«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر جاركەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, دەكلاراتسيانىڭ رەسمي اتاۋى – 250.00 فورما. ءبىر جىلدان كەيىن, ياعني 2025 جىلى بۇل فورما ورنىنا كاسىپكەرلەرگە كىرىستەر مەن م ۇلىك تۋرالى دەكلاراتسيانى – 270.00-فورمانى تاپسىرۋ كەرەك بولادى.
دەكلاراتسيادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جانە شەتەلدەگى بارلىق م ۇلىك كورسەتىلۋگە ءتيىس. اتاپ ايتقاندا, باعالى قاعازدار, تسيفرلىق اكتيۆتەر, ۇلەستىك قاتىسۋ شارتتارى, 10 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (اەك) نەمەسە 34,5 ملن تەڭگە شەگىندەگى قولما-قول اقشا, سونداي-اق شەتەلدەگى جىلجىمايتىن م ۇلىك پەن اۆتوكولىك قۇرالدارى.
ايتا كەتەيىك, ەلىمىزدە دەكلاراتسيالاۋ 2021 جىلى باستالدى. ونىڭ تۇپكىلىكتى ماقساتى – جەكە تۇلعالاردىڭ كىرىستەرىن باقىلاۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىن قۇرۋ. سونداي-اق ءادىل سالىق سالۋدى قامتاماسىز ەتۋ مەن الەۋمەتتىك ساياساتتى جەتىلدىرۋ كوزدەلگەن. سونىڭ ارقاسىندا سىبايلاس جەمقورلىق پەن كولەڭكەلى ەكونوميكا دەڭگەيىن تومەندەتۋ جوسپاردا بار. 2021 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ «كىرىسپە» دەكلاراتسياسىن شامامەن 580 مىڭ جەكە تۇلعا تاپسىرعان. ەكىنشى كەزەڭدە, بۇل كورسەتكىش 2,1 ميلليون ادامدى قۇرادى.
دەكلاراتسيانى ءبىرىنشى رەت ۇسىنباعان جەكە تۇلعا ەسكەرتۋ الادى. ال كەلەسى جىلى تاپسىرماعاندارعا 15 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە ايىپپۇل سالىنادى. دەكلاراتسيادا تولىق ەمەس نەمەسە ءبىرىنشى رەتتە انىق ەمەس مالىمەتتەردى ۇسىنعانى ءۇشىن ەسكەرتۋ جاريالانادى. ءبىر جىل ىشىندە شارتتى قايتالاپ بۇزعاندار 3 اەك كولەمىندە ايىپپۇل ارقالايدى.
وندىرىستىك ەمەس تولەمدەر, جەكە تۇلعالار جانە ارناۋلى سالىق رەجىمدەرىن اكىمشىلەندىرۋ دەپارتامەنتى باسقارماسىنىڭ باسشىسى دينا قۇسايىنوۆانىڭ ايتۋىنشا, دەكلاراتسيانى جەكە كاسىپكەرلەر, كوممەرتسيالىق جانە كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردىڭ زاڭدى تۇلعالارىنىڭ باسشىلارى, سونىڭ ىشىندە ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعالارى, زاڭدى تۇلعانىڭ القالى باسقارۋ ورگانىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى, جەكە باسشىلار, تۇرعىن ءۇي/ساياجاي كووپەراتيۆتەرىنىڭ توراعالارى, زاڭدى تۇلعالاردىڭ قۇرىلتايشىلارى مەن قاتىسۋشىلارى تاپسىرۋعا مىندەتتى. فيليالدار مەن وكىلدىكتەردىڭ باسشىلارى, تۇرعىن ءۇي/ساياجاي كووپەراتيۆتەرىنىڭ مۇشەلەرى جانە ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ باستاماشى-ازاماتتارى مۇنداي دەكلاراتسيانى تاپسىرۋعا مىندەتتەلمەيدى.
«بۇل تالاپتار جۇمىس ىستەمەيتىن جانە ۋاقىتشا توقتاتىلعان كاسىپورىندارعا دا قولدانىلادى. سوندىقتان بولاشاقتا كاسىپكەرلىك قىزمەتتى جۇزەگە اسىرعىسى كەلمەيتىن كاسىپكەرلەرگە جىل سوڭىنا دەيىن جۇمىس ىستەمەي تۇرعان جەكە كاسىپكەرلىكتى جابۋدى ۇسىنامىز. ال زاڭدى تۇلعالاردىڭ جىل سوڭىنا دەيىن تاراتۋعا ۋاقىتى بولمايدى, سوندىقتان ولار مىندەتتى تۇردە دەكلاراتسيا تاپسىرۋعا ءماجبۇر بولادى», دەگەن بولاتىن دينا قۇسايىنوۆا.
مامان باعالى قاعازدار, تسيفرلىق اكتيۆتەر, ۇلەستىك قاتىسۋ شارتتارى, ينۆەستيتسييالىق التىن, زياتكەرلىك مەنشىك جانە اۆتورلىق قۇقىق وبەكتىلەرى, 34,5 ملن تەڭگە (10 مىڭ اەك) شەگىندەگى قولما-قول اقشا, نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان قارىز شارتتارىنان بولەك, قۇنى 3,4 ملن تەڭگەدەن اساتىن م ۇلىكتەردىڭ دە (مادەني قۇندىلىقتار, زەرگەرلىك بۇيىمدار, اسىل تۇقىمدى جانۋارلار) جالپىعا بىردەي دەكلاراتسيالاۋعا جاتاتىنىن ايتتى.
«دەكلاراتسيانى «e-salyqazamat», «سالىق تولەۋشى كابينەتى», «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» ءموبيلدى قوسىمشالارى ارقىلى تاپسىرۋعا بولادى. سونداي-اق بۇگىنگى كۇنى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ قوسىمشالارىندا دەكلاراتسيانى تاپسىرۋ فۋنكتسيالارى ىسكە قوسىلدى. دەكلاراتسيانى قاعاز تۇرىندە دە, ەلەكتروندى تۇردە دە 2024 جىلدىڭ 15 قىركۇيەگىنە دەيىن تاپسىرۋ قاجەت. قۇجات تۇرعىلىقتى جەرىنە بايلانىستى جىبەرىلەدى», دەيدى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى وندىرىستىك ەمەس تولەمدەردى, جەكە تۇلعالاردى جانە ارنايى سالىق رەجىمدەرىن اكىمشىلەندىرۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى نۇرجان قۋاندىقوۆ.
مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى دەكلاراتسيالارداعى كورسەتىلگەن دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعىن 2026 جىلى عانا تەكسەرە الادى.
مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, سالىق كودەكسىندە تاۋەكەلدىڭ ءۇش دارەجەسىن قاراستىراتىن كامەرالدىق باقىلاۋ بار. ولار: تومەن, ورتاشا جانە جوعارى تاۋەكەل. تومەن دارەجەلى تاۋەكەل ءۇشىن ەشتەڭە بولمايدى. تاۋەكەل دارەجەسى ورتاشا بۇزۋشىلىقتار بويىنشا حابارلاما بەرىلەدى. تاۋەكەل دارەجەسى جوعارى بۇزۋشىلىقتارعا حابارحات جىبەرىلەدى.
بۇعان دەيىن وتكىزىلگەن دەكلاراتسيالاۋدىڭ ەكى كەزەڭى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن تەڭەستىرىلگەن تۇلعالارعا, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور قىزمەتكەرلەرى مەن جۇبايلارىنا قاتىستى بولدى. ونىڭ اياسىندا بارلىعى 2,6 ملن ادام قامتىلدى.
