بۇل تۋراسىندا تەاتر سىنشىسى اشىربەك سىعاي ءوزىنىڭ «وي تورىندە – تەاتر» اتتى زەرتتەۋ ەڭبەگىندە بىلاي دەپ جازادى: «الىمدى ساحناگەردىڭ قاي قاپتالىنان كوز سالساڭىز دا, وركەشتى بەينەلەر لەگى, قۇدىرەتتى كەسەك كەيىپكەرلەر توبى جادىڭىزعا ورالىپ, ءدال ءبىر ەجەلگى ەرتەگىلەر ەلىنەن قۋانا قول بۇلعاپ تۇرعان ەسكى تانىستارىڭداي جىلى ۇشىرار ەدى. ۇلتى, رۋحى, ءتۇر-ءتۇسى, تۇرمىس-سالتى, مىنەز-قۇلقى ارقيلى ايەلدەر كەسكىنى, وزدەرى شىققان ءتۇپ تامىرلارىن تۋعان ءتول توپىراقتارىنان ناق ءبىر قازاقتىڭ ۇلى قىزى, ۇلتىمىزدىڭ ورەلى ونەرپازى ءسابيرا ارقىلى عانا تاپقانداي. كوبىنشە, كوپكە تانىمال بوياۋلارى قالىڭىراق بەلەڭ الىپ جاتاتىن ساتتەردە, ەسىل ساكەڭ ۇرپاعىن ايالاپ اھ ۇرعان انالاردى تولعاپ ءبىر كەتكەندە, بەينە ءبىر بوتاسىن ىزدەپ بوزداعان ارۋاناداي اڭىرار ەدى. ۇلجان, زەينەپ, تولعاناي, ماقپال, ساليحا, ءمورجان, كەساريا, ليۋسي, تحان, ەۆدوكيا يۆانوۆنا... ساناي بەرسەڭ, ۇزىن ءتىزىم جالعاسا بەرمەك, ۇلاسا تۇسپەك. قۇپ, قازاق ايەلدەرىنىڭ پسيحولوگياسىنا, تۇرمىس-تىرشىلىگىنە جاسىنان قانىق بولىپ ءوستى دەلىك. ال ءوز رەپەرتۋارىنداعى گرۋزين, ۆەتنام, ەستون, يسپان, فين, تۇرىك, وزبەك, ورىس, قىرعىز ايەلدەرىنىڭ جان دۇنيەلەرىندەگى نازىك نيۋانستاردى ساحنا سىرىن وقىماعان ونەر يەسى قالاي عانا ءساتتى يەگەرە العان؟ گاپ ۇلى اكتريسانىڭ ءومىر مەكتەبىنەن ورنەك, ونەگە تابۋىندا. ونىڭ تابيعي دارىنى ەن دالانىڭ, سايىن ساحارانىڭ ەركە سامالىن ەسكە تۇسىرەر ەدى. جان دارحاندىعى, تالانت مولدىعى, مىنەز كەڭدىگى تۇلا بويىندا «ايعاي سالىپ», ايعايلاپ ەمەس-اۋ, ءۇنسىز «شىڭعىرىپ» جاتار ەدى. ءسابيرا مايقانقىزى ونەرىنىڭ دە وزگەدەن ەرەكشەلىگى وسىندا».
اكتريسانىڭ كۇللى بولمىسىنا, تالانت تابيعاتىنا سىنشىنىڭ جوعارىدا بەرگەن باعاسى تولىق تارازى بولاتىنداي. شىنىمەن دە, ءسابيرا مايقانوۆانىڭ ساحنادا تۋدىرعان كەسەك رولدەرى – بۇگىندە انالار بەينەسىنىڭ ەتالونىنداي قابىلدانادى, باعالانادى. تەاترداعى العاشقى ادىمىن بەيىمبەت ءمايليننىڭ «مايدانىنداعى» التىناي رولىمەن اتتاعان ساڭلاق سان الۋان كەيىپكەرلەردى كەمەلىنە كەلتىرە كەيىپتەدى. اسىرەسە اكتريسانىڭ سومداۋىنداعى قىرعىز جازۋشىسى شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ «انا – جەر-انا» قويىلىمىنداعى تولعاناي ءرولى ايرىقشا توقتالىپ وتۋگە تۇرارلىق بەينەلەر ساناتىنان. ءسابيرا مايقانوۆانىڭ ايتۋلى ءرولىن تەاتر ماماندارى ونەردەگى ۇلكەن وقيعاعا بالايدى.
از-ماز تاريحقا شەگىنىس جاساپ كورسەك, م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترىنداعى انالار بەينەسى جايلى ءسوز بولعاندا, ايتۋلى ءتىزىمنىڭ كوشىن قازاق ساحنا ونەرىنىڭ شەبەرى, كسرو جانە قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى ءسابيرا مايقانوۆا باستايدى. ويىمىزدى ەڭبەك ەرى, كسرو جانە قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, ءسابيرا مايقانوۆانىڭ ونەردەگى ءىزباسارى ءاسانالى ءاشىموۆتىڭ: «قاللەكي – قازاق تەاترىنىڭ اكەسى بولسا, ءسابيرا – ءبىزدىڭ تەاترلارىمىزدىڭ اناسى» دەگەن پىكىرى بەكىتە تۇسەدى.
تاعدىر تاۋقىمەتىن كوپ كورىپ, بەس جاسىندا اناسىنان ايىرىلعان بولاشاق اكتريسا مەيىرىم ۋىزىنا جارىماي بوي جەتەدى. سوندىقتان بولسا كەرەك, ءسابيرانىڭ سومداعان ءار ءرولى ساعىنىشپەن, اناعا دەگەن ماڭگىلىك ماحابباتپەن استاسىپ جاتاتىن. سول سەبەپتى دە شىعار, اكتريسا كەيىپتەگەن ءاربىر ايەل, انا بەينەسى ىشكى قۋات كۇشىمەن, الاپات ەنەرگەتيكاسىمەن كورەرمەنىن بىردەن وزىنە بايلاپ تاستايتىن.
ايگىلى اكتەر سەركە قوجامقۇلوۆتىڭ سىنىنان سۇرىنبەي ءوتىپ, 1932 جىلى العاش تەاتر تابالدىرىعىن اتتاعان اكتريسا 65 جىل عۇمىرىن كيەلى ساحناعا قىزمەت ەتۋگە ارنادى. ءبىر ادامنىڭ ومىرىنە پارا-پار ونەردەگى ورەلى جولىن ونەگەلى ەتىپ ورگەن ساڭلاق ولە-ولگەنشە تەاترعا تابىنىپ ءوتتى. اكتريسانى كوزى كورگەن زامانداس-ارىپتەستەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءسابيرا مايقانوۆا وينايتىن سپەكتاكلى جاقىنداعان سايىن تىپىرشىپ, ءتىپتى ەكى كۇن ەشكىممەن سويلەسپەي, وزگەنىڭ ۇيىنە بارماي, ءوزى دە قوناق شاقىرماي كەيىپكەرىمەن ىشتەي سىرلاسىپ, ۇزاق دايىندالادى ەكەن. اسىرەسە «انا – جەر انا» قويىلىمىنداعى تولعانايدى وينايتىن كۇنى ساحنا ساڭلاعىمەن تىلدەسۋ مۇلدە مۇمكىن بولماپتى. بۇل – ونەردى تۇتاس ومىرىنە اينالدىرعان تەاتر تارلانىنىڭ كەيىنگى بۋىن اكتەرلەرگە تاعىلىم بولار تاماشا قاسيەتى. وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە ساحنانىڭ سالماعىن ءدال ءسابيرا مايقانوۆالار سىندى باعالاپ, ءار قويىلىم سايىن كەيىپكەرىن وبەكتەي ايالايتىندار سيرەك. كەيدە ەرتەرەك كەلىپ تەاتردىڭ قىزمەتتىك كىرەبەرىسىندە تۇرىپ باقىلايتىن بولساڭ, سپەكتاكل باستالۋعا جارتى ساعاتتان از ۋاقىت قالعاندا ادىمىن اسىعا باسىپ, ەنتىگە ەسىككە ەنىپ كەلە جاتقان ارتىستەردى كورىپ وسىنداي ويعا ەرىكسىز بەكىنە تۇسەسىڭ. سوندايدا كوزكورگەندەرى اڭىز قىلىپ ايتاتىن مايقانوۆالاردىڭ ەل ەسىنەن وشپەيتىن ماڭگىلىك ونەر تۋدىرۋىنىڭ سىرىن ۇعا تۇسكەندەي بولاسىڭ.
وسىدان 110 جىل بۇرىن قىزىلوردا وڭىرىندە ومىرگە كەلگەن اكتريسا 65 جىلىن تۇتاسىمەن تەاترعا باعىشتادى. كينوداعى رولدەرى جانە ءبىر توبە. ولە-ولگەنشە ونەرگە قالتقىسىز قىزمەت ەتتى. الاشتىڭ ايتۋلى اكتريساسىنا اينالدى. جان-تانىمەن بەرىلە كەسەك بەينەلەردى كەسكىندەدى. قازاق ساحناسى مەن ەكرانىندا ايەل, انا بەينەسىنىڭ تۇتاس گالەرەياسىن جاسادى.
ال تاقىر جەردەن تەاتر اشىپ, تۇڭعىش كاسىبي قازاق تەاترىنىڭ تۋىن كوتەرگەن تۇلعالاردىڭ ىزىنەن ەرىپ, ولمەس ونەر تۋدىرعان سول «سامورودوك» ءسابيرانىڭ ساحناداعى ساۋلەلى جولىن, تەاترداعى تاعىلىمدى ەڭبەگىن بۇگىندە لايىقتى دەڭگەيدە باعالاي الىپ جاتىرمىز با؟ باعالاساق ەلىمىزدىڭ ەڭسەلى ءبىر تەاترىنا ەسىمىن بەرىپ, ماڭدايىنا جارقىراتىپ جازىپ قويماس پا ەدىك؟ بۇل تۋرالى ۇستازىمىز, بەلگىلى تەاتر بىلگىرى اشىربەك سىعاي اكتريسانىڭ عاسىر تويى قارساڭىندا وزەكتى ماسەلە قوزعاعان بولاتىن. بىراق ارادا 10 جىل ءوتىپتى. جابۋلى قازان سول كۇيىندە. ساحنا ساڭلاعىنا قاتىستى سەڭ ءالى قوزعالمادى. ايتپەسە, كسرو جانە قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ءسابيرا مايقانوۆانىڭ ونەرگە سىڭىرگەن ەڭبەگىن كەيىنگى ۇرپاق قالاي ۇلىقتاسا دا جاراسار ەدى... ەستيتىن قۇلاق, نيەتتى جان تابىلسا, قانەكي؟
