كىرگەن. كەلىنشەك وسىمەن پوليتسياعا ءۇشىنشى رەت ارىزدانىپتى. الايدا جوعارىدا ايتقانداي, پوليتسيا باسقارماسىنداعىلار ونى جىلى سوزبەن شىعارىپ سالىپ وتىرعان. سوندىقتان ول وسى كۇندە قۇقىق قورعاۋ ورگانىنا سەنۋدەن قالعانىن ايتادى. شىمكەنت قالاسىنىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتىنە كەلىپ, تىكەلەي باستىعىمەن سويلەسۋدى تالاپ ەتكەن. جابىرلەنۋشىنىڭ باستى تالابى – حالىقتىڭ اقشاسىن قايتارىپ الۋ. ق.يبرايموۆتىڭ ءوزى كەزىندە سوت ورىنداۋشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن, قازىرگى تاڭدا زاڭگەر ءارى «كازگرۋپپ» كومپانياسىنىڭ باسشىسى كورىنەدى.
قايرات پەن كەلىنشەكتىڭ اراسىندا تالاي اڭگىمە بولعان. ءسوز اراسىندا «اقشاڭدى ءبارىبىر قايتارمايمىن, شۋ شىعارۋدى قويماساڭ, وزىڭە جامان بولادى» دەپ جوعارى جاقتاعى ادامدارىمەن قورقىتقانعا ۇقسايدى. مۇنى بىزگە جابىرلەنۋشىنىڭ ءوزى ايتىپ بەردى. ايەلدىڭ ءبىر باسىندا 10 ملن تەڭگە نەسيەسى بار ەكەن. دەر كەزىندە تولەي الماعان سوڭ «قارا تىزىمگە» ءىلىنىپ كەتىپتى. نەسيە ءبىر جاعىنان قىسسا, ەكىنشى جاعىنان حالىقتان جيناعان قارىزى ءولتىرىپ بارادى. الگى كۇدىكتى تەك بۇل كەلىنشەكتى ەمەس, تاعى ون شاقتى ازاماتتى وسىلاي الداپ, وتىرىك گرانت اپەرىپ, ارتىنان تالاي ادامدى سان سوقتىرعان. ال گرانت الاتىن كەزدە جابىرلەنۋشىگە شىمكەنت قالاسى اكىمدىگىنەن نۇرداۋلەت ەسىمدى ءبىر جىگىت تەلەفون سوعىپ, ءسىز كونكۋرستا جەڭىمپاز اتاندىڭىز دەپ سۇيىنشىلەپ, اقشا شوتقا تۇسەتىنىن ايتقان. كەيىن انىقتالعانداي, نۇرداۋلەت ەسىمدى ادام اكىمدىكتە ىستەمەيتىن بولىپ شىققان. ال ونىڭ شىن ەسىمى ارمان ەكەنىن سوڭىنان بارىپ بىلگەن.
كەلىنشەكپەن بىرگە ەرىپ كەلگەن ازاماتتارمەن دە تىلدەسىپ كوردىك. سارىاعاشتان كەلگەن امانكۇل يماشەۆا 340 مىڭ تەڭگەسىنەن ايىرىلىپ قالعان. جالعىز بالاسى باسىنان جاراقات الىپ, بىلتىر جەلتوقسان ايىندا قايتىس بولىپتى. ارتىندا 3 بالا-شاعاسى قالعان. ال قۇربانالى تاسانباەۆ ۋادەگە سەنىپ 3 ملن تەڭگەسىن بەرىپ جىبەرگەن. جابىرلەنۋشى شاحيدا شامۇراتوۆانىڭ ايتۋىنشا, قىركۇيەك ايىندا تۇران اۋداندىق پوليتسيا باسقارماسىنا ارىز تۇسىرگەن. قازان ايىندا جاپا شەككەن ازاماتتاردىڭ وزدەرى قايراتتى قاشىپ جۇرگەن جەرىنەن ۇستاپ الىپ, پوليتسياعا ءوز قولدارىمەن اكەلىپ تاپسىرعان. سونىمەن ارىز بويىنشا ءىس قوزعالعان, ول سوتقا وتكەن. العاشقى سوت وتىرىسى 22 جەلتوقساندا بولعان. الايدا ايىپتالۋشىنىڭ اۋىرىپ قالىپ, سوتقا كەلمەۋىنە بايلانىستى وتىرىس قاڭتاردىڭ 10-ىنا شەگەرىلگەن. سوت ارنايى ۇكىم شىعارىپ, ايىپتالۋشىنى ءۇي قاماققا جىبەرگەن. بىراق سودان بەرى كۇدىكتى ءىزىم-عايىم جوق, دەگەنمەن اندا-ساندا جابىرلەنۋشىلەرمەن تەلەفون ارقىلى حابارلاسىپ تۇراتىن كورىنەدى. اقشاسىن تالاپ ەتىپ كەلگەن ازاماتتارمەن تىلدەسۋ بارىسىندا قانىق بولعان بار مالىمەتىمىز وسى.
بۇل وقيعاعا قاتىستى قۇقىق قورعاۋ وكىلدەرىنىڭ دە پىكىرىن بىلدىك. شىمكەنت قالالىق پوليتسيا دەپارتامەنتى تەرگەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ومىربەك بەكبەرديەۆتىڭ ايتۋىنشا, ارىز نەگىزىندە قاراشا ايىندا قوزعالعان 4 ءىس بويىنشا كۇدىكتى قايرات يبرايموۆ قاماۋعا الىنعان. اي سوڭىندا پوليتسيا ءىستى سوتقا وتكىزەدى. سوت جوعارىدا ايتقانىمىزداي, ايىپتالۋشىنى ءۇي قاماقتا وتىرۋ شارتىمەن ۇكىم شىعارىپ بوساتقان. جەلتوقسان ايىندا تاعى دا ارىز بويىنشا جاڭا ءىس قوزعالعان. سول ءۇشىن قازىر كۇدىكتى ىزدەستىرىلىپ جاتىر. 9 ادامنىڭ ارىزىمەن ەندى جاڭا ءىس بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزىلەدى. دەگەنمەن الاياقتىق بابىمەن تۇران اۋداندىق سوتىندا بۇرىنعى ءىس ءالى قارالىپ جاتىر. سوتقا تاعى دا وسىنداي باپپەن جاڭا ءىس جولدانعالى تۇر.
بۇل جەردە ءبىر تاڭعالدىراتىنى – كۇدىكتىنىڭ سونشالىقتى ارسىزدىعى مەن زاڭدى بەلدەن باسۋى. ايتپەسە سوت وتىرىسى وتەدى, ءوزى وعان بارمايدى, سويتەدى دە جاڭا جىلدىڭ قارساڭىندا جابىرلەنۋشىنىڭ بىرىنە تەلەفون شالىپ, كافەدە وتىرعانىن ايتىپ, تەز ارادا 37 مىڭ تەڭگە سالىپ جىبەرۋىن تالاپ ەتىپ, تىلەگى ورىندالسا 3 ملن تەڭگەسىن قايتاراتىنىن ايتا ما؟ الدە بۇل ارادا قانداي دا ءبىر قىلمىستىق جۇيەنىڭ شىنىمەن دە بار بولعانى ما؟ بۇل كۇماندى جايتتار ەندى تەرگەۋ بارىسىندا انىقتالادى.
ەكىنشى ماسەلە – اقشا ۇسىنعان ادامداردىڭ قارجىلىق ساۋاتسىزدىعى. ويتكەنى مەملەكەتتىك گرانت – جەكە كاسىپكەرلىك باستامانى قولداۋ ءۇشىن بەرىلەتىن تەگىن قاراجات. ال بۇل قارجىنى ورتاعا الدەكىمدەردى سالىپ ساتىپ الۋدىڭ ءوزى زاڭ بۇزۋشىلىق ەمەس پە؟
شىمكەنت
