سلەتتىڭ سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىندە اكادەميانىڭ پرەزيدەنتى كۇنسۇلۋ زاكاريا عىلىمنىڭ ماڭىزى جونىندە ءسوز قوزعادى. جاستاردى عىلىم سالاسىنا بەت بۇرۋعا شاقىرىپ, بۇل باعىتتا مەملەكەت تاراپىنان قىرۋار جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى.
«بۇگىنگى تاڭدا اكادەميادا جاس عالىمداردىڭ جۇمىس توپتارى قۇرىلعان. ولار 10 باعىت بويىنشا عىلىمدى دامىتۋعا جۇمىلدىرىلعان. جاس عالىمداردىڭ سانى شامامەن 600-دەن اسادى. وسىعان دەيىن ولاردىڭ قاتىسۋىمەن 6 وتىرىس ءوتتى. سول جاستاردىڭ بەلسەندى توبىن بۇگىنگى سلەتكە شاقىردىق. سونىمەن قاتار وڭىرلىك عىلىمدى دامىتۋ دا – اكادەميانىڭ ماڭىزدى جۇمىستارىنىڭ ءبىرى. اسىرەسە وڭتۇستىك ءوڭىر ءۇشىن ەرەكشە كوڭىل بولمەكپىز. ەكونوميكانىڭ باستى قوزعاۋشى كۇشى, لوكوموتيۆى عىلىم بولۋى قاجەت. ال ەڭ باستىسى عىلىمدى پايدالانىپ, جاڭا ونىمدەر شىعارۋىمىز كەرەك. سول سەبەپتى اكادەميا ءار ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق باسىم سالالارىن زەردەلەپ, عىلىمي باعىتتاردى ايقىنداۋعا نازار سالىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا عالىمدار ويلاپ تاپقان بىرقاتار جوبا ىسكە اسۋعا دايىن. جوبالار سانى جۇزگە جۋىقتايدى. بۇل بويىنشا ءالى دە ۇسىنىستار ءتۇسىپ جاتىر. ءبىز ول جوبالاردى وبلىستىق جانە قالالىق اكىمدىكتەرگە جولدايمىز. وسى رەتتە ەلدىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوساتىن باسقا دا ماڭىزدى دۇنيەلەر ويلاپ تاباتىن جاس عالىمداردىڭ بولاشاق ىستەرىنە سەنىم ارتامىز. ال سلەتتە تالقىلانعان ماسەلەلەر مەن ولاردىڭ شەشىمى, ۇسىنىستار تۇجىرىمدالىپ, ءتيىستى مينيسترلىكتەر مەن پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە جولدانادى. ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ الدىندا تۇرعان ۇلكەن مىندەت – عىلىم ارقىلى ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, قوعامدىق دامۋدى جاڭا ساتىعا كوتەرۋ. سول بويىنشا اۋقىمدى جوسپارلار قابىلداپ, حالىقارالىق كەلىسىمشارتتار ءتۇزىپ, ىلگەرى جىلجۋ باعىتىندا قادام باسىپ كەلەمىز. ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى ۇسىنىس, پىكىرلەرگە ءاردايىم اشىقتىق قاعيداتىن ۇستانادى. جاس عالىمداردىڭ كەز كەلگەن جوباسى ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى», دەدى ك.زاكاريا.
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى باسشىسىنىڭ ءسوزىن قوستاعان قالالىق ىشكى ساياسات جانە جاستار ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى باحتيار ونەرباەۆ «جاس عالىمدار مەگاپوليستى «اقىلدى قالاعا» اينالدىرۋ ءۇشىن كەلەشەكتە بىزگە وتە قاجەت بولادى. عىلىمسىز پروگرەسس جوق. شىمقالادا 8 جوعارى وقۋ ورنى بار, وندا 70 مىڭ ۇستاز ساباق بەرەدى, مەگاپوليستى شىنىمەن دە وڭتۇستىك ءوڭىردىڭ عىلىمي كوشباسشىسى ەتۋ كەرەك», دەدى.
ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, بەلگىلى عالىم اسقار جۇمادىلداەۆ اكادەميا مەملەكەت قاراۋىنا وتكەن سوڭ كوپ نارسە وزگەرگەنىن ماقتانىشپەن بايانداپ بەردى. سونىمەن بىرگە اكادەميا قوعامدىق بىرلەستىككە اۋىسقان 20 جىل ىشىندە كوپ نارسەدەن ايىرىلعانىن دا قىنجىلا باياندادى. عالىم اكادەميادا اقىلدى جاس ازاماتتاردىڭ كوپ ەكەنىن مالىمدەدى. بىراق عىلىم سالاسىندا تۇپكى ناتيجەگە جەتۋ ءۇشىن بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەر جويىلۋ كەرەگىن, سوندىقتان ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق بەلگىلى ماتەماتيك جاستاردى بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانىپ, عىلىمدى زەرتتەۋگە جۇمساۋعا شاقىردى. قوسىمشا ءتىل ۇيرەنىڭدەر دەپ وسيەت ايتتى. «جاستىق شاقتىڭ ءبىر ءمىنى – وتەدى دە شىعادى, سول ءۇشىن ۋاقىتتىڭ باعاسىن ءاردايىم ءبىلىپ جۇرىڭدەر», دەپ بار ايتار ويىن ءبىر اۋىز سوزبەن تۇيىندەپ بەردى.
ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز – ادىلەتتى قازاقستانمەن بىرگە ادىلەتتى اكادەميا قۇرۋ. قولاستىمدا شاكىرت بولىپ جۇرگەن 250 ستۋدەنتىم بار. وسىدان 20 جىل بۇرىن اكادەميا كسرو سارقىنشاعى دەپ قوعامدىق ۇيىمعا اۋىسقان ەدى. وتاندىق عىلىمنىڭ كەنجەلەپ قالۋىنا سول شەشىم كەرى اسەرىن تيگىزدى. 45 عىلىمي ينستيتۋتتىڭ كوبى ساتىلدى, بانكروتقا ۇشىرادى. سودان بۇگىندە 30-ى عانا امان قالدى. ەندىگى مىندەتىمىز – سونىڭ ءبارىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ. بولىسەتىن قۋانىشتى جاڭالىعىمنىڭ ءبىرى ء«ال-ءجابىردىڭ اتاسى» دەگەن عىلىمي جۋرنال شىعارا باستادىق. الايدا عىلىمي ماقالا جازا الاتىن جاستار جوقتىڭ قاسى. وسى جايت مەنىڭ كوڭىلىمدى ءتۇسىرىپ وتىر. اڭگىمەمنىڭ باسىندا ايتقانىمداي, اكادەميادا جاستار كوپ. ماعان قۋانىش, ءۇمىت ساۋلەسىن سىيلايتىنى دا وسى. اينالايىن جاستار, عىلىمنىڭ قاسيەتتىلىگىن ۇمىتپاڭدار», دەدى عالىم.
ال وڭىرگە تانىمال كاسىپكەر, «ساۋتس ويل» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سەرىكجان سەيىتجانوۆ ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ فيليالى اشىلسا, ونىڭ جۇمىسىن جۇيەلى جۇرگىزۋگە ۋادە بەرىپ, عىلىمي بازاسى رەتىندە وڭتۇستىك قازاقستان مەديتسينالىق اكادەمياسى كادەگە جاراۋعا دايىن تۇرعانىن جەتكىزدى. سونىمەن بىرگە كاسىپكەر مەديتسينا سالاسىنداعى جاس عالىمداردىڭ تاجىريبەلىك جۇمىستارىن ىسكە اسىرۋعا جاڭادان سالىناتىن ۇلكەن كلينيكالىق اۋرۋحانا كومەگىن بەرەتىنىن ايتتى. بۇدان بولەك, بيزنەس وكىلى شىمكەنت قالاسىندا, تۇركىستان وبلىسىندا بىرنەشە ماڭىزدى جوبا ىسكە اسىپ جاتقانىن مالىمدەدى. سونىڭ ىشىندە مەگاپوليستەگى بۇرىنعى قورعاسىن زاۋىتىنىڭ قالدىقتارىن قايتا وڭدەپ, ودان مىس, كۇمىس, التىن كونتسەنتراتىن الاتىن جوبانىڭ بار ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. سونداي-اق تۇركىستان وبلىسىندا, ەلىمىزدىڭ شىعىس وڭىرىندە تاۋ-كەن قازبالارىن ءوندىرۋ مەن ودان حيميالىق ونىمدەر شىعارۋ بويىنشا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبالاردى دا اتاپ ءوتتى. وسىنىڭ بارىنە جاس ماماندار قاجەت. ماماندارمەن بىرگە كەلەشەكتە وتاندىق تەحنولوگيالار ويلاپ تاباتىن بىلىكتى جاس عالىمدارعا دا سۇرانىس ارتپاق. سوندىقتان كاسىپكەر قازاق عىلىمىنىڭ بولاشاق ىرگەتاسىن بۇگىننەن باستاپ قالاۋ كەرەك دەدى.
شىمكەنت
