ءبىلىم • 11 جەلتوقسان, 2023

«بولاشاق» بەلەسى

170 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

«بولاشاق» حالىقارالىق باعدارلاماسىنا – 30 جىل. وسىناۋ مەرەيلى بەلەس­تە باعدارلاما تۇلەكتەرى سالتاناتتى فورۋمدا باس قوستى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ستيپەندياتتارعا ارنايى قۇتتىقتاۋىن جولدادى. جيىندا كورمە ۇيىمداستىرىلىپ, جاس عالىمداردىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى تانىستىرىلدى.

«بولاشاق» بەلەسى

مەرەكەلىك باسقوسۋدى پرەزيدەنتتىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىمەن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى تامارا دۇيسەنوۆا اشتى. قاسىم-جومارت توقاەۆ قۇتتىق­تاۋحا­تىن­دا بىرەگەي جوبانىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن وزىق ويلى جاستاردىڭ قالىپتاسۋىنا سەپتىگىن تيگىزگەنىن ەرەكشە اتاپ وتكەن.

ال عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك «بولاشاق» باع­دار­­لاماسىنىڭ ءبىراز تۇلەگى ءوز سالا­سىنىڭ جوعارى بىلىكتى ماماندارى ەكەنىن ايتتى.

«بولاشاق» باعدارلاماسى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ قۇرامداس بولىگىنە اينالدى, ەلىمىزگە تىڭ يدەيالار مەن تا­سىلدەر اكەلدى, الەمدىك كاسىپقويلار قا­ۋىمداستىعىمەن بايلانىسىمىزدى نىعايتتى. بۇل باعدارلاما ساپالى ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەرىپ, كوپتەگەن وتانداسىمىز ءۇشىن تولىققاندى الەۋمەتتىك ليفتكە اينالىپ, ەلىمىزدىڭ دامۋىنا باعىتتالعان يدەيالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ايتارلىقتاي مۇمكىندىكتەر تۋعىزىپ وتىر. بۇگىندە مىڭداعان تۇلەك مەملەكەت يگى­لىگىنە قىزمەت ەتىپ جاتىر. 12 605 مامان­نىڭ 6 958-ءى ماگيستر دارەجەسىن, 2 626-سى باكالاۆر دارەجەسىن الدى, 2 537 ازامات تاعىلىمدامادان ءوتىپ, 200-دەن اسا وتانداسىمىز PhD دارەجەسىن يەمدەندى», دەدى مينيستر.

«بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەن­دياسى 1993 جىلى ىسكە قوسىلدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا 12,5 مىڭنان اسا جاس مۇحيت اسىپ, الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەر­سيتەتتەرىندە ءبىلىمىن جەتىلدىردى. جوبا قاراپايىم قازاق جاستارىنىڭ دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنا بارىپ, «ينەمەن قۇدىق قازىپ» قايتۋىنا جاسالعان تەڭدەسسىز مۇمكىندىك ەدى. بيىلدىڭ وزىندە شەتەلدىڭ الدىڭعى قاتارلى ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە وقۋعا 555 گرانت بولىنگەن.

– «بولاشاقپەن» ۇلىبريتانيادا ءبىلىم الدىم. مەڭگەرگەن ماماندىعىم – قۇرىلىسشى. سالاداعى يننوۆاتسيالاردى مەڭگەردىك, زەرتتەدىك. ەلگە پاندەميا ءورشىپ تۇرعان كەزدە كەلدىم. وسى تۇستا قازاقستانداعى العاشقى مودەكس زاماناۋي مودۋلدىك زاۋىتىنا ۇلەسىمدى قوستىم. ياعني ونىڭ قۇرىلىسىنا جانە ىسكە قوسىلۋىنا سەپتىگىمدى تيگىزدىم. بۇل مودۋلدىك مەتوديكامەن ەلوردامىزدا 3 اپتا ىشىندە جۇقپالى اۋرۋلار ورتالىعى سالىندى, – دەدى ادات ءادىلحان.

قازىر «QS World University Ran­kings», «Academic Rankings of World Universities» جانە تاعى باسقا ۇزدىك 200 حالىقارالىق اكادەميالىق رەي­تين­گىنە كىرەتىن الەمدىك جوعارى وقۋ ورنىندا 1 400-دەن استام باعدارلاما ستيپەندياتى ءبىلىم الىپ جاتىر. ال 2020 جىلدان باستاپ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ عىلىمي كادرلىق الەۋەتتى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا 500 عالىمدى عىلىمي تاعىلىمدامادان وتكىزۋ تۋرالى تاپسىرما بەرىپ, بۇگىندە جۇز­دەگەن عالىم جەتەكشى عىلىمي زەرتحانالاردا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ ءجۇر.

ماسەلەن, «Satbayev University» قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى سەزىم مۇستاپاەۆا اقش-تاعى «Johns Hopkins University»-دە «500 عالىم» اتالىمى بويىنشا عىلىمي تاعىلىمدامادان ءوتۋىنىڭ ناتيجەسىندە پالەونتولوگيا سالاسىندا عىلىمي جاڭالىق اشتى. ال پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق oرتالىعى اۋرۋحاناسىنىڭ وتورينولارينگولوگ دارىگەرى مەدەت ماحانبەت ليتۆادا قۇلاقتىڭ ارتىنان تىلىك جاساماي, قۇلاقتىڭ تەسىگى ارقىلى وتا جاساۋدى مەڭگەرگەن. ناتيجەسىندە, جىل باسىنان بەرى قۇلاق قالقانىن قالپىنا كەلتىرۋدىڭ بىرەگەي حيرۋرگيالىق ءادىسىن قولدانىپ, 70 وپەراتسيا جاساعان. ايتا كەتەرلىگى, مۇنداي تاجىريبە بۇعان دەيىن الەمنىڭ تەك بەس ەلىندە عانا جۇرگىزىلگەن.

فورۋم اياسىندا «بولاشاق» باعدار­لاماسى تۇلەكتەرىنىڭ عىلىمي جوبالارى كورمەسىندە عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ ءتۇرلى سالاسىن قامتيتىن 11 يننوۆاتسيالىق جوباسى ۇسىنىلدى. سولاردىڭ ءبىرى – ۇلىبريتانياداعى «Cardiff University»-ءنىڭ ماگيسترى جانە PhD ەربول ساعاتوۆ. ول «قاراپايىم زاتتار تۋرالى عىلىم» تۇجىرىمداماسى نەگىزىندە تۇرمىستىق حيميا ونىمدەرىن ءتيىمدى ءوندىرۋ باستاماسىن جينالعان جۇرتشىلىققا كورسەتتى. ال اسلان ورىنعاليەۆ كەشەندى مۇناي شيكىزاتىن وڭدەۋ, باعدات ازاماتوۆ نەي­روحيرۋرگيا, تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا ءۇشىن مەديتسينالىق يمپلانتتاردى ەلدە ازىرلەۋ مەن ءوندىرۋ, سايابەك ساحيەۆ راديوفارماتسەۆتيكالىق پرەپاراتتار ءوندىرىسى, ءابدىلدا شامەنوۆ برايل ءشريفتى بويىنشا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان قازاق تىلىندەگى «Sezual» نۇسقاۋلىعىن, گۇل­جان تۇزەلباەۆا «Gulzhan Parfum» پار­فيۋمەريالىق ونىمدەرىن تولىق كولەمدە شىعارۋ جوباسىن ۇسىندى.

«الماتى اپورتىمەن, جايقالعان گ ۇلىمەن تانىمال. الماتى اپورتىن برەندكە اينالدىرعىم كەلەدى. ارينە, جۇمىس وڭاي ەمەس. بىراق ايىنا 10 مىڭ­نان استام ءونىم شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى اعا عىلىمي قىزمەتكەر گۇلجان تۇزەلباەۆا.

وسىلايشا, مەرەيتويلىق جيىنعا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن مەديتسينا, عىلىم, ءبىلىم, ينجەنەر, تەحنيكالىق, شىعار­ماشىلىق يندۋستريا, بيزنەس سىندى سالالارداعى باعدارلامانىڭ 500-دەن استام تۇلەگى ارنايى كەلدى. ءبىرازى ءىس-شاراعا سپيكەر رەتىندە قاتىسىپ, ءتورت پانەلدىك سەسسيا اياسىندا «قازاقستاننىڭ تسيفرلىق دامۋى: ينۆەستيتسيالار, يننوۆاتسيالار جانە بولاشاق ەكونوميكاسى», «مەديتسينا», «باق», «عىلىم جانە ءبىلىم» تاقىرىبى بويىنشا وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى.

ء«بىز «بولاشاق» تۇلەكتەرى ەلگە كەلىپ, جيعان-تەرگەنىمىزدى سىناپ, ءبىراز تاجىريبە جيناقتادىق. ەندى وسىنداي اۋقىمدى الاڭداردا كەز كەلگەن تا­قىرىپ توڭىرەگىندە تولىققاندى كەيستەر­مەن بولىسە الامىز. قازاقستان – شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدى اۋماق. الايدا ەلدە شەشىلمەگەن پروبلەمالار جەتەرلىك. بۇل تەك ينفراقۇرىلىم ماسەلەسى عانا ەمەس, شاعىن جانە ورتا بيزنەس يەلەرىنە تاۋەكەل ەتۋ ءۇشىن ينستيتۋتسيونالدىق دۇ­نيەلەردەگى ولقىلىقتار. نەگىزى 10 ءىرى كاسىپكە ينۆەس­تيتسيا جاساعاننان, بىرنەشە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتقان تيىمدىرەك», دەدى «Aq Holdings» جشس ديرەكتورى قاسىم ابجانوۆ.

اۋقىمدى ءىس-شاراعا «حالىقارالىق باعدار­لامالار ورتالىعى» اق جانە «بو­لا­شاق» تۇلەكتەر قاۋىمداستىعى ۇيىت­قى بولدى. فورۋمدا باعدارلامانىڭ ەندىگى باعىتىن تۇيىندەيتىن جاڭا لوگوتيپى تا­نىستىرىلدى. وندا نەگىزگى نىشان رەتىندە قارلىعاش قۇسى تاڭدالىپتى. «جاڭا لوگوتيپتە قارلىعاشتى تاڭ­داۋىمىزدا ءمان بار. استارىندا الىسقا كەتسە دە, ۇياسىنا ارقاشان ۇشىپ كەلەتىن قارلىعاشتاي «بولاشاق» تۇلەكتەرى دە ەلىنە ساعىنىشپەن ورالادى دەگەن ءتامسىل جاتىر», دەدى «بولاشاق» باعدار­لاماسىنىڭ پرەزيدەنتى ءاليا وسپانوۆا.

ءاليا وسپانوۆا «بولاشاقتىڭ» باس­تى مىندەتى مەملەكەت ءۇشىن ساپالى كادرلاردى دايارلاۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «شەتەلدەن ستيپەندياتتار وزىمەن بىرگە جاڭا يدەيالار مەن تاسىلدەردى, الەمدىك كاسىپقويلار قوعامداستىعىمەن ءبىر جولعا قويىلعان قارىم-قاتىناستى الا كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى 2022 جىلعى حالىققا جول­داۋىندا باعدارلاما ۆەكتورىن وزگەرتىپ, مەديتسينالىق جانە ينجەنەرلىك-تەح­نيكالىق كادرلار دايارلاۋعا باسىمدىق بەردى, ول ءۇشىن ارنايى كۆوتا ءبولىندى. جەڭىلدىك ساناتتارىنىڭ تىزبەسىنە مەديتسينا, ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق سالانىڭ ماماندارى, اۋىلدىق ەلدى مەكەننەن شىققان ۇمىتكەرلەر كىرەدى. بۇل رەتتە كاسىپتىڭ جاراتىلىستانۋ-ماتەماتيكالىق بولىمىنە ەڭ كوپ ستيپەنديا ءبولىندى. قازىرگى كەزدە 9 590 تۇلەك وزدەرىنىڭ شارتتاعى مىندەتتەمەلەرىن ورىندادى, 2 947-ءسى ەڭبەكپەن وتەۋ مونيتورينگىندە, 89-ى ەڭبەكپەن وتەۋ بولىگىندە شارتتاعى مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋدى كەيىنگە قالدىردى», دەدى ول.

سوڭعى جاڭالىقتار

ادام قۇقىعى – باستى نازاردا

اتا زاڭ • 21 اقپان, 2026