قوعام • 03 قاڭتار, 2024

1 قاڭتاردان باستاپ نە وزگەردى, قانداي زاڭدار كۇشىنە ەندى؟

2330 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ, ەلىمىزدە ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (اەك) 7 پايىزعا, ياعني, 3450 تەڭگەدەن 3692 تەڭگەگە ءوستى. وسىعان بايلانىستى الەۋمەتتىك جاردەماقىلار مەن بيۋدجەتكە تولەنەتىن سالىق, ايىپپۇل مولشەرى دە ارتىپ وتىر. سونىمەن بىرگە بىرقاتار زاڭ جوباسى كۇشىنە ەندى, دەپ جازادى Egemen.kz.

1 قاڭتاردان باستاپ نە وزگەردى, قانداي زاڭدار كۇشىنە ەندى؟

«2024-2026 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭدا 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قولدانىسقا ەنەتىن قارجىلىق كورسەتكىشتەردىڭ جاڭا مولشەرى بەكىتىلگەن.

ماسەلەن, 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ  ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرى بىلتىرعى باعادان 7 پايىزعا ارتتى. ياعني, بيىل اەك 3692 تەڭگەنى قۇرايدى. وسىعان بايلانىستى مەملەكەتتەن بەرىلەتىن الەۋمەتتىك جاردەماقىلار, كوپبالالى وتباسىعا بەرىلەتىن كومەك مولشەرى كوبەيەدى.

سونداي-اق ەڭ تومەنگى كۇنكورىس مولشەرىندەگى بازالىق كورسەتكىش - 40 567 تەڭگەدەن - 43 407 تەڭگەگە ارتتى. وسى نەگىز بويىنشا  مۇگەدەكتىك جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا تاعايىندالاتىن تولەم ۇلعايدى.

1 قاڭتاردان باستاپ ەڭ تومەنگى جالاقى (ەتج) سوماسى - 70 000 تەڭگەنى قۇرايدى.

بالا تۋعانى ءۇشىن بەرىلەتىن جاردەماقى مولشەرى: ءبىرىنشى, ەكىنشى جانە ءۇشىنشى بالا تۋعاندا – 38 اەك-كە كوتەرىلەدى. بۇل 2023 جىلى 131 100 تەڭگە بولسا, 1 قاڭتاردان باستاپ 140 296 تەڭگە بولدى. ءتورتىنشى جانە ودان دا كوپ بالاعا – 63 اەك جاردەماقى بەرىلەدى. 2023 جىلى بۇل سوما 217 350 تەڭگە بولسا,  جاڭا جىلدان باستاپ 232 596 تەڭگە بولادى.

2024 جىلدان باستاپ العاش رەت ۇلتتىق قورعا ينۆەستيتسيالىق تابىستان تۇسكەن 50 پايىز قارجى ەلىمىزدەگى 18 جاسقا تولماعان بالالاردىڭ ەسەپشوتىنا اۋدارىلادى. باستاما «ۇلتتىق قور - بالالارعا» جوباسى اياسىندا جۇزەگە اسادى. 1 قاڭتاردان باستاپ بالاعا اقشا ءتۇسىپ وتىرۋ ءۇشىن اتا-انا ىستەۋ كەرەك ارەكەتتەردى مىنا جەردەن بىلە الاسىز. 

2024 جىلدان باستاپ جۇمىس بەرۋشىنىڭ مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى ەنگىزىلدى. جۇمىس بەرۋشىنىڭ مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن 2024-2028 جىل ارالىعىندا 1,5%-دان 5%-عا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇمىسكەرلەرىنىڭ پايداسىنا اۋدارۋ باستالدى. وسىلايشا, زەينەتكەرلىككە شىققان كەزدە بۇل جۇمىسكەرلەر قوسىمشا جيناقتاۋشى زەينەتاقى تولەمىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.

بازالىق زەينەتاقى مولشەرىنىڭ ەڭ تومەنگى مولشەرى - 28 215 تەڭگەگە, زەينەتاقى - 57 853 تەڭگەگە كوتەرىلەدى.

«2024-2026 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت» تۋرالى زاڭ جوباسىندا «جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تولەمدەرىنە جانە ەڭبەك سىڭىرگەن جىلدارى ءۇشىن زەينەتاقى تولەمدەرىنە باعىتتالعان قاراجات ولاردىڭ مولشەرىن 2024 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ 9 پايىزعا ارتتىرۋدى ەسكەرە وتىرىپ كوزدەلگەنى بەلگىلەنسىن», دەپ كورسەتىلگەن.

2024 جىلدىڭ قاڭتارىنان  شاكىرتاقى دا ارتادى. جاۋاپتى مەكەمە پايىزدىق مولشەر 2024 جىلى مىناداي اقشا جيىنتىعىن بەلگىلەدى:

  • باكالاۆريات – 47 135 تەڭگە (پەداگوگيكالىق باعىتتا – 75 600 تەڭگە);
  • ماگيستراتۋرا – ​​107 061 تەڭگە;
  • دوكتورانتۋرا – ​​240 000 تەڭگە.

بيىل بالاباقشا تاربيەشىلەرىنىڭ جالاقىسىن 30 پايىزعا كوتەرۋ كوزدەلگەن. ول ءۇشىن بيۋدجەتتەن 96 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن. 242 ميلليارد تەڭگە عىلىمدى قارجىلاندىرۋعا باعىتتالماق.

سونداي-اق باق وكىلدەرىنىڭ دە جالاقىسى 30 پايىزعا كوبەيەدى. بۇل ءۇردىس 2025 جىلعا دەيىن جالعاسادى.

1 قاڭتاردان باستاپ سۋ سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى 25 پايىزعا كوبىرەك اۋدارىلادى. بىلتىر قۇرىلعان سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى وسى باعىتتا ءتيىستى شارالاردى قولعا العان.

وسى جىلى جاڭا تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى «9-20-25» ىسكە قوسىلادى. باعدارلاما بويىنشا جىل سايىن 8 مىڭ وتباسىنى باسپانامەن قامتۋ جوسپارلانعان. باعدارلاما نەگىزىندە ءۇي بەرۋدە جاستارعا باسىمدىق بەرىلمەك.

سىياقى مولشەرلەمەسى – 9%, باستاپقى جارنا – 20% جانە نەسيە مەرزىمى 25 جىلعا دەيىن. وسى شارتتار بويىنشا كەلەسى جىلدان باستاپ تۇرعىن ءۇيدى يپوتەكاعا الۋعا بولادى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا 100 ملرد تەڭگە بولىنەدى.

بۇل جىلى قازاقستاندا اۆتوكولىكتەردى ساقتاندىرۋ قۇنى وزگەردى. ەندى اۆتوكولىكتى ساقتاندىرۋ باعاسى وڭىرگە قاراي بەكىتىلەدى. كومپانيالار جىلىنا ءبىر مارتە ساقتاندىرۋ قۇنىن تۇزەتىپ وتىرۋعا قۇقىلى.

كولىكتىڭ جىلدامدىعىن ساعاتىنا 10-20 شاقىرىمعا اسىرعانى ءۇشىن ايىپپۇل 5 اەك قۇرايدى. 2023 جىلى 17250 تەڭگە بولسا, كەلەسى جىلى 18460 تەڭگە بولادى.

ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا وقۋدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ءبىرشاما وزگەرىستەر بولاتىنى ايتىلعان. وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بيىل مەكتەپ باعدارلامالارىن جاڭارتۋدى جوسپارلاپ وتىر. مينيسترلىك جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەر مەن باستاۋىش, نەگىزگى ورتا جانە جالپى ورتا ءبىلىم دەڭگەيلەرىن تاڭداۋ كۋرستارى بويىنشا ۇلگىلىك وقۋ باعدارلامالارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ازىرلەدى. وسىلايشا, جاڭا تيپتىك وقىتۋ باعدارلامالارى قابىلدانباق.

سونىمەن بىرگە, ەلىمىزدە گازبەن جۇرەتىن كولىكتەرگە ارنايى بەلگىلەر ورناتۋ تۋرالى مىندەتتەمە كۇشىنە ەندى. 1 قاڭتاردان باستاپ قازاقستاندا گاز باللون جابدىعى بار كولىكتەرگە ارنايى بەلگى ورناتۋ قاجەت. بەلگى قارا جيەگى جانە «GAS» جازۋى بار سارى تەڭبۇيىرلى ءۇشبۇرىش بولادى.

بۇل ستاندارت مىندەتتى بولىپ تابىلادى, ويتكەنى ول قازاقستان رەسپۋبليكاسى ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ 2023 جىلعى 30 ماۋسىمداعى №534 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن جانە جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىندە انىقتاما رەتىندە كورسەتىلگەن.

سوڭعى جاڭالىقتار