وسى جولى ەكى كاسىپكەردىڭ ەڭبەگىنە توقتالعالى وتىرمىز. ءبىرى – قالدىقسىز وندىرىسكە باسىمدىق بەرىپ, تازا ءونىم السا, ەكىنشىسى – كىشىگىرىم ساۋدامەن ءىسىن دوڭگەلەتىپ وتىر. قاراڭىز, ەرلىكتىڭ بويىندا سۋرەتشىلىككە, اعاشتان ءتۇيىن تۇيۋگە دەگەن قابىلەتى بالا كۇنىنەن بايقالعان. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل تالانت وعان اكەسى بەيبىتتەن دارىسا كەرەك. ەسەيە كەلە ءوزىنىڭ جاقسى كورەتىن ءىسىن كاسىپكە اينالدىرىپ كورۋگە بەل بايلاپتى. «الدىمەن اعاش بۇيىمداردىڭ, سونىڭ ىشىندە اعاشتان جاسالعان ىدىس-اياققا دەگەن نارىقتاعى سۇرانىستى زەرتتەپ كوردىم. ەكولوگيالىق تازا ىدىستاردىڭ وتىمدىلىگى جاقسى ەكەنىنە كوز جەتكىزگەننەن كەيىن ءىنىم ەرنار ەكەۋمىز اعاش تسەحىن قۇرۋعا كىرىستىك. بۇل ءىستى جۇرگىزۋگە «اگروكرەديتتىك كورپوراتسيا» اق-دان 2,5 پايىز جەڭىلدىكپەن العان نەسيە ۇلكەن قولداۋ بولدى», دەيدى ە.جاقسىلىقوۆ.
وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, كاسىپكەر العاشىندا عيماراتتى دا, ستانوكتى دا جالعا الىپ وتىرسا, 5 ملن تەڭگە نەسيە قاراجاتىنىڭ ارقاسىندا اعاش وياتىن قىتايلىق ەكى ستانوك ساتىپ الىپ, ءوز مەنشىگىندەگى قۇرىلعىلارمەن جۇمىس ىستەي باستاعان. قازىرگى كەزدە تسەحتا استاۋ, تاقتاي, توستاعان, پيتستساعا ارنالعان ىدىس, توعىزقۇمالاق پەن شاحمات تاقتالارى سياقتى بىرنەشە بۇيىم تۇرلەرى جاسالادى. بۇل زاتتاردىڭ ءبارى دە كوتەرمە باعادا ءىرى كولەمدە ساتىپ الۋشىلارعا, ياعني ساۋدا نۇكتەلەرىنە, تويحانالارعا جونەلتىلەدى. سول سياقتى پايدالانىلعان اعاشتان قالعان قيىندىلار وتىنعا, جوڭقاسى قۇرىلىستا جىلۋ ۇستاعىش ماتەريال رەتىندە ساتىلىپ كەتەدى. سوندىقتان مۇنداعى ءوندىرىس قالدىقسىز, ءونىم ەكولوگيالىق تازا دەۋگە تولىق نەگىز بار.
ەرلىكتىڭ ايتۋىنشا, ىدىس-اياقتار اعاشتىڭ بىرنەشە تۇرىنەن جاسالادى. ماسەلەن, قاراعاشتان شاپسا, بۇيىم مىقتى بولادى. ال ەمەننەن جاسالعان ىدىس قىمبات باعالانادى. سول سياقتى كوكتەرەك پەن اققايىڭنان دا دايىنداۋعا بولادى. كاسىپكەر ينستاگرام جەلىسىندەگى پاراقشاسى ارقىلى ءوز ونىمدەرىن كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىپ وتىر.
بۇگىندە تسەحتا اعايىندى كاسىپكەرلەردەن بولەك 5 ادام جۇمىس ىستەيدى. ولار كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 20 دانا بۇيىم جاساپ ۇلگەرەدى. ەرلىك بۇل جاستاردى اعاش شەبەرلىگىنە ءوزى ۇيرەتكەن. بۇگىندە ولار تاپسىرىستى ورىنداۋ اۋقىمىنا قاراي ايىنا ورتا ەسەپپەن 200 مىڭ تەڭگە جالاقى الادى.
قازىر ورىندى جالعا الىپ وتىرعان كاسىپكەر الداعى ۋاقىتتا ءوزىنىڭ جەكە عيماراتىن سالىپ, تسەحتىڭ ىرگەسىن كەڭەيتسەم دەگەن نيەتتە. «قىتايدان تاعى بىرنەشە ءتۇرلى ستانوكتار اكەلىپ, بۇگىندە ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولىپ وتىرعان بارنحاۋس, حايتەك حاۋس سياقتى ۇيلەردىڭ سىرتقى قاباتىنا پايدالانىلاتىن اعاش ماتەريالدارىن شىعارۋ ويىمدا بار», دەيدى ەرلىك جاقسىلىقوۆ. كاسىبىن ىلگەرىلەتۋگە قارجىلاي قولداۋ الۋ ءۇشىن كەلەسى جىلى مەملەكەتتىك گرانتتارعا بيزنەس-جوسپارىن ۇسىنىپ كورمەك.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, وتكەن جىلى «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-عا كاسىپكەرلىك باستامالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جاستارعا بەرىلەتىن جىلدىق مولشەرلەمەسى 2,5 پايىزدىق جەڭىلدەتىلگەن ميكروكرەديتتەر الۋعا 7,4 مىڭ ءوتىنىم تۇسكەن. جالپى بىلتىرعى جىلعا 5 796 ميكروكرەديت بەرۋ جوسپارلانعانىن دا ايتا كەتەيىك.
ەسكەلدى اۋدانىنا قاراستى شىمىر اۋىلىنداعى مەكتەپ وقۋشىسى الىبەك سەمبەك جاس بولسا دا شاعىن كاسىپتىڭ شىرايىن كەلتىرىپ ءجۇر.
شىنىندا, بازار بارعان جۇرت بىلەدى جۇمىرتقانىڭ ساۋداسىن. قۇس فەرماسى مەن ءۇيدىڭ جۇمىرتقاسى سورەدە تۇرسا, جۇرت ۇيدىكىن ساۋدالايدى. ويتكەنى ونىڭ قۇنارى فەرمادان شىققانعا قاراعاندا جوعارى. مۇنى ەسكەرگەن الىبەك اكەسى ابزالعا كوپتەن قولقا سالىپ جۇرەدى. اۋەلى قۇس قوراسىن سالىپ, ارتىنان 50-گە جۋىق تاۋىق ساتىپ الادى. سودان باستالعان ەكەن بالا بيزنەسمەننىڭ تىرلىگى.
قازىر ءار اۋىل زاماناۋيلاندى. الەۋمەتتىك جەلىنىڭ يگىلىگىن كورۋدە. تۇتاس اۋىلدىڭ تۇرعىندارى بىرىككەن Whatsapp توپ بولادى. جاڭالىق بىتكەن سول توپتىڭ ىشىندە. جوق ىزدەگەن جۇرت بۇرىنعىداي اندا ءبىر, مۇندا ءبىر بارىپ سابىلمايدى. الگى جەلىدەگى توپقا جازبا قالدىرادى, ارتىنان جاۋابىن الادى. التىنسارينشە ايتقاندا, «ايشىلىق الىس جەردەگىنى» توپ ارقىلى بىلەدى. شىمىردىڭ سونداي توبىندا بالا بيزنەسمەننىڭ مەرەيى ۇستەم. «قولدىڭ جۇمىرتقاسى كەرەك ەدى» دەگەن سۇرانىس تۇسسە, «الىبەككە حابارلاسىڭىز» نە «الىبەكتە بار» دەگەن جاۋاپ تۇسەدى.
الىبەك سەمبەك وسىلايشا 50 تاۋىقتىڭ بابىن كەلتىرىپ, تابىس تاۋىپ ءجۇر. بىلاي قاراعاندا, تاۋىق ساتىپ الدى, جۇمىرتقا ساتىپ وتىر دەگەن ءبىراۋىز اڭگىمە. ال ءونىم الۋداعى ماشاقاتى كوپ. جەمىن بەردى, سۋىن قۇيادى, جۇمىرتقاسىن جينايدى. بىلايعى جۇرت تاۋىق ءوسىرۋدىڭ تىرلىگى وسى دەپ تۇيسىنەر. بىراق بالا بيزنەسمەن ونىڭ دا ۇلكەن شارۋا ەكەنىن ايتادى. قۇر بيدايدى نە ارپانى تاۋىق الدىنا شاشا سالمايدى. ءونىم ساپالى بولۋى ءۇشىن قۇسقا دا قۇنارلى جەم كەرەك. بيدايدى, ارپانى, جۇگەرىنى ۇنتاپ, وعان ءتۇرلى مينەرال قوسادى. تۇز, ۇلۋدىڭ حيتين جابىنى, بالىق سۇيەگىنەن دايارلانعان ۇنتاق, تاعىسىن تاعىلار. جۇمىرتقا سوندا عانا ساپالى بولادى.
«قازىر قىس مەزگىلىندە تاۋىقتان جۇمىرتقا الۋ – ۇلكەن جۇمىس. كۇنىنە 25-30 جۇمىرتقا الامىز. جازدا 60-70 جۇمىرتقا جيناعان كەزىمىز بولدى. وسى كەزدە تاۋىققا ەرەكشە كۇتىم كەرەك. ءالسىن-ءالسىن جىلى سۋ قۇيىپ, قۇس قورەگىن ءتۇرلى قوسپالار ارقىلى بايىتىپ وتىرامىز. ايتپەگەندە ءونىم جوق. شىنى كەرەك, كەيدە جۇمىرتقا تاپپاي قالاتىن كەزىمىز بار. ويتكەنى سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ قاجەت», دەيدى الىبەك.
بيىل الىبەك سەمبەك شىمىر اۋىلىنداعى م.مامەتوۆا مەكتەبىندە 9-سىنىپتا وقيدى. ساباعىمەن قاتار شاپ-شاعىن كاسىبىن دوڭگەلەتىپ وتىر. بيىل جاز سوڭىندا كاسىبىنەن تۇسكەن اقشاسىن جيىپ, ەلەكتروموپەد ساتىپ الدى. باعاسى دا اجەپتاۋىر. 130 مىڭ تەڭگەلىك كولىككە قاجەتتىلىك ءونىمدى تاپسىرىس بەرۋشىگە جەتكىزۋ ءۇشىن الىنعان.
«قىنا تاسقا, اقىل جاسقا بىتەدى» دەگەن. اۋىل بالاسى الىبەك سەمبەكتىڭ تىرلىگى كوپكە ۇلگى. كەلەر كوكتەمدە قۇس سانىن مولايتۋدى ويلاعان كاسىپكەر بالانىڭ جوسپارى دا اۋقىمدى. ەسىك الدىندا ءتورت ت ۇلىك اسىراۋدى دا قولعا الۋدى ويلاستىرىپ وتىر. قازىر «بىردەڭە ىستەۋ كەرەك» دەپ جۇرگەن زامانداس كوپ. سولار بالا بيزنەسمەننىڭ قارەكەتىنە قاراپ بوي تۇزەسە يگى...
جەتىسۋ وبلىسى
