ءازىربايجان مامبەتوۆتىڭ ۇسىنىسىن قۋانا قابىل العان اكتەر حلەستاكوۆتان بولەك, شەكسپير مەن يبسەننىڭ كەيىپكەرلەرىن دە ساحناعا شىعارۋدى جان-تانىمەن كوكسەدى. اسىرەسە گاملەتكە جان ءبىتىرىپ, ساحنادا قۇنانبايدىڭ كەسەك بەينەسىن جاساۋ تالعامى بيىك, تانىمى تەرەڭ ءارتىستىڭ ومىرلىك ارمانى بولاتىن... الايدا 1960 جىلدىڭ 10 قاڭتارىنا قاراعان ءتۇن ونەر اسپانىندا جۇلدىزداي جارقىراعان جاسامپاز اكتەردىڭ بار ارمانىن كۇيرەتىپ, كەلەشەككە دەگەن سەنىمىنىڭ كۇل-پارشاسىن شىعاردى.
ء«بىز كەشكى رەپەتيتسياعا كەلدىك. كەلسەم, كەنەنباي جوق. ءارى توسامىز, بەرى توسامىز, سودان حابار كەلدى. ءىشىپ العان بالالار نۇرمۇحاننان تەمەكى سۇراپتى. نۇرمۇحان مىنەزدى. سول بىردەڭە دەگەن. شەكىسىپ قالعاننان كەيىن كەنەنبايدىڭ ارقاسىنان تەمىرمەنەن جاراقاتتاعان» دەپ اكتەردىڭ ارىپتەسى, ساحنالىق سەرىكتەسى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى تامارا قوسىباەۆا ءمان-جايدى ءوزى كورگەن شىندىق نەگىزىندە بايانداپتى.
ءدال وسى ساتتەن باستاپ قازاق كسر-ءنىڭ حالىق ءارتىسى, قايتالانباس اكتەر كەنەباي قوجابەكوۆتىڭ قاسىرەتتى كۇندەرى باستالعان ەدى... جاۋىزداردىڭ سىلتەگەن پىشاعى تالانتتى اكتەردىڭ ج ۇلىنىن جاراقاتتاپ, ومىرتقاسىنا زاقىم كەلتىرىپ قانا قويماي, ونىڭ اسقاق ارماندارىنىڭ دا قاناتىن قيىپ ءتۇستى.
ءومىرىن كۇرت وزگەرتكەن قاڭتاردىڭ سول ءبىر قايعىلى ءتۇنى تۋرالى اكتەردىڭ ءوزى كەيىنىرەك «قازاقستان پيونەرى» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا بىلاي دەپ بايانداعان ەكەن: «...تەاترداعى رەپەتيتسياعا كەشكىسىن اسىعىپ بارا جاتىر ەدىك. قاسىمدا ەكى تالانتتى دوسىم بار. ولار قازىر ءوسىپ, اتاقتى ارتىستەر بولىپ كەتتى. تەاترعا ءبىر كوشە قالعاندا قاراڭداعان قارا قارعاداي ءبىر توپ قاراڭعى بۇرىشتا ءبىزدى قورشاپ الدى. قاسىمداعى دوسىمنىڭ بىرەۋىنە قول جۇمساپ ۇلگەردى. اراشاعا مەن ءتۇستىم. كەنەت ءبىر وپاسىز وڭباعان ارت جاعىمنان, ومىرتقا تۇسىمنان پىشاق سۇقتى. بار دۇنيە استان-كەستەن, قارا اسپان تۇنەك بولىپ, قۇلاپ ءتۇستىم. الدەن سوڭ كوزىمدى اشسام, جانىمدا ەشكىم جوق».
اكتەر اتىن اتاماي, بىراق سۇحباتىندا تىلگە تيەك ەتىپ وتكەن ەكى تالانتتى دوسى – قازاق ساحنا ونەرى مەن ەكرانىنىڭ ماقتانىشى نۇرمۇحان ءجانتورين مەن ىدىرىس نوعايباەۆ ەدى. ارالارىن قىل وتپەس ءۇش دوستىڭ بەرىك دوستىعى ءدال وسى تۇننەن كەيىن بۇرىنعىشا بولمادى. ارالارى الشاقتاعان اكتەرلەر قانشا تىرىسقانىمەن, سول ءبىر سالقىندىققا ولە-ولگەنشە ساۋلە تۇسىرە الماي ءوتتى. كەنەنباي قوجابەكوۆتىڭ ۇلى ءىلياستىڭ ايتۋىنشا, وسى جاعدايدان كەيىن قويان-قولتىق ارالاسىپ جۇرگەن نۇرمۇحان ءجانتورين ەكەۋى مۇلدەم ارالاسپاي كەتىپتى: «ولاردىڭ ورتاسىندا نە بولعانى تۋرالى بىردەڭە دەي قويۋ قيىن. ايتەۋىر ارالارىندا ءبىر ۇلكەن قامال تۇرعانداي بولدى. ەكەۋى دە سول قامالدى بۇزىپ وتكىلەرى كەلدى. بىراق ولاي بولمادى» دەيدى اكتەردىڭ ۇلى وسى ءبىر تۇسىنىكسىزدەۋ جاعدايدىڭ ءمان-جايى تۋراسىندا.
«جىعىلعانعا جۇدىرىق» دەگەندەي, وسى وقيعادان كەيىن 28 جىل ارباعا تاڭىلعان اكتەردى ومىرلىك جار دەپ تاڭداعان ايەلى تاستاپ كەتتى. ماڭگىلىككە سەرتتەسكەن دوستارى سىرت اينالدى. دەنساۋلىعى ءدىن اماندا توبەسىنە كوتەرىپ, كىلەڭ باستى ءرولدى ۇسىنعان تەاترى جۇمىستان شىعارىپ جىبەردى. تولاسسىز كەلىپ جاتاتىن كينوعا شاقىرۋلار دا ساپ تىيىلدى. ءبىر باسىنا ۇيىرىلگەن وسى قيىنشىلىقتىڭ بارلىعىن قايسار اكتەر قايىسپاي كوتەردى. قوس ق ۇلىنىن جەتەكتەپ ءجۇرىپ, ەرجەتكىزدى. بويىنداعى بار جىگەرىن جيىپ, سۇلتان قوجىقوۆ, نۇرعيسا تىلەنديەۆ, ابدوللا قارساقباەۆ سەكىلدى ناعىز جاناشىر دوستارىنىڭ قولداۋىمەن ءور قالپىندا ونەرگە قايتا ورالىپ, قايتالانباس كەسەك بەينەلەر تۋدىردى.
«ۋاقىت – ەمشى» دەيدى. ارادا وتكەن جىلدار جارالى جاننىڭ دەرتىن ءسال دە بولسىن جۇمسارتقانىمەن, قاراڭعى تۇنمەن تۇڭعيىققا ءسىڭىپ كەتكەن ءۇش دوستىڭ اراسىنداعى قۇپيا سول قالپى سىرىن اشپاستان وزدەرىمەن بىرگە كەتتى. بىراق كەنەنباي قوجابەكوۆ قايتىس بولعاندا نۇرمۇحان ءجانتورين قاتتى قايعىرىپ, وكسىپ جىلاعان دەسەدى بىلەتىندەر. ال قوجابەكوۆتىڭ ءومىرىن كۇل-پارشا ەتكەن قياناتقا كىم كىنالى؟ جان قيىسپاس دوستاردىڭ اراسىندا قانداي قۇپيا قالدى؟ كەنەنباي اكتەر نەنى كەشىرە المادى؟ سەبەپ دوستاردىڭ ساتقىندىعى ما؟ ەكى دوس كىنالى بولماسا نەگە اكتەردەن الىستادى؟ ءارتىستىڭ ۇلى ءىلياستىڭ «اكەمدى مۇگەدەك قىلعان سول كەزدەگى بەلگىلى ءمينيستردىڭ بالاسى. بۇل جاعداي ارنايى جوسپار بويىنشا جاسالعان» دەگەن كۇدىگى قانشالىقتى قيسىندى؟ كىنالى بولسا, ول نەگە جازادان قۇتىلىپ كەتتى؟ قانشا جىل وتسە دە بۇل سۇراقتارعا ءالى كۇنگە دەيىن ماردىمدى جاۋاپ تابىلماي كەلەدى. ال وسى وقيعادان كەيىن ءبىر-ءبىرىنىڭ شىعارماشىلىعى ءھام دوستىقتارى تۋرالى ءلام دەمەگەن ۇشەۋ ءۇنسىز ومىردەن ءوتتى. بار شىندىق وزدەرىمەن بىرگە كەتتى.
