2023 جىلى 21 جەلتوقساندا «ورال ويل ەند گاز» جشس باتىس قازاقستان وبلىسىندا روجكوۆ گاز كوندەنساتتى كەن ورنىن ونەركاسىپتىك پايدالانۋعا بەردى. كومپانيانىڭ 50% ۇلەسى «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى اكتسيونەرلىك قوعامىنا تيەسىلى.
ونەركاسىپتىك پايدالانۋعا بەرۋ راسىمىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ, MOL Group كومپانياسىنىڭ بارلاۋ جانە ءوندىرۋ جونىندەگى اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى جومبور مارتون, Sinopec International Petroleum Exploration & Production Corporation كومپانياسىنىڭ باسقارما توراعاسى گو يۋەليان بەينەبايلانىس رەجىمىندە قاتىستى. كەن ورنىن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ناريمان تورەعاليەۆ, «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ, MOL Group رەسەي/ قازاقستان باس ديرەكتورى ەۆگەني لاپشين جانە First International Oil Corporation Limited (Sinopec كومپانياسىنىڭ ەنشىلەس كاسىپورنى) كومپانياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى چجاو ۆەنمين ىسكە قوستى.
كەن ورنىندا جىلىنا شامامەن 1 ملرد تەكشە مەتر گاز, 500 مىڭ توننادان اسا كوندەنسات ءوندىرۋ مۇمكىندىگى بار. ال سۇيىتىلعان كومىرسۋتەكتى گاز ءوندىرىسىنىڭ دەڭگەيى 150 مىڭ تونناعا جەتەدى. كەن ورنىنان الىنعان شيكى گاز «جايىقمۇنايگاز» جشس گاز وڭدەۋ كاسىپورنىنا بەرىلەدى. وڭدەلگەن تاۋار گازى ىشكى نارىققا جەتكىزىلەدى.
«روجكوۆ» تابيعي گاز كولەمىنىڭ قوسىمشا كوزىنە اينالادى. كەن ورنىندا وندىرىلەتىن شيكىزات «جايىقمۇنايگاز» كومپانياسىنىڭ كاسپورنىندا وڭدەلەدى. جوبا شەتەلدىك سەرىكتەستەرمەن بىرلەسە جۇزەگە اسىرىلادى, بۇل ولاردىڭ تاجىريبەسىن قاجەتتى جوبالىق شەشىمدەردى ازىرلەۋ مەن ەنگىزۋ كەزىندە قولدانۋعا مۇمكىندىك بەردى», دەپ اتاپ ءوتتى ءا.سمايىلوۆ.
«بىلتىر قازان ايىندا ەنەرگەتيكا سالاسىن دامىتۋ جونىندەگى كەڭەستە مەملەكەت باسشىسى تاۋار گازى ءوندىرىسىنىڭ كولەمىن ارتتىرۋدى تاپسىردى. ءبىز بيىل مامىر ايىندا وڭتۇستىك اقساي كەن ورنىن, جەلتوقسان ايىنىڭ باسىندا شىعىس ورىكتاۋ كەن ورنىن ىسكە قوستىق, ال جىل سوڭىندا روجكوۆ كەن ورنىن پايدالانۋعا بەرىپ وتىرمىز. بۇل جوبا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ىقپال ەتەدى. «ورال ويل ەند گاز» جشس جۇمىسى مەن قىزمەتتەرىنە كەم دەگەندە 74% جەرگىلىكتى ماماندار تارتىلعان. جوباعا قۇرىلىس كەزىندە 450-دەن اسا ادام جۇمىلدىرىلسا, 80 تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى», دەپ اتاپ ءوتتى م.مىرزاعاليەۆ.
«Sinopec كومپانياسىنىڭ اتىنان روجكوۆ گاز كەن ورنىندا رەسمي تۇردە كوممەرتسيالىق ءوندىرۋ جۇمىسىنىڭ باستالۋىمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. قازاقستان ۇكىمەتىنە جۇمىس بارىسىندا تۇراقتى قولداۋ كورسەتىپ كەلگەنى ءۇشىن, سونىمەن بىرگە وپەراتسيالىق كومپانيانىڭ («ورال ويل ەند گاز») باسشىلارىنا اتقارىلعان جۇمىس ءۇشىن شىنايى ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن», دەپ اتاپ ءوتتى گو يۋەليان.
ء«بىز قازاقستان مەن ماجارستان ۇكىمەتىنىڭ MOL كومپانياسىنىڭ قازاقستاندىق مۇناي-گاز سەكتورىنداعى قىزمەتىن ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ەكونوميكالىق جوبالار اراسىنداعى وزىق ۇلگىسى رەتىندە مويىنداعانىن جوعارى باعالايمىز. MOL جانە «ورال ويل ەند گاز» كومانداسىنا, سونداي-اق سەرىكتەستەرىمىزگە, ەكى ەلدىڭ ۇكىمەتىنە بىرلەسكەن جۇمىسى ءۇشىن العىس بىلدىرەمىن», دەپ اتاپ ءوتتى جومبور مارتون.
«ورال ويل ەند گاز» جشس ۇلەسكەرلەرى – «قازمۇنايگاز» ۇك» اق (50%), ماجارستاننىڭ MOL Caspian Oil and Gas Plc. (27,5%) كومپانياسى جانە قىتايدىڭ First International Oil كورپوراتسياسى (22,5%).
گاز كوندەنساتى كەن ورنى 2008 جىلى كەڭ اۋقىمدى گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە اشىلدى. 2040 جىلعا دەيىن مۇندا 14,2 ملرد تەكشە مەتر شيكى گاز جانە 7,1 ملن توننا كوندەنسات ءوندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا شامامەن 534 ملن دوللار ينۆەستيتسيالاندى.
«روجكوۆسكوە» كەن ورنىن يگەرۋ ارقىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق قورى 501 ملرد تەڭگەگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەت 110 ملرد تەڭگەگە تولىعادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇدان باسقا اكتسيونەرلەر ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا كەمىندە 3,1 ملرد تەڭگە ءبولۋدى, سونداي-اق جىل سايىن كەلىسىمشارتتاعى مىندەتتەمەلەر اياسىندا قازاقستاندىق كادرلاردى وقىتۋعا ينۆەستيتسيالار سوماسىنىڭ 1%-ىن ارناۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«جاڭا كاسىپورىن وڭىردەگى گازعا دەگەن تاپشىلىقتى جويادى. وسىعان دەيىن سۇيىتىلعان گازدى اقتوبە وبلىسىنان تاسىمالداپ كەلسەك, ەندى ءوز وڭىرىمىزدە گاز سۇرانىسى تولىق قامتىلادى», دەدى ءوڭىر اكىمى ن.تورەعاليەۆ.
م.مىرزاعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا ءوندىرىس ورنى وزىق تەحنولوگيالارمەن, جاڭا تەحنيكامەن جابدىقتالعان. جوبانىڭ وركەندەۋىنە, قارقىندى دامۋىنا بارلىق مۇمكىندىك بار.
«قازمۇنايگاز» مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مۇناي مەن گازدىڭ جاڭا كەن ورىندارىن اشۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداپ, ەلىمىزدى كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋگە ۇلەس قوسىپ كەلەدى. بۇل جوبا – جۇزدەگەن ادامنىڭ, كاسىبي مامانداردىڭ ماڭداي تەر ەڭبەگىنىڭ جەمىسى. «قازمۇنايگاز» ۇلتتىق كومپانياسى الداعى ۋاقىتتا دا وزىنە جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىكتى لايىقتى اتقارىپ, ەل يگىلىگىنە جۇمسالاتىن جوبالاردى جالعاستىرادى», دەيدى «قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى.
باتىس قازاقستان وبلىسى
