شىنتۋايتىندا, بۇل باعىتتا ەلىمىزدە ەشتەڭە ىستەلمەي جاتىر دەپ اۋىزدى قۋ شوپپەن سۇرتۋگە دە بولمايدى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا بىلتىر قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمى بۇرناعى جىلمەن سالىستىرعاندا 3,2 پايىزعا ءوسىپ, 104 ترلن تەڭگەگە, ياعني 225,3 ملرد دوللارعا جەتكەن. سونداي-اق وتكەن جىلى ەلىمىزگە رەكوردتىق كولەمدە – 28 ميلليارد دوللار تىكەلەي شەتەل ينۆەستيتسياسى تارتىلعان. سوعان قاراماستان, ينۆەستيتسيانىڭ جەتىسپەۋى ەكونوميكانىڭ ءوسىمىن ءالى دە تەجەپ تۇرعان باستى فاكتور بولىپ سانالادى. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى ءوز جولداۋىندا: «ينۆەستيتسيانىڭ تاپشىلىعى بولاشاقتا توقىراۋعا اكەپ سوقتىرادى. بىلتىر نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان قاراجات ىشكى جالپى ونىمگە شاققاندا نەبارى 15 پايىز بولدى. بۇعان نەگىزىنەن ەلىمىزدەگى بانكتەردىڭ ەكونوميكانى دامىتۋعا بەلسەندى اتسالىسپاۋى سەبەپ بولىپ وتىر. مۇنداي احۋال ۇكىمەتتى تىكەلەي قارجىلاندىرۋمەن, كەپىلدىك جانە سۋبسيديا بەرۋمەن اينالىسۋعا ماجبۇرلەيدى. بۇل ءتاسىل ءتيىمسىز, كوپ قاراجاتتى تالاپ ەتەدى ءارى نارىقتىق ەكونوميكا قاعيدالارىنا قايشى كەلەدى», دەپ اتاپ كورسەتتى.
پرەزيدەنتتىڭ اتالعان جارلىعى وتاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستورلار ىسكە اسىراتىن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ءتيىمدى جانە پارمەندى تۇردە قولداۋ جونىندەگى قىزمەتتى ۇيلەستىرۋ مەن باقىلاۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ارقىلى ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ جوعارى قارقىنىن جانە ۇلتتىق ەكونوميكانى ناقتى ءارتاراپتاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىن كوزدەيدى. سوعان سايكەس قۇرىلاتىن ينۆەستيتسيالىق شتابقا ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, سونداي-اق كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ورىنداۋى ءۇشىن مىندەتتى شەشىمدەر قابىلداۋ جانە ولاردى ورىنداماعان ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, سونداي-اق كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ باسشىلارىن تارتىپتىك جاۋاپتىلىققا تارتۋ, ونىڭ ىشىندە اتقاراتىن لاۋازىمىنان بوساتۋ جونىندە مەملەكەت باسشىسى مەن پرەمەر-مينيسترگە ۇسىنىستار ەنگىزۋ وكىلەتتىكتەرى بەرىلىپ وتىر. بۇعان قوسا, ينۆەستيتسيالىق شتاب توراعاسى مەن مۇشەلەرى پرەزيدەنتكە توقسان سايىن ەسەپ بەرەتىن بولادى.
مىنە, وسىنداي ەلىمىزدىڭ اتقارۋشى بيلىك جۇيەسىنىڭ ينۆەستيتسيا تارتۋ جونىندەگى قىزمەتىندە تەمىردەي ءتارتىپ ورناتۋعا باعىتتالعان پارمەندى شارالار قاجەتتىگىن ءومىر تاجىريبەسى ايقىن كورسەتىپ بەرگەنى انىق. ماسەلەن, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بۇرىنعى اكىمى قۇمار اقساقالوۆ ءوزى باسقاراتىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى كەنجەلەپ قالعان, دەپرەسسيۆتى ءوڭىردى تىرەلگەن تۇيىقتان شىعارۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن ينۆەستيتسيا تارتۋعا بەلسەنە كىرىسكەنىن بىلەمىز. ناتيجەسىندە, بۇل وڭىرگە ارناۋلى ەكونوميكالىق ايماق مارتەبەسى بەرىلىپ, ينۆەستورلارعا ەلەۋلى جەڭىلدىكتەر ۇسىنىلعان بولاتىن. قازىر سولتۇستىك قازاقستان ءوزىنىڭ جەتەكشى سالاسى – اۋىل شارۋاشىلىعىنا ينۆەستيتسيا تارتۋدان كوش باستاپ وتىر. سونىڭ ارقاسىندا قىزىلجار وڭىرىندە كاسىپكەرلەرگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ ارقىلى 100-دەن استام ءىرى تاۋارلى ءسۇت فەرماسى سالىنىپ جاتقاندىعى ءمالىم.
الايدا جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن اشقىسى كەلگەن كاسىپكەرلەرگە قولايلى جاعداي تۋعىزباق تۇگىل, ولارعا ءارتۇرلى بيۋروكراتتىق كەدەرگى جاساپ, سوڭىنان «جۇگىرتىپ» قويۋدى ۇناتاتىن شەنەۋنىكتەر بارى دا بەلگىلى. مىسالى, بيىلعى جىلى اباي وبلىسىنىڭ ءۇرجار اۋدانىنداعى جالاڭاشكول ستانساسىندا قۇنى 40 ملرد تەڭگە تۇراتىن, 1 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى اشىلاتىن پورتتى سالماقشى بولعان ينۆەستور ءوڭىر اكىمدىگى قاجەتتى جەر ۋچاسكەسىن ءبولۋ تۋرالى قاۋلىنى قابىلداۋدى ءۇش ايعا دەيىن سوزىپ جىبەرگەندىكتەن, جۇمىسىن ۋاقتىلى باستاي الماعان. وسىعان بايلانىستى كاسىپكەر پروكۋراتۋرادان اراشا سۇراۋعا ءماجبۇر بولعان. ناتيجەسىندە, زاڭدىلىق قالپىنا كەلتىرىلگەن. وكىنىشكە قاراي, مۇنداي مىسالدار از ەمەس. سوندىقتان دا مەملەكەت باسشىسىنىڭ كەرى تارتقان شەنەۋنىكتەردى بەرى تارتاتىن شەشىم قابىلداۋىنا تۋرا كەلگەن ءتارىزدى.
