جاڭارعان اۋىل جان جادىراتتى

سارسەنبىنىڭ ساتىندە قىزىلاعاش اۋىلىنداعى 200 وتباسى كەڭ, جارىق ۇيلەردىڭ كىلتىن الىپ, قۋاندى بيىلعى ناۋرىز ايىندا تاسقىن­نان زارداپ شەككەن قىزىلاعاش­تىقتاردىڭ باسىنا تۇسكەن اۋىرتپا­لىق بارشامىزدىڭ ەسىمىزدە. سودان بەرى ءۇش ايعا جۋىق ۋاقىت ءوتتى. وسى ارالىقتاعى قىزىلاعاشتىقتاردىڭ كورگەن قيىندىعىنا جۇرەك سىزداسا, قۋانعان ساتتەرىن “الاقايلاپ!” وقىرمان نازارىنا ۇسىنىپ كەلەمىز. بۇعان دەيىن جاڭا قونىسقا يە بولعان 145 وتباسى بايىپتى ءتىرشى­لىكتەرىن جالعاستىرىپ, ء“وز ءۇيىم, ولەڭ توسەگىم” دەپ اياق سوزىپ, بەيقام تىرلىك كەشسە, ولاردىڭ بۇل ومىرلەرىنە قىزىققان اۋىلداستارى “قاشان ءۇيىمىز بىتەدى” دەپ قۇرىلىس جۇمىستارىن كوزدەن تاسا ەتپەي, دەگبىرسىزدىك تانىتقانى انىق. سارسەنبىنىڭ ساتىندە تۇرعىن­داردىڭ كوپتەن كۇتكەن قۋانىشتى ءساتىنىڭ ورايى كەلدى. قىزىلاعاشقا تابان تىرەگەننەن-اق وقتاي ءتۇزۋ كوشە­لەردەگى ساپ تۇزەگەن ۇيلەر مەن جاڭا ومىرگە, جاڭا مەكەندەگى تۇششىمدى تىرلىككە كۋا بولاسىڭ. قۇرىش بىلەكتى قۇرىلىسشىلاردىڭ كۇن-ءتۇن دەمەي ەڭبەكتەنۋى ناتيجە­سىندە ومىرگە قايتا كەلگەن جاڭا اۋىلعا كوڭىل تولادى. بۇرىنعىداي ەمەس, حالىقتىڭ جۇزىنەن ەرەكشە جىلىلىق سەزىلەدى. جينالعاندار الدىندا وبلىس اكىمى سەرىك ۇمبەتوۆ مەملەكەت باسشى­سىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن, بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ جاردە­مى ارقاسىندا قىسقا مەرزىمدە تاس­قىننان زارداپ شەككەن قىزىلا­عاش, ەگىنسۋ, اقتوعان ەلدى مەكەن­دەرىندەگى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىس­تارى تياناقتى اتقارىلعانىنا توقتالدى. ادامدى قۋانتقاننان ارتىق باقىت جوق. كوكتەمدەگى جاعدايدى ۇمىتۋعا بولمايدى. دەسەك تە, ونىڭ ورنىن تولتىرۋعا كۇش سالىنۋدا. بۇگىن 200 تۇرعىنعا جاڭا ءۇيدىڭ كىلتى تاپسىرى­لادى. دەمەك, وسىنشاما وتباسى قۋانادى. بۇعان دەيىنگى باسپاناعا يە بولعاندار تۇرمىسقا قاجەتتىلىكتەرمەن تولىق قامتىلدى. وزدەرىڭىز كورىپ وتىر­عانداي, كوشەلەر اسفالتتالىپ, الماتى-وسكەمەن قالالارىن جال­عاستىراتىن كوپىر كۇزگە دەيىن تولىق بىتەدى. جاقىندا جومارت جانداردىڭ دەمەۋشىلىگىمەن ءار ۇيگە تەلەديدار سىيعا تارتىلىپ, اۋىل تۇرعىندارى كوگىلدىر ەكران قىزىعىن تاماشالاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. تەلەفون بايلانىسى قالپىنا كەلتىرىلدى. ەندى قالعان اۋىل تۇرعىندارى ايدىڭ اياعىنا دەيىن باسپانالى بولىپ, جاڭا ۇيلەرگە تولىق قونىس­تانىپ بىتەدى. وتكەندە ايتىلعانداي, ءار وتباسىنا 10 قوي, ءبىر سيىر, ءبىر جىلقى بەرىلەدى. كۇزگى استىق جيناۋ ماسەلەسى شەشىلسە, كوكونىس پەن باق­شا داقىلدارى دا كۇ­تىمگە الىنعان. قوڭىر كۇزدەگى جيىن-تەرىننەن كەيىنگى الىنعان ءونىم وزدە­رىڭىزگە تاراتىلادى. بۇگىنگى كۇنگە كو­مەك رەتىندە ءارتۇرلى قارجى كوزدەرىنەن كەلىپ تۇسكەن قارجى كولەمى 7 ملرد. 393 ملن. تەڭگەدەن استى. بۇل قارا­جات ەلدى مەكەندەردى تولىق قال­پىنا كەل­تىرۋ جۇمىستارىنا جۇمسا­لۋدا. ماسە­لەن, ۇكىمەت رەزەرۆىنەن 2548,6 ملن. تەڭگە جاڭا ۇيلەردىڭ قۇرى­لىسىنا, 253,0 ملن. تەڭگە كۇردەلى جوندەۋ جۇ­مىستارىنا, 500,0 ملن. تەڭگە جول مەن كوشەلەردى جوندەۋ, سالۋ جۇمىس­تا­­­رىنا ماقساتتى جۇمسالۋدا, دەدى اكىم. بۇدان كەيىن وبلىس باسشىسى جاڭارعان اۋىلداعى دوستىق, اسار, مۋسينا, تاعى باسقا كوشەلەردەگى ۇيلەرگە قونىستاناتىن تۇرعىندارعا جاڭا ءۇيدىڭ كىلتتەرىن تابىس ەتتى. جينالعاندار الدىندا سويلەگەن زەينەتكەر سايلاۋبەك ساعىنبەكوۆ, ۆاسيلي گولۋششەنكو, اقتوعاندىق ليديا بەرۆينوۆا, ساعي جاڭىلبەك مەملەكەت باسشىسىنىڭ, بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ قيىن ساتتەگى قولداۋى مەن وبلىس اكىمىنىڭ, قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ قىسقا مەرزىمدەگى قالپىنا كەلتىرۋ جۇ­مىستارىنىڭ تياناعىن كەلتىرگەنىنە توقتالىپ, يگى تىلەكتەرىن جەتكىزدى. – بۇگىن اۋىلدا قۋانىشتى ءسات. تاسقىننان ءۇيىمىز زارداپ شەگىپ, ەرتەڭىمىزگە الاڭداعان كۇندەر ارتتا قالدى. دەگەنمەن, اۋىل ءدال بۇگىن­گىدەي تۇرلەنەدى دەپ ويلامادىق. ارينە, بۇل پەندەشىلىگىمىزدەن. ءۇش اي مەرزىمدە ءۇيىمنىڭ ورنىنا حان سارايىنداي باسپانا سالىندى. وت­باسىمنىڭ بۇگىنگى قۋانىشى ەرەكشە. پرەزيدەنتكە راحمەت. حالىققا راحمەت. قيىن ساتتە بىزگە دەگەن قامقورلىعى مەن دەمەگەنىن ۇمىتپايمىز. جانىڭ قينالعاندا جاسالعان جاقسىلىق ەسىڭدە قالىپ, ۇمىتىلمايدى, – دەدى جاڭا ءۇيدىڭ كىلتىن العان اسىل ىدىرىسوۆا. مۇنداي لەبىزدەردى وزگەلەر دە ايتىپ جاتتى. اۋىلدى الماتى-وسكەمەن كۇرە جولى كەسىپ وتەدى. جولدىڭ ەكى جاعالاۋىنداعى تۇرعىن ۇيلەردىڭ جان-جاعى قورشالىپ, سايالى اعاش كوشەتتەرى وتىرعىزىلعان. ەرتەگى­دەگىدەي جاڭا قالاشىقتى كورگەندەر قىزىققاندارىن جاسىرماي, “قان-داي ادەمى ۇيلەر” دەپ تام­ساندى. بىلەك بىرىكتىرگەندە بىتپەيتىن ءىستىڭ جوقتىعىن دالەلدەگەن قىزىل­اعاشتاعى قارقىندى جۇمىس وسىلاي جالعاسىپ, جۇرتشىلىق ونىڭ يگىلىگىنە بولەنگەن. وبلىس اكىمى جاڭا ۇيلەر پاي­دالانۋعا بەرىلگەن سايىن ءار شاڭى­راققا كىرىپ, قۇتتى بولسىن ايتىپ كەلەدى. بۇگىن دە سول ءداستۇرىن جال­عاس­تىردى. اكىم “التىن القالى” انا قانشايىم ابدۋلداەۆانىڭ شاڭىراعىنا ايالدادى. بۇرىنعى ەسكى ءۇيىنىڭ ورنىنا سالىنعان باسپانانىڭ ءىشى مەن سىرتى اسەم-اق. بولمەلەرى كەڭ. باتىر انانىڭ كۇنسۇلۋ, ايسۇلۋ, ايگۇل, الماگۇل, ءجا­ميلا, دينارا, گۇلميراسى مەن ۇلدارى ەرمەك, بەرىك, كەلىنى جۇل­دىز قوناق كۇتىپ, جۇگىرىپ ءجۇر. قو­نىس تويىنا قۇتتى بولسىن ايتقان اجەلەر شاشۋىن شاشسا, كورشىلەرى قاماش پەن باقىت تا وسىندا. كەيۋانا وزىنە كورسەتىلگەن قۇر­مەتكە انالىق العىسىن ءۇيىپ-توگۋدە. ءار بولمە جيھازبەن, قاجەتتى­لىكتەرمەن جابدىقتالىپتى. گاز پليتاسىنىڭ ۇستىندە بۋى بۇرقى­راعان جاس سورپا مەن شاي قايناپ جاتىر. قوناق بولمەدەگى ۇلكەن ۇستەل مەن ورىندىقتار, جاتىن بولمەدەگى توسەكتەر ۇيمەن بىرگە بەرىلگەن سىيلىق ەكەنىن قانشايىم اجە ايتۋدان جالىقپادى. وبلىس باسشىسى باستاعان توپ جارمۇحامەد رۇستەموۆ, بولات قو­جاحمەت, تاعى باسقا جاڭا شاڭى­راققا قونىستانۋشىلاردىڭ تابال­دىرىعىن اتتاپ, جاعدايلارىمەن تانىسىپ, جايىلعان داستارقاننان ءدام تاتىس­تى. ال اۋىلدىڭ بايىرعى تۇرعىنى چەشەن ۇلتىنىڭ وكىلى حاۆا دۋداي قۋانىشتان ۇيالى تەلەفو­نىنداعى اۋەندى قوسىپ, بيلەي جونەلدى. سەك­سەننەن اسقان اناسى باياتا قىزىنىڭ تولقىعان ءساتىن قوشتاپ قويادى. جاڭا ۇيلەرگە سىمسىز تەلەفون جۇيەسى ورناتىلسا, الىس-جاقىنداعى تۋىستارى حابارلاسىپ, قىزىلا­عاش­تىقتاردى قۋانىشتارىمەن قۇتتىق­تاعان ءساتىنىڭ دە كۋاسى بولدىق. جاق­سى­عا جان جادىرايدى دەمەكشى, جا­ڭار­عان, جاسارعان قىزىلاعاش اۋى­لى­نىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگى وسىنداي. سۋرەتتەردە: جاڭارعان اۋىل كو­رىنىسى; جاڭا ۇيلەرگە قونىستان­عانداردىڭ قۋانىشتى ساتتەرى. كۇمىسجان بايجان, سۋرەتتەردى تۇسىرگەن  جەڭىس ىسقا­باي. الماتى وبلىسى.