جاستار • 30 قاراشا, 2023

جاستار تۋرالى ۇلتتىق بايانداما

470 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ءداستۇرلى «قازاقستان جاستارى – 2023» ۇلتتىق بايانداماسى جارىققا شىقتى. جۇرتشىلىققا بيىلعى ون ءبىرىنشى باسىلىمدى «جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى ارنايى تانىستىردى. قۇجاتتا ەلىمىزدەگى جاستار ءومىرىنىڭ نەگىزگى سالالارىنداعى جاعدايى كەيىنگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە جاھاندىق گەوساياسي سىن-قاتەردى ەسكەرە وتىرىپ, جان-جاقتى تالدانعان.

جاستار تۋرالى ۇلتتىق بايانداما

تۇساۋكەسەرگە مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمي­نيسترى ەۆگەني كوچەتوۆ, مي­نيسترلىكتىڭ جاستار جانە وتباسى ىستەرى كوميتەتى تورا­عاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋ­شى روللان قۇسپان مەن عى­لىمي-ساراپتامالىق قوعام­داستىقتىڭ, ساياسي پارتيا­لار­دىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس جانە جاس­تار ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. جيىندا «جاستار» عزو ديرەكتورى ايسۇلۋ ەر­نيازوۆا ۇلتتىق باياندامانى دايىنداۋ بويىنشا جۇمىس­تىڭ نەگىزگى قورىتىندىلارىنا توقتالدى.

– ۇلتتىق بايانداما جاس­تار اراسىنداعى الەۋمەتتىك دامۋ­دىڭ اعىمداعى ترەندتەرىن, ولار­دىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن مۇد­دەلەرىن ايقىنداۋعا باعىت­تالعان. قۇجات ەلىمىزدىڭ بار­لىق ايماعىندا «Face to face» فورماتىنداعى جاپپاي سا­ۋالناما نەگىزىندە جۇر­گىزىل­دى. جاستاردىڭ قازىرگى جاع­دايىن تالداۋ اياسىندا ەلى­مىز­دىڭ بارلىق وڭىرىندە 6 مىڭ رەسپوندەنتتى قامتيتىن الەۋ­مەت­تانۋلىق زەرتتەۋلەردىڭ نا­تي­جەلەرى پايدالانىلدى. اشىپ ايتساق, ساۋالناما نەگىزىندە جاستاردىڭ بوس ۋا­قى­تى مەن دەنساۋلىعى, ءبى­لىم مەن عىلىمداعى ورنى, الەۋ­­مەتتىك-ەكونوميكالىق جاع­دايى, كەمسىتۋشىلىك, تۇرعىن ءۇي جاعدايى, ەڭبەكپەن قامتۋ ماسەلەلەرى, كاسىپكەرلىك قىزمەت تاجىريبەسى, كوشى-قون كوڭىل كۇيى, قۇندىلىق باعدارلارى, تىلدىك ورتاسى, ءدىن, جاستاردىڭ قوعامدىق كوڭىل كۇيلەرى, پايدالاناتىن الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەر, ازاماتتىق بەلسەندىلىگى, قاۋىپسىزدىك ماسە­لەلەرى مەن قۇقىعىنىڭ ساق­تالۋى, جاستار ساياساتىن ىسكە اسىرۋدىڭ تيىمدىلىگى, مەم­لەكەتتىك باعدارلامالار تۋرالى حاباردار بولۋى, ترەندتەرى زەر­دەلەندى. باياندامادا ەل­دەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, سون­داي-اق ساياسي وزگەرىستەردى ەس­كەرە وتىرىپ, سالالار بو­يىنشا ۇسىنىمدار دا قا­­لىپ­تاستىرىلدى. بۇل زەرت­تەۋ­لەر مۇددەلى بارلىق تاراپ­قا – مەملەكەتتىك ورگاندار­دىڭ, ازاماتتىق سەكتور ۇيىم­دارىنىڭ, جاستار ساياساتى ينس­تيتۋتتارىنىڭ, وقۋ ورىن­دارى­نىڭ, جاستار ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارىنىڭ, ساراپشىلار قاۋىمداستىعى, باق وكىلدەرىنە ارنالعان, – دەدى ا.ەرنيازوۆا.

ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ايگۇل كوشەرباەۆا بايانداماداعى «جاستار شو­قىسى» دەگەن ماسەلەگە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, كە­يىنگى 13 جىلداعى 16 جاس­قا دە­يىنگى ەل حالقىنىڭ قۇرى­لىمىن تالداۋ ءاربىر كەلەسى جاستاعى حالىقتىڭ ورتاشا ءوسۋ قارقىنى 2-دەن 4 پايىزعا دەيىن ەكەندىگىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار 2011 جىلى تۋعان ۇر­پاق جاستار شوقىسىنىڭ قوز­دىرعىشى بولا الادى, ياعني ولار قازىر 11-12 جاستاعى بالا­لار. سون­داي-اق فيلوسوفيا دوك­تورى, قاۋىم­داستىرىلعان پرو­فەس­سور ەربول وماروۆ جاستار اراسىن­داعى قاۋىپسىزدىك ماسە­لەلەرىنە قاتىستى پىكىرىمەن ءبولىستى.

– جاستار اراسىندا قىلمىس­تىڭ پايدا بولۋىنا الەۋمەتتىك تەڭ­سىزدىك, ءبىلىم الۋعا جانە جۇمىسقا ورنالاسۋعا قولجە­تىمدىلىكتىڭ بولماۋى, سونداي-اق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا سەنىمسىزدىك سياقتى بىرقاتار فاكتور ىقپال ەتەدى. سونىمەن قاتار ينتەرنەت پەن الەۋمەتتىك مەديانىڭ اسەرى قىلمىستىق مىنەز-ق ۇلىققا اكەلەتىن جا­عىمسىز تەندەنتسيالاردى كۇ­شەي­تۋى مۇمكىن, – دەدى ول.

كەزدەسۋ بارىسىندا «Ama­nat», «اۋىل» جانە «Res­pu­blica» پارتيالارى جاستار قا­نا­ت­تارىنىڭ وكىلدەرى دە ءسوز سويلەدى. ولار جاستاردىڭ سايا­سي بەلسەندى بولىگى اراسىن­دا جاستار ساياساتىن ىسكە اسىرۋ تاجىريبەسىمەن ءبولىستى. بۇ­عان قوسا جۇمىس بارىسىندا عىلى­مي نەگىزدەلگەن تاسىلدەردى قول­دانۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرا­لى ايتتى. سونداي-اق ساراپ­شىلار جاستار ءومىرىنىڭ ءارتۇر­لى اسپەكتىلەرى بويىنشا ۇسى­نىس-پىكىر الماستى. قاتى­سۋ­شىلار ءبىراۋىزدان عى­لى­مي زەرتتەۋلەردىڭ ناتي­جەلە­رى اسىرەسە جاستار اراسىن­دا نا­سي­حاتتاۋدىڭ ماڭىز­دىلىعىن اتاپ ءوتتى.

ايتا كەتەيىك, «جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى «مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» زاڭعا سايكەس 2013 جىلدان بەرى جىل سايىن جاس وتانداستارىمىزدىڭ ءومىرى­نىڭ نەگىزگى سالالارىنداعى جاع­دايى تۋرالى ۇلتتىق بايانداما دايىندايدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار