«زەرتتەۋگە كۇن رادياتسياسىنىڭ كومەگىمەن سۋ مولەكۋلالارىن وتتەگى مەن سۋتەگىگە گاز تۇرىندە ىدىراتاتىن نانوماتەريالدار قولدانىلدى. بۇلار سۋداعى ءارتۇرلى ۋلى زاتتىڭ فوتوتوكسيكالىق ىدىراۋىن جۇزەگە اسىرادى. جالپى, ۋلى زاتتار ەلىمىزدەگى ءارتۇرلى زاۋىتتار مەن حيميالىق كومبيناتتار شىعاراتىن اعىندى سۋلاردا كەزدەسۋى مۇمكىن. قازىرگى ۋاقىتتا سۋتەگى ەنەرگەتيكاسى ەلىمىزدە, جالپى الەمدە وزەكتى باعىتقا اينالدى», دەيدى ۋنيۆەرسيتەتتەگى فيزيكا جانە نانوتەحنولوگيالار كافەدراسىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى تيمۋر سەرىكوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, سۋتەگى گازىن الۋدىڭ قازىرگى قولدانىستاعى ادىستەرىنىڭ زياندى تۇستارى بار. وسىعان بايلانىستى زەرتتەۋشىلەر كۇن ەنەرگياسىن جانە ارنايى سينتەزدەلگەن نانوماتەريالداردى پايدالانا وتىرىپ, سۋتەگى گازىن وندىرگەن. ءسويتىپ, ەكولوگيالىق تازا سۋتەگىگە قول جەتكىزگەن. بۇعان قوسا زەرتحانالاردا دايىندالاتىن نەمەسە الاتىن فوتوكاتاليزاتورلار تۇرعىسىنان بۇل تەحنولوگيانى ەكولوگيالىق تۇرعىدا تازا ءارى زيانسىز دەۋگە بولادى. ويتكەنى سۋ مولەكۋلالارىنىڭ وتتەگى مەن سۋتەگىگە ىدىراۋى كۇننىڭ كومەگىمەن جۇزەگە اسادى. بۇعان فوتوكاتاليزاتورلاردىڭ ءبىرى, حيميالىق تۇراقتىلىعى بار تيتان ديوكسيدىنىڭ ءۇش گەومەتريالىق ءپىشىنى قولدانىلادى. ولار: تيتان ديوكسيدى نانووزەكشەلەرى, نانوتۇتىكشەلەر, تيتان نانوبولشەكتەرى. نانووزەكشەلەر مەن نانوتۇتىكتەردە ەلەكترونداردى ءبىر باعىتتا تاسىمالداۋ جۇزەگە اسىرىلىپ, ەلەكتروندار بەتكى قاباتقا كەدەرگىسىز تاسىمالدانادى دا, فوتوكاتاليز ۇدەرىسىنە جاقسىراق جانە جىلدامىراق قاتىسادى. «كومپوزيتتى ماتەريال نەعۇرلىم كورىنەتىن ساۋلەنى جاقسى سىڭىرسە, ەلەكترحيميالىق رەاكتسياعا قاتىساتىن ەلەكتروندار سوعۇرلىم كوپ بولادى», دەيدى جوبا جەتەكشىسى.
دەگەنمەن تيتان ديوكسيدىنىڭ وزىندىك كەمشىلىكتەرى دە جوق ەمەس. بىرىنشىدەن, ول ەلەكترماگنيتتىك ساۋلەلەنۋدىڭ كورىنەتىن ايماعىن ناشار سىڭىرەدى. ەكىنشىدەن, وندا ەلەكتروندى جانە كەمتىك جۇپتارىنىڭ رەكومبيناتسياسىنىڭ جىلدام جۇرەتىنى بايقالادى. وسىعان بايلانىستى زەرتتەۋشىلەر اتالعان قۇرىلىمعا زاماناۋي ماتەريالدار – گرافەن جانە ونىڭ تۋىندىلارىن, التىن نەمەسە كۇمىس مەتالل نانوبولشەكتەرىن قوسادى.
«زاۋىتتار مەن فابريكالار وتە كوپ مولشەردە ەكولوگيانى لاستايتىن قالدىقتاردى شىعارادى. سونىڭ كەسىرىنەن پلانەتامىز ءب ۇلىنىپ جاتىر. ال ءبىزدىڭ فوتوكاتاليزاتورلار وسى ماسەلەنى شەشۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى. ويتكەنى ول ەكولوگيالىق تازا تەحنولوگيا جانە كۇن ەنەرگياسىنىڭ كومەگىمەن سۋ مولەكۋلالارىن وتتەگى مەن سۋتەككە بولە الادى», دەيدى ول.
جوبانى زەرتتەۋگە فيزيكا جانە نانوتەحنولوگيالار كافەدراسىنىڭ ستۋدەنتتەرى دە اتسالىسقان.
