قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ رەسمي حابارى
“قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى تۋرالى” 1995 جىلعى 30 ناۋرىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ № 2155 زاڭىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى 2010 جىلعى 11 ماۋسىمدا “قازاقستاننىڭ مەشىتتەرى مەن شىركەۋلەرى” مونەتالار سەرياسىنان نومينالى 500 تەڭگە “proof” ساپاسىمەن “بەكەت-اتا عيباداتحاناسى”, “قازاقستاننىڭ فلوراسى” مونەتالار سەرياسىنان نومينالى 500 تەڭگە “proof” ساپاسىمەن “جابايى كوكنار” ەسكەرتكىش كۇمىس مونەتالارىن, “قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابى” مونەتالار سەرياسىنان نومينالى 500 تەڭگە “proof” ساپاسىمەن كۇمىستەن جانە نومينالى 50 تەڭگە نەيزيلبەر قوسپاسىنان جاسالعان “بۇيرا بىرقازان” ەسكەرتكىش مونەتالاردى اينالىسقا شىعارادى.“بەكەت-اتا عيباداتحاناسى” ەسكەرتكىش كۇمىس مونەتاسىنىڭ سيپاتتاماسى:
مونەتانىڭ بەت جاعىندا (اۆەرسىندە) ورتادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلتاڭباسى بەينەلەنگەن. اينالدىرا مونەتانىڭ نومينالىن بىلدىرەتىن “500 تەڭگە”, مەملەكەتتىك تىلدە “قازاقستان رەسپۋبليكاسى”, ورىس تىلىندە “رەسپۋبليكا كازاحستان” دەگەن جازۋلار بار. جازۋلار نۇكتەلەرمەن بولىنگەن.
مونەتانىڭ سىرت جاعىندا (رەۆەرسىندە) ورتادا بەكەت-اتا عيباداتحاناسى بەينەلەنگەن. سول جاق بولىگىندە مونەتا دايىندالعان مەتالدى, ونىڭ سىنامىن جانە ماسساسىن بىلدىرەتىن “Ag 925 31,1 gr.” دەگەن جازۋ, مونەتانىڭ سوعىلعان جىلىن بىلدىرەتىن “2010” دەگەن سان جانە قازاقستان تەڭگە سارايىنىڭ تاۋار بەلگىسى بار. اينالدىرا مەملەكەتتىك تىلدە “بەكەت-اتا عيباداتحاناسى” جانە ورىس تىلىندە “سۆياتيليششە بەكەت-اتا” دەگەن جازۋ بار. جازۋلار نۇكتەمەن بولىنگەن.
مونەتانىڭ بەت جانە سىرت جاعىنداعى بەينەلەر مەن جازۋلار بەدەرلەنگەن.
قىرى (گۋرتى) بەدەرلى.
مونەتا 925 سىنامدى كۇمىستەن دايىندالعان, ماسساسى – 31,1 گرامم, ديامەترى – 38,61مم, دايىنداۋ ساپاسى – “proof”, ەڭ كوپ تارالىمى – 15 مىڭ دانا.
“جابايى كوكنار” ەسكەرتكىش كۇمىس مونەتاسىنىڭ سيپاتتاماسى:
مونەتانىڭ بەت جاعىندا (اۆەرسىندە) وسىمدىك جاپىراقتارىنىڭ نەگىزىندە كومپوزيتسيا بەينەلەنگەن. سول جاق بولىگىندە مونەتانىڭ نومينالىن بىلدىرەتىن “500 تەڭگە” دەگەن جازۋ, مونەتا دايىندالعان مەتالدى, ونىڭ سىنامىن جانە ماسساسىن بىلدىرەتىن “Ag 925 31,1 gr.” دەگەن جازۋ بار. جوعارعى بولىگىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ لوگوتيپى بەينەلەنگەن. اينالدىرا مەملەكەتتىك تىلدە “قازاقستان ۇلتتىق بانكى” جانە اعىلشىن تىلىندە ء“NATىONAL BANK OF KAZAKHSTAN” دەگەن جازۋ ورنالاسقان. جازۋلار نۇكتەلەرمەن بولىنگەن.
مونەتانىڭ سىرت جاعىندا (رەۆەرسىندە) ورتالىق بولىگىندە كوكناردىڭ گۇلدەرى مەن قاۋىزدارىنان كومپوزيتسيا بەينەلەنگەن, گۇلدەردىڭ بىرەۋى گولوگرافيالىق بەينەلەۋمەن ورىندالعان. اينالدىرا مەملەكەتتىك تىلدە “جابايى كوكنار” دەگەن جازۋ, قازاقستان تەڭگە سارايىنىڭ تاۋار بەلگىسى, لاتىن تىلىندە ءتۇردىڭ زوولوگيالىق اتاۋىن بىلدىرەتىن “PAPAVER ءPAVONىNUM” دەگەن جازۋ جانە سوعىلعان جىلىن بىلدىرەتىن “2010” دەگەن سان جازىلعان.
مونەتانىڭ بەت جانە سىرت جاعىنداعى بەينەلەر مەن جازۋلار بەدەرلەنگەن.
قىرى (گۋرتى) بەدەرلى.
مونەتا 925 سىنامدى كۇمىستەن دايىندالعان, ماسساسى – 31,1 گرامم, ديامەترى – 38,61مم, دايىنداۋ ساپاسى – “proof”, تارالىمى – 4 مىڭ دانا.
“بۇيرا بىرقازان” ەسكەرتكىش مونەتالارىنىڭ سيپاتتاماسى:
كۇمىس جانە نەيزيلبەر قوسپاسىنان جاسالعان مونەتالاردىڭ بەت جانە سىرت جاقتارىندا ءبىر ورتاق سۋرەت بار.
مونەتانىڭ بەت جاعىندا (اۆەرسىندە) وڭ جاق بولىگىندە, ستيلدەندىرىلىپ بەينەلەنگەن بۇيرا بىرقازان باسىنىڭ ۇستىندە جازۋ (كۇمىستەن جاسالعان مونەتادا مونەتانىڭ نومينالىن بىلدىرەتىن “500 تەڭگە” جانە مونەتا دايىندالعان مەتالدى, ونىڭ سىنامىن جانە ماسساسىن بىلدىرەتىن “Ag 925 31,1 gr.”), (نەيزيلبەر قوسپاسىنان جاسالعان مونەتادا “50 تەڭگە”) جانە قازاقستان تەڭگە سارايىنىڭ تاۋار بەلگىسى بار. سول جاق بولىكتە سۋ ايدىنى اياسىندا ەكى قۇس بەينەلەنگەن, اينالدىرا مەملەكەتتىك تىلدە “قازاقستان ۇلتتىق بانكى” دەگەن جازۋ بار.
مونەتالاردىڭ سىرت جاعىندا (رەۆەرسىندە) ورتادا بۇيرا بىرقازاننىڭ سۋرەتى ورنالاسقان. اينالدىرا مەملەكەتتىك تىلدە “بۇيرا بىرقازان” جانە لاتىن تىلىندە ءتۇردىڭ زوولوگيالىق اتاۋىن بىلدىرەتىن “PELECANUS ءCRىSPUS” دەگەن جازۋ بار. مونەتانىڭ تومەنگى بولىگىندە سوعىلعان جىلىن بىلدىرەتىن “2010” دەگەن سان ورنالاسقان.
مونەتانىڭ بەت جانە سىرت جاعىنداعى بەينەلەر مەن جازۋلار بەدەرلەنگەن.
مونەتالار:
1) 925 سىنامدى كۇمىستەن, ماسساسى 31,1 گرامم, ديامەترى – 38,61 مم, قىرى (گۋرتى) بەدەرلى, دايىنداۋ ساپاسى – “proوf”, تارالىمى – 5 مىڭ دانا;
2) نەيزيلبەر قوسپاسىنان, ماسساسى – 11,17 گرامم, ديامەترى – 31 مم, قىرى (گۋرتى) بەدەرلى, تارالىمى – 50 مىڭ دانا دايىندالعان.
نومينالى 500 تەڭگەلىك ەسكەرتكىش كۇمىس مونەتالار جانە نومينالى 50 تەڭگەلىك مونەتالار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇكىل اۋماعىندا كورسەتىلگەن قۇنىمەن تولەمنىڭ بارلىق تۇرلەرى بويىنشا, سونداي-اق شوتتارعا, سالىمدارعا, اككرەديتيۆتەرگە ەسەپتەۋ ءۇشىن جانە اۋدارىم جاساۋ ءۇشىن قابىلدانۋعا مىندەتتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق بانكتەرىندە شەكتەۋسىز ۇساقتالادى جانە ايىرباستالادى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ وسى رەسمي حابارعا تۇسىنىكتەمەسى
“بەكەت-اتا عيباداتحاناسى” ەسكەرتكىش كۇمىس مونەتاسى قازاقستاننىڭ بۇكىل مادەنيەتىن كەڭىنەن تۇسىندىرۋگە ىقپال ەتۋگە ارنالعان, جەكە تۇلعانىڭ رۋحاني جانە ادامگەرشىلىك تۇرعىدان ءوزىن-ءوزى دامىتۋى تۋرالى بەيبىت ءىلىم رەتىندە ءدىندى تانىستىرۋعا سەبەپشى بولاتىن سەريانى جالعاستىرۋشى بەسىنشى مونەتا بولىپ تابىلادى. بەكەت-اتا عيباداتحاناسى جەراستى مەشىتىنىڭ مۇسىلمان الەمىندە الاتىن ورنى ەرەكشە. بەكەت-اتا عيباداتحاناسى - رۋحاني, تاريحي جانە ساۋلەت ەسكەرتكىشى, بۇل ماڭىزدىلىعى جاعىنان مۇحامبەت جانە قوجا احمەت ياساۋي جەرلەنگەن جەرلەرمەن قاتار سانالاتىن اۋليە ورىن. بۇل جەرگە جىل بويى ءوز جان-دۇنيەسىن اشۋعا ادامدار لەك-لەگىمەن اعىلىپ كەلىپ جاتادى. ولار اڭگىمەلەسۋ كەزىندە بەكەت اتانىڭ اتىن اۋىزعا العاننىڭ وزىندە پالە-جالانى الاستايدى, ال مەشىتىنە كىرىپ قۇران وقۋدىڭ ساۋابى وتە زور ەكەندىگىن سەنىممەن ايتادى. مىنە, ەكى ءجۇز جىل بويىنا وسى اۋليە ورىنعا اۋليەنىڭ رۋحىنا باس ءيىپ, اۋرۋعا شيپا ءارى جانىنا جايلىلىق, ىستەرىنە ساتتىلىك ىزدەپ تولاسسىز كەلىپ جاتقان زيارات ەتۋشىلەردى اپاراتىن سوقپاق جول دامىل كورگەن ەمەس. “جابايى كوكنار” ەسكەرتكىش كۇمىس مونەتاسى ديزاينىندا گولوگرافيالىق بەينەلەۋ پايدالانىلىپ وتىرعان قازاقستاننىڭ وسىمدىك الەمىنىڭ سيرەك جانە جويىلىپ بارا جاتقان تۇرلەرىنە ارنالعان سەريانى جالعاستىرۋشى بەسىنشى كۇمىس مونەتا بولىپ تابىلادى. قازاقستاندا وسەتىن جابايى كوكنار قازاقستاننىڭ بۇكىل اۋماعىنىڭ وڭتۇستىك بولىگىندە ءشول ايماقتا جانە تاۋلاردىڭ تومەنگى بەلدەۋلەرىندە – تارباعاتايدان باستاپ باتىس تيان-شانعا دەيىنگى ارالىقتا كەزدەسەدى. بۇل, دامۋى كوكتەمگى ماۋسىمنىڭ اۋا-رايى جاعدايلارىنا قاتتى تاۋەلدى ءبىرجىلدىق وسىمدىك. جاۋىن-شاشىندى جىلدارى كوكنار جاقسى وسەدى, ونىڭ ساباقتارى 70 سم دەيىن بيىكتەيدى, گۇلدەۋى ءبىر ايعا دەيىن سوزىلادى. بۇل كەزدە كوكنار گۇل جارىپ, بىرنەشە شاقىرىمدار اشىق قىزىل القاپقا اينالادى. كوكنار ساباقتارىنىڭ ءتۇرپىلى تۇكشەلەرى بولادى, جاپىراقتارى جەكە بولىكتەرگە بولىنگەن, ۇشتارى تۇكشەلەنىپ بولشەكتەنىپ وسەدى. قاۋىزدارى يىلگەن, ۇشىندا ەكى ايىر تۇكشەسى بار. ءتورت گۇلجاپىراقشاسى بار, قاۋىزىندا ولار سولعىن قىزعىلت, تىعىز ورامدى. گ ۇلى اشىق قىزىل, ءتۇپ جاعىندا قانىق كۇلگىن داعى بار, ايقىن قارا جولاقپەن جيەكتەلگەن. اشىلعان گ ۇلىنىڭ ديامەترى 5 سم دەيىن. “بۇيرا بىرقازان” ەسكەرتكىش كۇمىس مونەتاسى قازاقستاننىڭ جانۋارلار الەمىنىڭ سيرەك جانە جويىلىپ بارا جاتقان تۇرلەرىنە ارنالعان سەرياسىنىڭ ون ءبىرىنشى كۇمىس مونەتاسى بولىپ تابىلادى. نەيزيلبەر قوسپاسىنان جاسالعان ەسكەرتكىش مونەتا – وسى سەريانىڭ بەسىنشى مونەتاسى. بۇيرا بىرقازان (Pelecanus ءcrىspus) — بىرقازان تۇقىمداستارىنا جاتاتىن قۇس. دەنەسىنىڭ ۇزىندىعى 180 سم دەيىن, سالماعى 13 كگ دەيىن, جايىلعان قاناتتارىنىڭ اۋقىمى 2,5 مەترگە جەتەدى. وزىنە ءتان ەرەكشەلىگى – تۇمسىعىنىڭ استىندا تور دورباشىققا ۇقساس جارعاق تەرى قاپشىعى بولادى. تۇمسىعىنىڭ ۇستىڭگى بولىگى وسى دورباشىقتى قاقپاق ءتارىزدى جاۋىپ تۇرادى. بۇل بىرقازاننىڭ ايرىقشا بەلگىلەرى باسىندا جانە موينىنىڭ ۇستىڭگى جاعىندا ايدار تارىزدەنگەن ۇزىن ءارى بۇراتىلعان “بۇيرا” قاۋىرسىندارىنىڭ بولۋى. سۋدا وسەتىن وسىمدىكتەرگە باي, بارۋعا قولايسىز كولدەردى, وزەندەردىڭ ساعالارى مەن اتىراۋلارىن مەكەندەيدى. كەيدە تۇزدى سۋ قويمالارىن جانە وسىمدىگى سيرەك ارالداردى مەكەندەيدى. بارلىق بىرقازاندار سەكىلدى ۇساق سۋلاردان نەمەسە تەرەڭ سۋلاردىڭ بەتكى قاباتتارىنان اۋلاپ, بالىقپەن قورەكتەنەدى. ەسكەرتكىش مونەتالار “قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ قازاقستان تەڭگە سارايى” شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعى بار رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىندا دايىندالعان. مونەتالاردىڭ ديزاينى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2003 جىلعى 25 قىركۇيەكتەگى № 1193 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان تەڭگەسى – ۇلتتىق ۆاليۋتا بانكنوتتارى مەن مونەتالارى ديزاينىنىڭ تۇجىرىمداماسىنا سايكەس ازىرلەنگەن. “Proof” ساپاسىمەن جاسالعان ەسكەرتكىش مونەتالار كوللەكتسيالىق قۇنى بويىنشا ساتۋعا ارنالعان. ولار كادەسىيلىق وراۋمەن شىعارىلادى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ مەملەكەتتىك, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندەگى نومىرلىك ساپا سەرتيفيكاتىمەن جابدىقتالعان. نەيزيلبەر قوسپاسىنان جاسالعان ەسكەرتكىش مونەتالاردىڭ ءبىر مىڭ داناسى ارنايى پلاستيكالىق تەرموۆاكۋمدى وراۋمەن ساتۋعا دايىندالعان. مونەتالاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ بارلىق فيليالدارىندا, الماتى قالاسىندا مىنا مەكەن-جاي بويىنشا ساتىپ الۋعا بولادى: پانفيلوۆ كوشەسى, 98. انىقتاما ءۇشىن تەلەفونى (727) 273-83-98.
