شىمكەنتتە قازىر دە جاعداي ءماز ەمەس. دەرتتى اۋىزدىقتاۋدىڭ جالعىز جولى – ەكپە سالدىرۋ. سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل تۇرىمبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل جۇمىستار تۇراقتى جالعاسىپ كەلەدى. وسى رەتتە مامان حالىقتى يممۋنداۋ ارەكەتتەرىنە تۇرعىنداردىڭ بەلسەنە قاتىسۋىن ءوتىندى.
«قالادا قىزىلشانى تۋىنداتقان ەپيدەميالىق احۋال قولايسىز بولىپ جاتىر. بۇگىنگە دەيىن قىزىلشا جۇقتىرعان 6 مىڭنان اسا جاعداي تىركەلدى. ونىڭ تەڭ جارتىسى زەرتحانالىق سىناما ارقىلى راستالىپ وتىر. اۋىرعاننىڭ كوپشىلىگى جاسوسپىرىمدەر, ولاردىڭ ىشىندە 6 جاسقا دەيىنگى بالا كوپ. جالپى, قىزىلشا – ادامعا تەز جۇعاتىن اۋرۋ. بۇرىن ۆاكتسينا بولماعان ۋاقىتتا بۇل دەرت تەز تارالاتىن جانە ونى توقتاتۋعا ادامدا ەشقانداي قاۋقار بولمادى. تەك حالىق تۇگەل قىزىلشامەن اۋىرىپ بولعان سوڭ ۇجىمدىق يممۋنيتەت قالىپتاسقان. الايدا ونىڭ جاناما اسەرى اۋىر. وكپە, ميدىڭ قابىنۋىنان ادامدار قاتتى زارداپ شەكتى, اسىرەسە جاڭا تۋعان جاس نارەستەلەردىڭ قىزىلشادان امان قالعانى از بولدى. جوعارىدا ايتقانىمداي, بۇل جۇقپالى دەرت وتە تەز تارالادى. حالىقتىڭ اراسىندا ۇجىمدىق يممۋنيتەت بولماسا, ادامداردىڭ قىزىلشا جۇقتىرۋ قاۋپى دە جوعارى بولادى. كەرىسىنشە, ەكپە سالدىرعاندار قاتارى ارتسا, اۋرۋدىڭ تارالۋ دەڭگەيى دە السىرەي تۇسەدى», دەدى ا.تۇرىمبەتوۆا.
ەپيدەميولوگتىڭ مالىمدەۋىنشە, قىزىلشانىڭ الدىن الۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى ءتاسىلى سول بۇرىنعى كۇيىنشە قالا بەرەدى. بۇل – دەر كەزىندە ەكپە سالدىرۋ. ۇلتتىق ەگۋ كۇنتىزبەسىنە سايكەس 6-11 ايلىق نارەستەلەر مەن 6 جاسار بالالار جوسپارلى تۇردە ۆاكتسينالانادى. ال قازىرگى احۋالعا بايلانىستى 12-15 ايلىق بوبەكتەر دە, 2-4 جاس ارالىعىنداعى كىشكەنتاي بالالار دا اتا-انالارىنىڭ رۇقساتىمەن قىزىلشاعا قارسى ەكپە الادى. وسىعان بايلانىستى بۇگىنگى تاڭدا ەگۋ جۇمىستارى قالادا قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. سونىمەن قاتار قىزىلشا دەرتى ورشىگەن 2019 جىلدان بەرى ۆاكتسينا الماعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى دە ەكپە سالدىرۋ مىندەتتى بولعان ازاماتتار قاتارىنا جاتادى. دەگەنمەن الدىن قىزىلشامەن اۋىرىپ شىققان ادام قايتا ۆاكتسينا سالدىرمايدى. قازىرگى ۋاقىتتا مەگاپوليستىڭ بارلىق ەمحاناسى مەن العاشقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك كورسەتۋ مەكەمەسىندە تاڭعى ساعات 8.00-دەن كەشكى 20.00-گە دەيىن اقىسىز ءارى دەمالىسسىز ەكپە ەگۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. مەديتسينالىق جانە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىن قوسقاندا جالپى سانى 187 ەگۋ بەكەتى ىسكە قوسىلعان.
قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس, شاھارعا قىزىلشاعا قارسى 34 050 دوزا ۆاكتسينا اكەلىندى. جالپى, شىمكەنتتە قىزىلشانىڭ جاپپاي بەلەڭ الىپ كەتۋىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارى ءتۇزىلىپ, ارنايى شتاب قۇرىلعان. بۇگىنگە دەيىن شتابتىڭ 9 وتىرىسى ءوتتى. وندا قابىلدانعان شەشىمدەرگە ساي, قالالىق جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىنىڭ توسەكتىك ورىن سانى 120-دان 260-قا دەيىن ۇلعايتىلدى. ەگەر قاجەت بولسا گيپەرباريالىق وتتەگىمەن قانىقتىرۋ ورتالىعىنىڭ بازاسىندا كارانتيندىك ەمەس ينفەكتسيالارمەن اۋىراتىن ناۋقاستاردى قابىلداۋ ءۇشىن 60 توسەكتىك ورىن تاعى قوسىلادى.
وسى رەتتە مەگاپوليستىڭ شتاتتان تىس باس ينفەكتسيونيسى, قالالىق جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى مۇرات يبيشەۆتەن جاعدايدى سۇراپ كورگەن ەدىك. ماماننىڭ بەرگەن جاۋابى مىناداي بولدى.
«نەگىزىنەن ينفەكتسيالىق اۋرۋلار 5 جىل سايىن ءورشىپ تۇرادى. بۇل – تابيعي قۇبىلىس. بۇگىندە شاھار بويىنشا قىزىلشامەن اۋىرعانداردى قابىلداپ جاتقان جالعىز ەمدەۋ مەكەمەسى – قالالىق جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى. اۋرۋحانادا قىزىلشا جۇقتىرىپ, مۇشكىل حالدە تۇسكەن ناۋقاستارعا 200-دەن اسا توسەكتىك ورىن سايلانعان. احۋالعا بايلانىستى توسەكتىك ورىنداردىڭ 60 پايىزى, كەيدە 70 پايىزى ناۋقاستارعا تولادى. كەلىپ جاتقان اۋرۋلاردىڭ 80 پايىزدان استامى – نارەستەلەر. قىزىلشانىڭ وزىنەن بۇرىن اسقىنۋى قاۋىپتى. ول ادامدى پنەۆمونياعا, مي قابىنۋىنا نەمەسە ىشتەن قان كەتۋگە اكەپ سوقتىرۋى مۇمكىن. جەڭىل جانە ورتا دەڭگەيلى ناۋقاستاردى مەديتسينالىق كەڭەس بەرىپ, ۇيلەرىنە قايتارامىز. سوزىلمالى اۋرۋلارى بار جانە ءبىر جاسقا دەيىنگى سابيلەردى وسىندا الىپ قالامىز. ەگەر پنەۆمونيا بولماسا 5-6 كۇندە, وكپەسى قابىنعانداردى 10 كۇندە ەمدەپ شىعارىپ جاتىرمىز. جالپى, دەرتتىڭ ءورشۋى تامىز ايىنىڭ ورتاسىنان باستالدى. سودان ناۋقاستار سانى كۇرت ءوسىپ كەتتى. اۋرۋ باسىلدى دەپ ايتۋ ازىرشە قيىن. كۇندە ناۋقاستار ءتۇسىپ جاتىر. كەيدە ازايىپ قالادى. ەندى بىردە كوبەيىپ كەتەدى. سوندىقتان ءدوپ باسىپ ايتۋ مۇمكىن ەمەس. دەرتتىڭ بەتى قايتۋ ءۇشىن ۇجىمدىق يممۋنيتەت قاجەت. بۇل ۆاكتسينامەن جانە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە حالىقتىڭ وسى كەسەلمەن اۋىرىپ بولعان سوڭ قالىپتاسادى. سودان سوڭ قىزىلشادا ناقتى ءدال سوعان باعىتتالعان ءدارى جوق. مەديتسينانىڭ قولىنان كەلەتىنى – تەك ۆيرۋستىڭ السىرەگەنىن كۇتىپ, ناۋقاستىڭ جاعدايىن باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرۋ. ال ادام ءبىر اۋىرعان سوڭ, وندا ءومىر بويى قىزىلشاعا قارسى يممۋنيتەت قالىپتاسادى. ۆيرۋس اعزاعا ەنگەن سوڭ 28-30 كۇن بويى كوبەيىپ, كۇش جينايدى. سوسىن عانا كلينيكالىق بەلگىلەرىن كورسەتەدى. ەگەر اۋرۋ جۇقتىردىم دەپ كۇدىكتەنگەن جاعدايدا 72 ساعات ىشىندە ۆاكتسينا سالدىرسا, قىزىلشا جۇقتىرۋ قاۋپى 70 پايىزعا تومەندەيدى. سونىمەن بىرگە دەرت ءورشۋ جاعدايىندا بالالاردىڭ يممۋنيتەتىن كوتەرۋ ماڭىزدى. وعان ءبىر ارنايى ءدارى نەمەسە ۆيتامين جوق. ەڭ باستىسى, بالانىڭ ۇيقىسى قانىق, ءتۇرلى دارۋمەنگە باي تاعام جەپ, تازا اۋادا كوبىرەك سەرۋەندەۋى كەرەك», دەدى قالانىڭ شتاتتان تىس باس ينفەكتسيونيسى.
