فوتو: اشىق دەرەككوز
– تولعاناي, اۋەلى ءوزىڭدى وتكەن جىلدىڭ ەنشىسىندەگى جارقىن جەڭىسىڭمەن قۇتتىقتايمىن. الدىمەن استانا قالاسىندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىندا توپ جاردىڭ.
– قۇرلىق چەمپيوناتىنا ءار ەل ءوزىنىڭ ءۇمىت ارتقان بوكسشىلارىن قوسادى. مەنىڭ سالماعىمداعى قارسىلاستاردىڭ دا بارلىعى وسال ەمەس, وڭايدان ەڭكەيە قويمايدى. اسىرەسە فينالدىق جەكپە-جەك اۋىر سوقتى. ءۇندىستان ەلىنىڭ بوكسشىمەن التىن مەدال ءۇشىن ايقاسقا شىققاندا ونىڭ اكىلىگىن, تەگەۋرىندى ەكەنىن سەزىندىم.
– فيزيكالىق الەۋەتى زور بولدى ما, الدە...
– جوعا, قارا كۇشكە اسا باي ەمەس, تەك تاكتيكالىق دايىندىعى سۇراپىل ەكەن. راۋند سايىن سان قۇبىلىپ, جالت بەرىپ تۇزاعىمنان سىتىلىپ شىعىپ كەتۋگە ۇمتىلدى. بىراق ءوز ەلىمىزدە ءوتىپ جاتقان دودادا نە بەل, نە بەلبەۋ كەتەر دەپ بارىمدى سالىپ, جەڭىسكە جەتتىم.
– وتكەن جىلى شىققان بيىگىڭنىڭ شوقتىقتىسى – الەم چەمپيوناتى. ارمەنيانىڭ استاناسىندا اۋىلدىڭ قىزى الەمنىڭ ۇزدىگى اتاندى. قالاي ءوتتى دۇنيە دوداسى؟
– ۇيىمداستىرۋ جاعىنان ءسوز جوق, جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الەمنىڭ ءار قيىرىنان كەلگەن ۇزدىكتەردىڭ دوداسىندا بارىمىزدى سالدىق. العاشقى اينالىمدا رۋمىن قىزىن جەڭدىم, جارتىلاي فينالدا گرۋزين بوكسشىسىن ىعىستىرىپ, فينالدا رەسەيلىك قارسىلاسىمنان دا باسىم ءتۇستىم. بارلىق جەكپە-جەك جەڭىل تيگەن جوق. باپكەرلەردىڭ شىڭداۋىنىڭ ناتيجەسىندە وسىنداي بيىككە شىقتىم.
– بوكستى نەشە جاسىڭدا باستادىڭ؟ وتباسىڭدا سپورتقا قىزىعاتىن باۋىرلارىڭ بار ما؟
– وتباسىمىزدا بەس اعايىندىمىز. الدىمدا ءۇش اپكەم جانە وزىمنەن كەيىن ءبىر ءىنىم بار. سپورتقا وزگەلەرى اسا قىزىعا قويعان جوق, ءىنىم ءالى باستاۋىش سىنىپتا وقيدى, مۇمكىن بىرەر جىلدا قىزىعۋشىلىعى وياناتىن شىعار. ءوزىم 11 جاسىمدا بوكس ۇيىرمەسىنە جازىلدىم. قالقامان ءىزباسار, ايدا قوجان دەگەن باپكەرلەردىڭ قولاستىندا جاتتىعامىن.
– رايىمبەك اۋدانىنىڭ ورتالىعى نارىنقول اۋىلىنداعى بەردىبەك سوقپاقباەۆ اتىنداعى مەكتەپ-گيمنازيادا وقيسىڭ. ادەتتە الەم چەمپيوندارى وبلىس ورتالىعىنداعى, مەگاپوليستەردەگى سپورت مەكتەپتەرىنەن قاناتتانىپ شىعادى. ال سەن اۋىلدا تۋىپ, اۋىلدا ءجۇرىپ تە الەم چەمپيونى اتانۋ مۇمكىن ەكەنىن دالەلدەدىڭ.
– ءبىزدىڭ رايىمبەك اۋدانىنان بوكستان شىققان تۇڭعىش الەم چەمپيونى گاۋحار ەرمەكباي اپكەمىزدىڭ ءىزىن جالعاپ, سول بيىككە ات بايلادىم. ءسوزىڭىزدىڭ جانى بار, گاۋحار ەرمەكباي تالدىقورعان قالاسىنداعى وبلىستىق سپورت مەكتەبىندە وقىپ ءجۇرىپ الەم چەمپيونى اتاندى. ەڭبەك ەتسەڭ مۇمكىن ەمەس نارسە جوق. سپورت مەكتەبىندە وقىماعانىممەن دە كۇندەلىكتى جاتتىعۋدى سپورت مەكتەبىنىڭ زالىندا جاتتىعۋ جۇرگىزەمىز. تۇسكە دەيىن ساباق وقيمىن, تۇستەن كەيىن جاتتىعۋعا بارامىز. اپتاسىنا بەس رەت, كەيدە التى مارتە جاتتىعۋعا قاتىسامىن.
– بوكستان ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى مىرزاعالي ايتجانوۆ بوكسشىلاردىڭ فيزيكالىق الەۋەتىنە قاتىستى ورىندى سىن ايتتى. راۋندتان راۋندقا وتكەن سايىن بوكسشىلار دەمىگىپ قالاتىنىن, قالانىڭ اققاپتال بالالارى ەكەنىن سىناعان بولاتىن. اۋىلدا وسكەن بالا راسىمەن شىمىر بولماي ما؟
– ارينە سولاي, ءبىز قانداي جارىسقا قاتىسساق تا جەكپە-جەكتى تاسپالاپ الىپ سوڭىرا قايتالاپ كورىپ, كەم-كەتىگىمىزدى بۇتىندەيمىز. سوندا بايقاعانىم, مەنىڭ سوققى جۇمساۋدا, قورعانىستا قارسىلاسقا قاراعاندا فيزيكالىق الەۋەتىم جوعارى ەكەنى ايقىن بايقالادى. قولدا ۇستايتىن ازىن-اۋلاق مال بار, اكەمە قولعابىس ەتىپ سىرتتاعى شارۋاعا دا ارالاسىپ كەتەمىن, ءۇيدىڭ دە جۇمىسىنان تارتىنبايمىن. اۋىلدا وسكەننىڭ ارتىقشىلىعى – قيمىلسىز وتىرمايسىڭ. قازىر قىس مەزگىلى اۋلانىڭ قارىن كۇرەۋدەن باستاپ مالدى قاراۋعا دەيىنگى جۇمىس ادامدى شىڭدايدى, شيراق بولۋىنا سەرپىن بەرەدى.
– بيىل مەكتەپتەن تۇلەپ ۇشاسىڭ. قانداي ماماندىقتى تاڭدايدى الەم چەمپيونى؟
– بيىلعى جىلداعى باستى ماقساتىم – ۇبت-دان جوعارى ۇپاي جيناپ, «التىن بەلگىمدى» ابىرويمەن قورعاۋ. كەلەشەكتە تەرگەۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتكىم كەلەدى. بوكس مەن ءۇشىن سپورت قانا ەمەس, ونەر دە. سوندىقتان بوكستان قول ۇزبەيمىن. سپورتتىڭ ارقاسىندا دوستىقتىڭ ءورىسى ەل شەكاراسىنان دا شىعانداپ كەتتى. ەرەۆان قالاسىندا وتكەن الەم چەمپيونوناتىندا دا وزگە ەلدەردەن دوس-قۇربى تاپتىق. عالامتور ارقىلى قۇربىلارىممەن بايلانىسىپ تۇرامىز. سپورت مەنىڭ ەل كورىپ, تانىمىمدى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرىپ كەلەدى.
– ايەلدەر بوكسىنىڭ جازعى وليمپيادا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگەنىنە كوپ بولعان جوق, ءبىر مۇشەل ۋاقىت ءوتتى. قازاق سپورتىندا وليمپيادا چەمپيونى اتاناتىن ارۋلاردىڭ كوشىنەن قالىڭ ەلىڭ ءوزىڭدى دە ىزدەيتىنى ءسوزسىز. ساربازدىڭ گەنەرال ءمۋنديرىن كيۋدى كوكسەيتىنى سەكىلدى, سپورتشى ءۇشىن دە وليمپيادا التىنى باستى مۇرات ەمەس پە؟
– دۇرىس ايتاسىز, مەن زاڭ سالاسىن تاڭداعانىممەن دە سپورتتان شىلبىرىمدى ۇزبەيمىن, مەنىڭ دە ارمانىم – وليمپيادا ويىندارىنا قاتىسۋ, دوداعا كىرىپ قانا قويماي, جەڭىسپەن ورالۋ. 60 كگ وليمپيادالىق سالماق ەكەنىن بىلەسىز, سوندىقتان باسەكەلەستىك الەمدە وراسان, ەلىمىزدە دە وڭاي ەمەس. دەسە دە كىم كوپ تەر توگىپ, ايانباي ەڭبەكتەنسە جەڭىس سونىڭ ۋىسىندا دەپ پايىمدايمىن.
