ەڭبەك ادامدارىنا ارنالعان تۇجىرىمداما
ەلىمىزدە 2030 جىلعا دەيىنگى قاۋىپسىز ەڭبەك تۇجىرىمداماسى قابىلداندى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا اتاپ وتكەندەي, تۇجىرىمداما مەملەكەت باسشىسىنىڭ ء«ادىل قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى حالىققا جولداۋىندا كورسەتىلگەن تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن ازىرلەنگەن.
قۇجات 4 نەگىزگى باعىتتى قاراستىرادى. ولار – تاۋەكەلگە باعدارلانعان ءتاسىل نەگىزىندە ەڭبەكتى قورعاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن جاڭعىرتۋ, جۇمىس ورىندارىندا تاۋەكەلدى تومەندەتۋ جونىندەگى شارالاردى ەكونوميكالىق ىنتالاندىرۋ, كاسىبي قۇزىرەتتەر مەن عىلىمي الەۋەتتى دامىتۋ, سونداي-اق ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنداعى باقىلاۋ مەن مونيتورينگتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ.
قاۋىپسىز ەڭبەكتىڭ نەگىزگى ينديكاتورلارى – وندىرىستىك جاراقات پەن كاسىپتىك اۋرۋلار كورسەتكىشى. ولار زياندى جاعدايلاردا جۇمىس ىستەۋدىڭ سالدارى. وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, تۇجىرىمداما اياسىندا ءتيىستى ءىس-شارالار كەشەنى ىسكە اسىرىلادى.
پرەمەر-مينيستر ۇسىنعان مالىمەت بويىنشا قازاقستاندا 500 مىڭعا جۋىق ادام زياندى ەڭبەك جاعدايىندا جۇمىس ىستەيدى. ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق پەن دامۋ ۇيىمى (ەىدۇ) ەلدەرىندە بۇل كورسەتكىش وندىرىستىك ۇدەرىستەردى اۆتوماتتاندىرۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى دەڭگەيىن ارتتىرۋ ەسەبىنەن جىل سايىن ازايىپ كەلەدى.
«ال بىزدە وندىرىستىك جاراقات الۋ كورسەتكىشى ءبىرشاما جوعارى ەكەنىن اتاپ وتۋگە تۋرا كەلەدى. ەلىمىزدە جىل سايىن 2 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس بارىسىندا جاراقات الادى. ونىڭ ىشىندە 200-دەن اسا ادام مەرت بولادى», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
پرەمەردىڭ پايىمىنشا, وندىرىستە قازىر قولدانىلىپ جۇرگەن جازاتايىم وقيعالاردان ساقتاندىرۋ جۇيەسى جۇمىس بەرۋشىلەردى ەڭبەك جاعدايلارىن جاقسارتۋعا ىنتالاندىرمايدى. بۇگىندە كاسىپورىنداردىڭ تەك 32%-ى عانا ءوز قىزمەتكەرلەرىن ساقتاندىرىپ وتىر.
«كوپتەگەن ەلدە ءومىردى ساقتاندىرۋ كومپانيالارى ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسىنىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن پرەۆەنتيۆتى ءىس-شارالارعا باعىتتايدى. ياعني ولاردا قىزمەتكەرلەردى ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنە وقىتۋعا, ۇجىمدىق جانە جەكە قورعاۋ قۇرالدارىن ساتىپ الۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. ءبىز دە وسىنداي جۇيەگە كوشۋىمىز كەرەك», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ول وسى سالادا قالىپتاسقان پروبلەمالاردى كەزەك كۇتتىرمەي شەشۋ ءۇشىن قازاقستاندا العاش رەت 2030 جىلعا دەيىنگى قاۋىپسىز ەڭبەك تۇجىرىمداماسى ازىرلەنگەنىن ايتتى.
«بۇل قۇجات, ەڭ الدىمەن, كاسىپتىك قاۋىپ-قاتەرلەر مەن وندىرىستىك جاراقاتتانۋ دەڭگەيىن جانە كاسىپتىك اۋرۋ تۇرلەرىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان. بارلىق تاۋەكەل الدىن الا ەسكەرىلەتىن بولادى. وندىرىستەگى قاۋىپسىزدىك سالاسىن تسيفرلاندىرۋ وسى ماسەلەلەردى شەشۋگە ىقپال ەتۋگە ءتيىس», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, تۇجىرىمداما ەڭبەكتى قورعاۋ سالاسىنداعى باقىلاۋ مەن مونيتورينگتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋى كەرەك. ۇسىنىلعان قۇجات بويىنشا داۋىس بەرۋ راسىمىنەن كەيىن ۇكىمەت باسشىسى تۇجىرىمداما ءىس-شارالارى بارلىعىن ورىنداۋ جۇمىسىن جۇيەلى تۇردە ۇيىمداستىرۋدى تاپسىردى.
وعان قوسا قاۋىپتى ونەركاسىپتىك نىساندارداعى اپاتتار سانىن تومەندەتۋدى باقىلاۋدا ۇستاۋ, كاسىپتىك اۋرۋلار ينستيتۋتىن قۇرۋ ماسەلەسىن تەزدەتۋ, سونداي-اق ەمدەۋ مەن پروفيلاكتيكانىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ قاجەت. سونىمەن قاتار ول وڭىرلەردە ەڭبەكتى قورعاۋ تالاپتارىنىڭ ساقتالۋى بويىنشا پرەۆەنتيۆتى مەملەكەتتىك باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە وسى باعىتتاعى اۋقىمدى اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتتى.
زاڭنامالىق تاپسىرمالارعا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى
ۇكىمەتتىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا 2023 جىلعا ارنالعان زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارى جوسپارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى جانە 2024 جىلعا ارنالعان زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارى جوسپارىنىڭ جوباسى دا تالقىلاۋعا شىقتى. سوڭىنان جاڭا تسيفرلىق كودەكس جانە جوعارى وقۋ ورىندارىن تۇراقتى تۇردە قارجىلاندىرۋ: ۇكىمەتتىڭ 2024 جىلعا ارنالعان زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ جوسپارى بەكىتىلدى.
ادىلەت ءمينيسترى ازامات ەسقاراەۆ بيىلعى جوسپاردا پارلامەنت ماجىلىسىنە 32 زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ جانە ەنگىزۋ كوزدەلگەنىن مالىمدەدى. ونىڭ ىشىندە بۇگىندە بەس زاڭ جوباسىنا مەملەكەت باسشىسى قول قويعان, 20-سى پارلامەنت قاراۋىندا جاتىر, بەس زاڭ جوباسى – ۇكىمەت قاراۋىندا (سۋ كودەكسى, «قر اۋماقتىق قورعانىسى تۋرالى», دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ماسەلەلەرى بويىنشا, ت.ب. جوبالار), تاعى ەكەۋى – مەملەكەتتىك ورگانداردا كەلىسۋ ساتىسىندا (قۇرىلىس كودەكسى جانە ونىڭ زاڭ جوباسى).
اتاپ ايتقاندا, بيزنەس-قوعامداستىقپەن تۇجىرىمدامالىق ماسەلەلەردى پىسىقتاۋعا بايلانىستى سۋ جانە قۇرىلىس كودەكستەرىنىڭ جوبالارى بويىنشا جۇمىس جالعاسىپ كەلەدى. بۇلارمەن بىرگە, بيىل جوسپاردان تىس 18 زاڭ جوباسى ازىرلەندى, 70-كە جۋىق جەكەلەگەن تۇزەتۋلەر پاكەتىنە باستاماشىلىق جاسالدى. ەندى 2024 جىلعا ارنالعان جوسپار 18 قۇجاتتى ازىرلەۋدى كوزدەيدى ەكەن. ولاردىڭ قاتارىندا مۇراعات ءىسى جانە مادەنيەت ماسەلەلەرى بويىنشا, سونداي-اق «كاسىبي پاراساتتىلىققا تەستىلەۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى بار.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بيىل قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ, ەكونوميكا جانە بيۋدجەت, مەديا مەن الەۋمەتتىك سالاداعى زاڭنامالىق باستامالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى.
«جاڭا جوسپاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە زاڭ جوبالارىن ۋاقتىلى ەنگىزۋگە ەرەكشە نازار اۋدارعان ءجون. سونداي-اق بولجامدىق-تالداۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى جاڭا تسيفرلىق كودەكستىڭ جوباسىن, سونداي-اق يننوۆاتسيالىق قىزمەت سالاسىن مەملەكەتتىك قولداۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭدى ازىرلەۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
«اتالعان زاڭ جوبالارىنىڭ قابىلدانۋى IT سالانى دامىتۋعا, پەرسپەكتيۆالى ستارتاپتار سانىن ۇلعايتۋعا, قوسىمشا ينۆەستيتسيالار تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.
وعان قوسا, ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىن دامىتۋ, سونداي-اق ۋنيۆەرسيتەتتەردى ورنىقتى قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا نىسانالى كاپيتال قورى تۋرالى زاڭ جوباسى ازىرلەنەتىنىن ايتتى.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا كاسىبي ادەپتىلىكتى تەكسەرۋ ينستيتۋتى ەنگىزىلەدى. «وسىلايشا, مەملەكەتتىك رەتتەۋدىڭ وزەكتى مىندەتتەرىن شەشۋگە قاجەتتى زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ جوسپارلانىپ جاتىر. زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋ ساپاسى مەن ۋاقتىلى ۇسىنىلۋىنا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى تىكەلەي جاۋاپتى ەكەنىن اتاپ وتەمىن», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى ءسوزىن قورىتىندىلاپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ, پرەزيدەنت اكىمشىلىگى مەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ زاڭنامالىق تاپسىرمالارىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ, ولاردى ءارى قاراي ازىرلەنىپ جاتقان زاڭ جوبالارىنا ەنگىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن ەسكە سالدى.
