وزەكتى ماسەلەلەر شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى

اعىمداعى جىلدىڭ 10 ايىن­دا وبلىستا تۇراقتى ماكرو­ەكو­نو­مي­كالىق جاعداي ساقتالىپ تۇر. ونىڭ ىشىندە ينۆەستيتسيالىق ءوسىم – 108,2% ەكەن. «مەملەكەت باس­شىسىنىڭ تاپسىرماسىنا ساي­كەس وبلىسقا ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, بيىلعى جىلدىڭ 10 ايىندا وبلىس ەكونوميكاسىنا 804 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلىپ, ءوسىم 8,2 پايىزعا جەتكەن. «جىل سو­ڭىنا دەيىن وبلىسىمىزعا رە­كوردتىق 1,1 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ جوسپارلانعان», دەدى ا.شاحاروۆ.

بيىل وبلىستا بىرقاتار ما­ڭىز­دى ءارى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, ERG كومپانياسىنىڭ ءدوڭ تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتىندا 1973 جىلدان بەرى جيناقتالعان شلامدى وڭدەۋ زاۋىتى, جىلجىمالى بۇرعىلاۋ قوندىرعىلارىن شىعاراتىن زاۋىت جانە ت.ب. ءىرى ونەركاسىپتىك وندىرۋشىلەر – اقتوبە مىس كومپانياسى, ERG, «سنپس-اقتوبەمۇنايگاز» اق ءوز كاسىپورىندارىن جاڭعىرتۋعا 200 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولدى. «بۇل باعىتتاعى جۇمىستار 2024 جىلى دا جالعاسادى. جالپى, الداعى 4 جىلدا جالپى قۇنى 4,1 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 51 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپاردا بار. ولاردىڭ قاتارىنا ERG كومپانياسىنىڭ جەل ستانساسى, نيكەل-كوبالت رۋداسىن وڭدەۋ زاۋىتى, التىن وڭدەۋ زاۋىتى جانە تاعى باس­قا جوبالار كىرەدى. سونىمەن قا­تار مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىرماسىنا سايكەس اقتوبە اۋە­جايىندا ءمۋلتيمودالدى ورتالىق قۇرۋ بويىنشا شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن كەلىسسوزدەر جۇر­گى­زىلىپ جاتىر», دەدى وبلىس اكىمى.

قازىرگى كۇندە اقتوبە وبلى­سىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن دا­­مىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى. بيىل وڭىردە وسى سالانى مەملەكەتتىك قولداۋعا 14,5 ملرد تەڭگە ءبولىندى. مال ازى­عى­نا كەتكەن شىعىندى وتەۋگە قوسىمشا 2,9 ملرد تەڭگە قاراجات قاراستىرىلدى. كورسەتىلگەن مەم­لە­كەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىن­دا بيىلعى جىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورى­تىندىسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعىندا 397 ملرد تەڭ­گە­نىڭ ءونىمى ءوندىرىلدى. 350,1 مىڭ گەكتار پايدالانىلماي جات­قان اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى.

اكىم مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىرماسىنا سايكەس اۋىل شار­ۋا­­شىلىعىمەن اينالى­سا­تىن شارۋالارعا, شاعىن جانە ورتا بيز­نەسكە الداعى ۋا­قىتتا دا جان-جاقتى قولداۋ كورسە­تىلە­تىنىن باسا ايتتى. ول ءوڭىر­دىڭ اگ­رو­ونەركاسىپتىك كەشە­نىن ودان ءارى دامىتۋ جوسپارىنا توق­تال­دى. «اۋىل شارۋا­شى­لىعى مي­نيسترلىگى مەن اقتوبە وب­لى­سى­نىڭ بىرلەسكەن ينۆەس­تي­تسيا­لىق جول كارتاسىنا سايكەس 2026 جىلعا دەيىن جالپى قۇنى 502 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 93 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. اتاپ ايتقاندا, الداعى ەكى جىلدا كوكونىستەردى ساقتاۋ مەرزىمى مەن كولەمىن, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ ۇلەسىن ارت­تىرۋعا باعىتتالعان ءسۇت-تاۋارلى فەرمالار, قۇس فاب­ري­كالارى مەن كوكونىس ساقتاۋ قوي­ما­لارىن سالۋ بويىنشا وبلىس ءۇشىن ماڭىزدى جوبالار جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى», دەپ اتاپ ءوتتى ا.شاحاروۆ.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىرماسىنا سايكەس وبلىس­تا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقا­­تىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «اۋىل اماناتى» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جالعاسىپ جاتىر. اقتوبە وبلىسىندا جوبا ەكىن­شى جىل قاتارىنان ىسكە اسىرىلىپ وتىر. 2023-2024 جىلدارى ونى قارجىلاندىرۋعا 19 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بۇگىنگى تاڭدا 7,3 ملرد تەڭگەگە 1627 جوبا ما­قۇل­داندى. ناتيجەسىندە, جەكە قو­سالقى شارۋاشىلىقتار 219 مىڭ­نان استام قۇس ساتىپ الىپ, 209,8 گەكتار كوكونىس جانە باقشا داقىلدارى ەگىلدى, جالپى كولەمى 1 گەكتاردان اساتىن 77 شاعىن جىلىجاي سالىندى. اۋىلدىق جەرلەردە 101 كونديتەرلىك تسەح پەن ناۋبايحانا, 129 ءسۇت تسەحى, 65 ەت وڭدەيتىن شاعىن تسەح جانە 429 باسقا دا ءتۇرلى شاعىن بيزنەس جوباسى ىسكە قوسىلدى.

جالپى, 6,6 ملرد تەڭگەلىك 1 471 جوباعا نەسيە بەرىلگەن. جوبا­عا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قىزىعۋشىلىعى جوعارى ەكەندىگىن ەسكەرگەن ءوڭىر باسشىلىعى, ال­داعى ۋاقىتتا سالانىڭ جۇزەگە اسىرۋ اۋقىمىن كەڭەيتە بەرمەك. اۋىلدىق جەرلەردە 1 210 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, 1 062 ادام جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلدى.

«مەملەكەت باسشىسى 2025 جىلعا قاراي حالىقتى 100 پا­يىز ساپالى اۋىزسۋمەن قامتا­ماسىز ەتۋدى تاپسىردى. بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 27 اۋىلدى سۋمەن قامتاماسىز ەتەمىز جانە بۇل كورسەتكىشتى 99,2 پايىزعا جەتكىزەمىز. كەلەر جىلى 11 اۋىلدى سۋمەن قامتۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى بۇل كورسەتكىش 99,8 پايىزعا جەتكىزىلمەك. پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى ودان ءارى گازداندىرۋ قاجەتتىگىن دە اتاپ ءوتتى. بۇگىندە وب­لىس تۇرعىندارىنىڭ 93,4 پا­يى­­زى گازبەن قامتىلعان. جىل باسىنان بەرى 17 اۋىل گازداندىرىلدى, جىل سوڭىنا دەيىن وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 95,5 پايىزىن گازبەن قامتاماسىز ەتەمىز. كەلەسى جىلى 8 اۋىلدى گازداندىرۋ جوس­پارلانۋدا», دەدى وبلىس اكىمى.

ءوڭىردى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ماڭىزى زور «بۇقارا-ورال» گاز قۇبىرىنىڭ ءۇشىنشى جەلىسىن سالۋعا ارنالعان ينفرا­قۇ­رى­لىم­دىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ 2024 جىلى اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان. قۇنى 43,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن جوبا وبلىس ورتالىعىندا قازىردىڭ وزىندە جىلىنا 1,6 ملرد تەكشە مەترگە جەتەتىن گاز تاپشىلىعىن الداعى 50 جىلدىڭ «كۇن تارتىبىنەن» شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇگىندە اقتوبە وبلىسىنداعى جولداردىڭ قالىپتى جاعدايداعى ۇلەسى 75 پايىزدى قۇرايدى. وسى جىلى 33 ملرد تەڭگەگە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار 458 شاقىرىم جول جوندەلدى. «اقتوبە-ۇلعايسىن» جانە «قاندىاعاش-شالقار» رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆ­تو­موبيل جولدارىندا دا ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ جال­عاسۋدا. 2024 جىلى جەرگىلىكتى ما­ڭىزى بار 480 شاقىرىم جول جوندەلەدى.

ەسەپتى كەزەڭدە اقتوبە وبلىسىندا 818 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن رەكوردتىق كورسەتكىش – 1,3 ملن شارشى مەتر­دى قۇرايتىن تۇرعىن ءۇي ەل يگىلىگىنە ۇسىنىلادى. دەسە دە, قۇرىلىس سالاسىندا ءتۇيىن­دى ماسەلەلەر دە جوق ەمەس. ما­سە­لەن, اقتوبە قالاسىنداعى ۇلەسكەرلەردىڭ سۇراعى. بۇگىنگى كۇنى 11 نىسانعا جالپى سوماسى 3,5 ملرد تەڭگەگە 540 ۇلەسكەر قاراجات سالعان. اتالعان نىسانداردىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى ءالى كۇنگە دەيىن اياقتالماي وتىر. جالپى, قازىرگى كەزدە, 11 پروبلەمالىق نىسان باسشىلارىنا قاتىستى قىلمىستىق ىستەر قوزعالدى. ونىڭ ىشىندە, 6 نىسان بويىنشا تەرگەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە جانە 5 نىسان بويىنشا ىستەر سوتقا جولداندى. سوندىقتان قيىن جاع­دايعا تاپ بولعان ازاماتتارعا كو­مەكتەسۋ ءۇشىن «قۇرىلىس كووپە­راتيۆتەردىڭ پروبلەمالىق ماسە­لەلەرىن شەشۋ جونىندەگى جول كارتاسى» بەكىتىلىپ, ءتيىستى شارالار قولعا الىندى.

سونىمەن بىرگە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىنا ساي­كەس, اقتوبە قالاسى اكىمدىگى جا­نىنان اقتوبە قۇرىلىس كومپانياسى اتتى ۋاكىلەتتى ۇيىم اشۋ بويىنشا جۇمىستار جۇر­گىزىلۋدە. بيۋدجەت قاراجاتى ەسە­بىنەن جىل سوڭىنا دەيىن الەۋ­­مەت­تىك تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ار­­­قىلى 974 پاتەر پايدالانۋعا بە­­رى­لەدى.

بۇدان بولەك, الەۋمەتتىك وسال توپتارى جانە كوپبالالى وتباسىلار ءۇشىن 360 دايىن پاتەر ساتىپ الىندى.

قازىرگى ۋاقىتتا وبلىستا ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن 4 جانە 5 اپاتتى مەكتەپ, سونىمەن قاتار زامان تالابىنا ساي كەلمەيتىن 41 ەسكى مەكتەپ بار. سوندىقتان وبلىستا وقۋشىلار ورنىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن جويۋ ءۇشىن ونىڭ سانىن 18 مىڭعا دەيىن كوبەيتۋ كوزدەلىپ وتىر. «بيىل 5 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. وقۋ ورىندارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسىن شەشۋ اياسىندا الداعى 2 جىلدا 24 مىڭ ورىندىق 44 جاڭا مەكتەپ سالۋ جوسپارلاندى. بۇلارمەن بىرگە 41 ەسكى مەكتەپتىڭ 6-ۋى بويىنشا ناقتى شەشىمدەر قابىلداندى. قالعان 35 اۋىل مەكتەبىنىڭ ماسەلەسى الداعى 5 جىلدا كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشىلەتىن بولادى», دەدى ا.شاحاروۆ.

الەۋمەتتىك سالا تۋرالى ايت­قان ول, دەنساۋلىق ساقتاۋ سا­­لا­­سىن دامىتۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى. ماسەلەن, «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا وبلىستا 29 نىساننىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلسە, ونىڭ 3-ءى پايدالانۋعا بەرىلگەن, تاعى 5 نىسان جىل سوڭىنا دەيىن اياقتالادى. جوبا شالعايداعى اۋىلدىق ەلدى مە­كەن­دەردىڭ 15 مىڭ تۇرعىنىن دەر كەزىندە مەديتسينالىق كومەكپەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.