قوعام • 09 قاڭتار, 2024

جۇرتشىل جۋرناليست

470 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قوعامدى نەگىزگى قوزعاۋشى كۇش – اۋەلدەن جۋرناليستەر قاۋىمى. ونەرى اسپان­داعى جۇلدىزدارعا جالعاسقان ەرەن جۇيرىكتى دە, عاسىردىڭ تەڭدەسى جوق تەڭىز­دەن تەرەڭ عۇلامانى دا, تۇلعاسى تاۋدان بيىك ەڭسەلى ەردى دە, قورشاعان ورتا مەن تابيعاتتىڭ عالامات, عاجايىپ كورىنىس كەرەمەتتەرىن دە, ەڭ ءارىسى قۇداي تاعالانىڭ پەندەسىنە جىبەرگەن شاپاعات نۇرى مەن قيامەت-قا­يىمىن دا ەل-جۇرتقا جىلىكتەپ وتىرىپ جەتكىزەتىن جانكەشتى ەڭبەكتىڭ يەسى – جانسەبىل جۋرناليستەر قاۋىمى.

جۇرتشىل جۋرناليست

جانكەشتى دەگەن ءسوزىمىزدى ءسال تارقا­تىپ, ناقتىلاي تۇسسەك, قالام ۇستاعان قارا­پايىم جۋرناليست ونەرى اسپانعا ورىلگەن ەرەن جۇيرىكتىڭ جان دۇنيەسىن اشۋ ءۇشىن ونىڭ ونەرىن ءتۇسىنىپ, ءبىلۋى شارت. ال اقىل-ءىلىمى التى قۇرلىققا اسىپ كەتكەن اكادەميكپەن ساليقالى اڭگىمە قۇرۋ ءۇشىن تىم قۇرىعاندا سول عىلىمنىڭ ءتۇپ-تەگىنە ۇڭىلە الاتىن ورە كەرەك. تاۋ تۇلعانىڭ ەلدەن بيىك ەڭبەگىن ءادىل باعالاۋ ءۇشىن پافوس پەن پارىقتىڭ, پايىم مەن پاراساتتىڭ اراجىگىن اجىراتا الاتىن اسا قارىمدى قابىلەت قاجەت. وسى شارتتاردىڭ ۇدەسىنەن تولىق شىققان قالام­گەر­دى عانا جاقسى جۋرناليست دەگەن ءجون سەكىلدى.

بۇگىندە جۋرناليست جولدىباي بازار قولىنا قالام ۇستاعالى قازاقتىڭ ارىدەگى زامانىنان باستاپ, بەرىدەگى ءار كۇنگى تولعاقتى تاقىرىپتارىن تولعانا جازىپ ءجۇر. ۇنەمى جاقسى مەن جارىقتى ىزدەگەن جولدىبايدىڭ كوتەرگەن كوپتەگەن تاقىرىبىنىڭ ءبازبىرىن ءبىزدىڭ قوعام ءالى تولىق پايىمداپ ۇلگەرمەدى مە دەگەن كۇدىك بار. وسىدان جەتى-سەگىز جىل بۇرىن «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە باسىلعان «كوردەمشە» اتتى كولەمدى ماقالاسى كوپشىلىك ورتادا توڭكەرىسشىل رەزونانس تۋدىرعانىمەن, بيلىكتىڭ بيشىگىن ۇستا­عانداردىڭ كەيبىرىنىڭ مەڭىرەۋ ميشى­عى­نا ساۋلە بولىپ قۇيىلمادى. ايتپەسە, «قان تازالىعىن قاتتى ۇستان­عان ەلمىز» دەپ ايداي الەمگە جار سالىپ, كوكى­رەك كوتەرگەن قازاقتىڭ بارلىق بولمىسى مەن عۇمىرلىق ۇستىنى بولعان ۇلت­تىق قۇندىلىقتارى قالاي قۇري باس­تا­عانىن كوزگە شۇقىعانداي ەتىپ كورسەتكەن «كوردەمشە» تاقى­رى­بىنداعى ماتىنگە ءمان بەرگەن الاشتىڭ ءاربىر ازاماتى تاربيە مەن ءداستۇر جونىندە, تيىم مەن تەك تۋرالى سالماقتى ءسوز ايتىپ, قازاق بولىپ قالۋ تۋرالى ناقتى ىسكە ويىسا باستايتىن ەدى.

سۋدىڭ تۇنىعىن ءىشىپ, ءشوپتىڭ دارۋ­لىگى مول شۇيگىنىن عانا قورەك قىلاتىن, قا­زاققا مىنگەندە كولىك, ءيىن قاندىرىپ كي­گەندە كيىم, ساۋعاندا سۋسىن, جەگەن­دە اسىل تاعامى بولعان جىلقى مالىنىڭ دا تىزگىن ۇستاعان بارلىق قاۋىمعا ءمالىم قاسيەتتەرىنەن ارتىعىن دا وسى جولدىبايدىڭ قالامىنان تۋعان دۇنيە­لەر­دەن وقىپ بىلدىك. تۇيىق تا تىك تۇياق­تىنىڭ ارىپتەسىمىز اسپەتتەگەن ءار قاسيەتىن تاپتىشتەي تۇسسەك, تىم ۇزاققا كەتىپ قالارىمىز انىق. ونى كەرەك قىلعان ادام ءوزى تاۋىپ الىپ, كوز جۇگىرتىپ, يگىلىگىنە جاراتىپ جاتسا, قۇبا-قۇپ.

ال ەندى ەلدىك پەن مەملەكەتتىك شارۋا­عا­ كەلگەندە, كادىمگى وتتاي لاپىلداپ جانىپ تۇراتىن جولدىباي قاي ماسەلەنى كوتەرمەدى؟ اسىرەسە ورمانداي قالىڭ وڭتۇستىك حالقىن اراسى سيرەپ قالعان سولتۇستىكتەگى اعايىن-باۋىردىڭ اراسىنا كوشىرىپ اپارىپ, جەرسىندىرىپ, تۇراق­تاندىرۋى ءۇشىن جالپاق جۇرتىنا جاريا قىلعان ماعىناسى مەن مازمۇنى عۇ­مىر­لىق ۇسىنىس-تىلەكتەن تۇراتىن «ىشكى كوشى-قوندى قالاي رەتتەيمىز؟» اتتى تۇعىرلى ماقالاسىن بيلىكتىڭ بيشىگىن ۇستا­عانداردىڭ قايسىسى پارىقتاپ, پا­يىمداي ءبىلدى؟ اگاراكي, ءتيىستى ورىن­داعىلارعا تۇجى­رىم­دامالىق ءمانى بار وسىناۋ ماقالا انىق جەتىپ بارعاندا, قازىرگى كۇندە وڭتۇستىكتەن تارتىلعان كەرۋەن كوشتىڭ سالتاناتىنا قاراپ ءار قازاق مارقايا ماساتتانىپ, ماقتانىپ وتىر­­عان بولار ەدى.

جۋرناليست جولدى­باي بازاردىڭ بەلدى تۋىن­دىلارىنىڭ ءبارىن بۇل ارادا تاراتىپ ايتا بەرۋگە ورىن تار. سەبەبى ونىڭ شەبەر ويىنان تۋعان پروزالىق شىعارمالارىنىڭ ءوزى ءبىر توبە. ءبىز بىلەتىن جولدىبايدىڭ عۇمىرلىق ۇستانىمى – سالاماتتى ۇرپاق تاربيەلەپ, ەلدىڭ, جەردىڭ شىن قامقورى مەن قورعانى بولاتىن وتانسۇيگىش ازاماتتى ءوسىرىپ, جەتىلدىرۋ. جولدىباي ومىرلىك جارى گۇلبالا ەكەۋى التى بىردەي پەر­زەنتتى ماپەلەپ ءوسىرىپ وتىر. ەلدەگى دارىندى ءارى ادەپتى بالالارعا ارنالعان الدىڭعى قاتار­لى مەكتەپتەر ساناتىنا جاتاتىن ءبىلىم جانە يننوۆاتسيا ليتسەيىن ۇزدىك تامام­داعان ەكى ۇلكەن قىزدىڭ ءبىرى الما­­تى­داعى سۇلەيمەن دەميرەل حا­لىق­­ارا­لىق ۋنيۆەرسيتەتىندە, ال ەكىن­شىسى قارا­عان­دىنىڭ مەديتسينا ۋني­ۆەر­سي­تەتىندە وقىپ ءجۇر. كەيىنگى ەكى ۇل دا اتال­عان ليتسەيدە ءبىلىم الىپ جاتىر. كەيىنگىلەرى ءالى بالاباقشادا.

 اۋەلدە ەسىمىن ءبىلىپ, قالامىن قىزىق­تاپ جۇرسەك تە, وسىدان توعىز-ون جىل بۇرىن «Egemen Qazaqstan» گازە­تى­ندە جولدىبايمەن العاش رەت جۇزبە-ءجۇز تانىسىپ, بىلىس­تىك. ۇنەمى كوڭىلى گۇل, جايدارى كۇل­كىسى جۇزىندە تۇراتىن جولدىبايدىڭ ومىر­لىك ۇستانىمى ناعىز قازاقىلىق ەكە­نىنە ءبارىمىزدىڭ كوزىمىز جەتتى. ۇلكەنگە قۇر­مە­تىن, كىشىگە ىزەتىن جاساپ تۇرۋدان ءبىر جا­ڭىل­مايتىن ءىنىمىز ارالاسقان ورتادا ءوزى دە مول سىي-قۇرمەتكە يە بولدى. ۇلكەن ورىن­دا ءوزىنىڭ سالماقتى ءارى جۇيرىك قالام يەسى ەكەنىن انىق تانىتىپ, بىرەر جىلدا گازەتتەگى ەڭ اۋىر سانالاتىن سايا­سات ءبولىمىنىڭ تىزگىنىن ۇستادى. ءبولىمنىڭ اۋىر سال­ماعىنا قاراماي, تاقىرىپتاردى ەركىن مەڭ­گەرىپ, دوڭگەلەتىپ اكەتتى. ناتي­جە­­سىندە, سالاداعى ەرەن, ەرەك تۇلعالار­دىڭ الدىندا ابىروي-بەدەلگە يە بولدى. جول­دى­بايدىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگى, بويىن­دا­عى ىزگى كىسىلىگى مەن كەمەلدەنۋى – سوعان لايىق.

ەلدەگى باس باسىلىم سانالاتىن «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ بۇگىندە مادەنيەت جانە ادەبيەت بولىمىنە جەتەك­شى­لىك ەتىپ وتىرعان ءىنىمىزدىڭ قازىرگى ىلگە­رىندى ەڭبەگى ەل-جۇرتتىڭ نازارىندا. ونىڭ باسشىلىعىمەن ءبولىم دايىنداعان باسى­لىمنىڭ تانىمدىق ادەبي, تاريحي بەتتەرىن وقىرمان قاۋىم قۇمارلانا وقيتىنىن كوز كورىپ ءجۇر. سون­دىق­تان ىرگەلى ازاماتتىڭ ەڭبەگىن ءادىل باعا­لاعان ۇجىم باسشىلارى رەداكتسيا جانىنا تۇرعىزعان جاڭا جاتاق­حا­نادان ەكى بولمەلى ءۇي بەرىپ, استانادان 40 شاقى­رىم جەردەگى اقمول قالاسىنان قالاپ كوشىرىپ العان ەدى. بۇكىل سانالى عۇمى­رىن جۋرناليستيكاعا ارناپ كەلە جات­قان ابزال ازاماتتىڭ قولى بىلتىر كولە­مى ات شاپتىرىم پاتەرگە جەتتى. وعان سەبەپشى بولعان, ارينە, قازىرگى گازەت باسشىلارى.

مەرەيلى بەلەستەگى جولدىباي باۋى­رى­­مىز­دىڭ ءالى دە الا­تىن اسقارالى اسۋى الدا. ول اسۋلاردى قالامىمەن باعىن­دى­را­تىنىنا سەنەمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار