بيىل سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ بيۋدجەتى 420 ملرد تەڭگەدەن 499 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوسىپتى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا تۋىنداعان قيىنشىلىقتارعا قاراماستان, سولتۇستىكقازاقستاندىق ديقاندار 3,7 ملن توننا استىق جيناپ, ورتاشا ونىمدىلىك 11,1 تس/گا قۇراعان. بۇل – اگرارلى ايماقتار اراسىنداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا ءبىزدىڭ جۇمىسىمىز – وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ دامۋ قارقىنىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قىزمەتىنە تاعايىندالعان كۇننەن باستاپ, بارلىق اۋدان مەن كاسىپورىندى, الەۋمەتتىك نىساندى ارالاپ, ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىمەن جانە ءوڭىردىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىمەن تانىستىم» دەگەن ع.نۇرمۇحامبەتوۆ بيىلعى جىلدىڭ 10 ايىندا جەتكەن جەتىستىكتەرى مەن كەيبىر قيىندىقتارعا توقتالىپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا, 10 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكونوميكا تۇراقتى دامىپ كەلەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى بويىنشا ويداعى كورسەتكىش شامالى تومەندەپ, ناقتى كولەمى 84,9 پايىزدى قۇراعان. ال قالعان سالالاردا وڭ ديناميكا ساقتالىپتى. اتاپ ايتقاندا, ونەركاسىپتە ءوسىم – 113%, قۇرىلىستا – 122%, تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدە – 112%, ينۆەستيتسيا تارتۋدا 120,3%-عا جەتكەن. بۇيىرتسا قىزىلجار ءوڭىرى جىل قورىتىندىسى بويىنشا ونەركاسىپتە – 105%, قۇرىلىستا – 102%, ينۆەستيتسيا – 105%, تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدە 102% ءوسىم كۇتىپ وتىر. بيىلعى اۋا رايى اقساتقان اگرارلىق سەكتوردىڭ وزىندە 77,4% دەڭگەيىندە كورىنۋگە ۇمىتتەرى بار. بۇعان قوسا 10 400 جۇمىسسىز جانعا جاڭا تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشاتىندارىنا سەنىمدى.
«بيىلعى جىلى وبلىس بيۋدجەتى 420 ملرد تەڭگەدەن 499 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى. بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا وبلىستىڭ ءوز كىرىستەرىنىڭ ءوسۋى 27,6 پايىزدى قۇرادى (2022 جىلى – 87 ملرد تەڭگە, 2023 جىلى – 111 ملرد تەڭگە). قارجىنىڭ نەگىزگى كولەمى الەۋمەتتىك نىسانداردى سالۋ, جولداردى جوندەۋ, ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا جانە سۋمەن جابدىقتاۋعا باعىتتالدى. جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ دەربەس بيۋدجەتكە كوشكەندىكتەن اۋىلداردىڭ قارجىلىق جانە ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرى كەڭەيدى. سونىمەن قاتار بيۋدجەتتىڭ 4-دەڭگەيىن ەنگىزۋ, حالىقتىڭ سۇرانىسىن ەسكەرە وتىرىپ, بيۋدجەتتى ءتيىمدى جوسپارلاۋعا جانە پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەردى. بۇل ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ جاعدايىنىڭ جانە ەلدى مەكەندەردىڭ كەلبەتىنىڭ جاقسارۋىنا ىقپال ەتەدى», دەدى وبلىس اكىمى.
وسى جىلعا ارنالعان 4-دەڭگەيدەگى بيۋدجەت كولەمى 21 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. سالىق تۇسىمدەرىنىڭ كولەمى 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 2 ەسەگە ۇلعايىپ, 2,4 ملرد تەڭگەگە جەتتى. اۋىل شارۋاشىلىعى بيىلعى قيىندىقتارعا قاراماستان تۇراقتى دامۋ قارقىنىن باسەڭدەتكەن جوق. ون ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جالپى ءونىم كولەمى 775 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. بيىل سولتۇستىكقازاقستاندىق ديقاندار ەگىن جيناۋ ناۋقانىن اۋا رايىنىڭ قولايسىز جاعدايىندا جۇرگىزگەنى بارشاعا ايان. بۇل استىقتىڭ ساپاسى مەن كولەمىنە ايتارلىقتاي اسەر ەتكەنى تاعى ءمالىم.
«سوعان قاراماستان وبلىس ديقاندارى گەكتارىنان 11,1 تسەنتنەر ءونىم الدى. بۇل باسقا اگرارلىق وڭىرلەر اراسىندا ەڭ جوعارعى كورسەتكىش ەكەنىن ايتتىق. ناتيجەسىندە, ەگىن جيناۋ القابى ەڭ از بولعانىمەن, 3,7 ملن توننا استىق جينالدى. مايلى داقىلدار 685 مىڭ گەكتارعا سەبىلىپ, ورتاشا ونىمدىلىگى 6,7 تسەنتنەردەن ءتۇسىپ, جالپى 458 مىڭ توننا ءونىم الدىق. نەگىزى جاقسى ءونىم الۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى اگرارلىق ءىس-شارا كەشەنى جۇرگىزىلدى. اۋىل تۇرعىندارىنا جىل بويى جۇمىس پەن تابىس اكەلەتىن مال شارۋاشىلىعى دا ەرەكشە نازاردا بولدى. ون ايدا ەت ءوندىرىسى 2%-عا (92,2 مىڭ توننا), ءسۇت ءوندىرىسى 3,4%-عا ءوستى (603 مىڭ توننا), 589 ميلليون جۇمىرتقا ءوندىرىلدى (96,6%). وبلىستا جىلىنا 647,8 مىڭ توننا ءسۇت وندىرىلەدى, بۇل رەسپۋبليكالىق كولەمنىڭ 10%-ىن قۇرايدى. مەملەكەت باسشىسى حالىقتى قولجەتىمدى جانە ساپالى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋدى باستى باسىمدىق رەتىندە بەلگىلەدى. سوندىقتان ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – ەڭبەك ونىمدىلىگىن ۇلعايتۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعىن جاڭعىرتۋ», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
بۇل ماقساتقا ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى قول جەتكىزەتىندەرىن ايتقان ول, رەسپۋبليكا بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعىنا ەڭ كوپ ينۆەستيتسيا تارتقان سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى ەكەنىن قاداپ ايتتى. «پرەزيدەنتتىڭ ەت, ءسۇت جانە استىقتى تۇبەگەيلى وڭدەۋ, جىلىجايلاردى سالۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن وبلىستا ينۆەستيتسيا كولەمى 80 ملرد تەڭگەدەن اساتىن 27 جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە قۇس فابريكالارى, قوي فەرمالارى, كوكونىس قويماسى, جىلىجايلار جانە سۋارۋ شارا-قۇرىلعىلارى بار. وسىنىڭ ارقاسىندا ءوڭىر حالقىنىڭ قۇس ەتىنە (16,5 مىڭ توننا), ماۋسىمارالىق كەزەڭدە كوكونىستەرگە (3 مىڭ توننا) قاجەتتىلىگى 100 پايىزعا قامتاماسىز ەتىلەدى. ولارمەن قوسا ءسۇت ءوندىرىسى ۇلعايادى (45,5 مىڭ تونناعا). «EMC-اگرو» شوشقا كەشەنىن 200 مىڭ باسقا دەيىن كەڭەيتۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرىپ جاتىر», دەدى ول.
ونەركاسىپتە 2026 جىلعا دەيىنگى 469 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 39 ينۆەستجوبا ىسكە اسىپ جاتىر. ناتيجەسىندە, 6 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلادى ەكەن. بيىل 15 جوبا جۇزەگە اسىپ, 1 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلعان. ماي ەكستراكتسيالاۋ زاۋىتى, گەرمانيانىڭ «رەيمانن» كومپانياسىنىڭ تىركەمە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن شىعاراتىن كاسىپورىن, جەم زاۋىتى مەن ديىرمەن كەشەنى, كوپىر جابدىقتارىن شىعاراتىن, سونداي-اق اعاشتى وزىق وڭدەۋ زاۋىتى سالىنىپ جاتقان كورىنەدى. كەلەسى جىلى كونديتەرلىك ونىمدەر شىعارۋ جوباسى باستالادى. بيىل وبلىستا 300 مىڭ شارشى مەتر باسپانا سالىپ ءبىتىرۋ جوسپارلانعان. 24 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. كەلەسى جىلى 26 ءۇي بوي كوتەرەدى.
«وسى جىلى وبلىستا 770 كم جول جوندەلدى. 47 اۋىلدىڭ كوشەلەرىن جوندەۋگە 8,1 ملرد تەڭگە ءبولىندى. وبلىس ورتالىعىندا ۇزىندىعى 58 شاقىرىمدى قۇرايتىن 47 كوشە جوندەلىپ, وعان 8,2 ملرد تەڭگە باعىتتالدى. تەمىرجولدار ارقىلى وتەتىن كوپىردىڭ قۇرىلىسى باستالدى. سۋمەن قامتۋدى قارجىلاندىرۋ 1,9 ەسەگە ءوستى. جۇمىس وبلىستاعى 58 اۋىلدا جۇرگىزىلدى. ورتالىقتاندىرىلماعان اۋىلداردى تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ اياسىندا 25 ەلدى مەكەنگە جاڭا نىساندار سالىنىپ, 149-نا كەشەندى بلوكتىك مودۋلدەر ورناتىلادى. ال توپتىق سۋ قۇبىرى جوبالارى ارقىلى 46 اۋىلعا سۋ جەتكىزىلەدى», دەدى ع.نۇرمۇحامبەتوۆ.
ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا 4,4 ملرد تەڭگەگە جاڭارتىلعان. مەكتەپتەرگە 55 ءپان كابينەتى جانە 29 مەكتەپ اۆتوبۋسى ساتىپ الىنىپتى. 48 ءبىلىم بەرۋ نىسانىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلگەن. اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەردىڭ ورنىنا 2 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى سالىنىپ بىتكەن. سونداي-اق تاعى ءبىر اۋىل مەكتەبىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ء«بىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن قولداۋ قورى ەسەبىنەن 300 ورىندىق تۇزەتۋ مەكتەبى, 50 ورىندىق مەكتەپ-ينتەرناتى سالىنىپ جاتىر. وقۋشىلارعا ورىن تاپشىلىعىن ازايتۋ ءۇشىن تاعى 900 ورىندىق 2 اۋىلدىق مەكتەپ سالۋدى جوسپارلاپ قويدىق. 3 جىل ىشىندە پەتروپاۆلدا «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2 700 ورىندىق 4 مەكتەپ سالىنادى. پەتروپاۆلدا 420 ورىنعا ارنالعان 2 بالاباقشانىڭ قۇرىلىسى باستالعالى تۇر. بۇلار بالالاردىڭ 95 پايىزىن مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.
«اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا وبلىستا 46 مەديتسينالىق مەكەمەنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە 5 دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, 2 فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت جانە 1 مەدپۋنكتتىڭ قۇرىلىسى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتالادى. قالعان 38 نىساننىڭ قۇرىلىسى كەلەسى جىلى باستالادى. پەتروپاۆلدا ەكى ەمحانانىڭ قۇرىلىسى مارەسىنە جەتسە, ءۋاليحانوۆ اۋدانىندا ەمحانا بوي كوتەرىپ كەلەدى. جالپى, اۋرۋحانالارداعى مەديتسينالىق جابدىقتاردى جاڭارتۋعا 5,2 ملرد تەڭگە بولىنگەن.
«سپورت سالاسىندا 5 دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ, 4 جابىق حوككەي كورتى مەن سپورتزالى بار جابىق باسسەيننىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وليمپيادالىق رەزەرۆ ينتەرنات كوللەدجى ءۇشىن 244 ورىندىق جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. سونداي-اق ۇستەل تەننيسى ورتالىعى مەن مۇز ايدىنى سالىنادى. بيىل 6 مادەني نىساندى سالۋ جانە جاڭارتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. 13 مادەني نىساندى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋگە 1 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىندى. 2024-2027 جىلدارعا ارنالعان «قولجەتىمدى ينتەرنەت» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 304 اۋىلدى تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىسىنە قوسۋ جوسپارلانعان ەدى. وعان قول جەتكىزەرىمىز انىق بولىپ قالدى. سونداي-اق 170 مەكتەپ «ستارلينك» سپۋتنيكتىك ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلادى», دەدى وبلىس اكىمى.
