وسىدان بىرەر جىل بۇرىن بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ دەرەكتەرىندە دامۋشى ەلدەردە سىبايلاس جەمقورلىققا بايلانىستى شىعىن كولەمى دامۋ ماقساتتارىنا ارنالعان رەسمي كومەك كولەمىنەن ون ەسە اسىپ تۇسەتىنى تۋرالى ايتىلعان ەدى. پاندەميا كەزىندە سىبايلاس جەمقورلىق كورىنىستەرىنەن تۋىندايتىن قاۋىپ ودان سايىن ۇدەي تۇسكەن. وكىنىشكە قاراي, تامىرىن جايعان پاراقورلىق ەل دامۋىنا نۇقسان كەلتىرىپ, قوعامنىڭ كەجەگەسىن كەرى كەتىرىپ جاتقانى راس. حالىقارالىق قۇجاتتى 2008 جىلى راتيفيكاتسيالاعان ءبىزدىڭ ەلدە جەمقورلىقتى جۇگەندەۋ كۇنى بۇگىنگە دەيىن وزەكتى بولىپ قالىپ وتىر.
بۇل جايىندا استاناداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا وتكەن «بۇۇ-نىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كونۆەنتسياسىنا 20 جىل: قوعام مەن مەملەكەتتىڭ كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرەيىك» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىنا جينالعاندار مالىمدەدى. ايتالىق, ەلىمىز 2003 جىلى قابىلدانعان بۇۇ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كونۆەنتسياسىن 15 جىل بۇرىن راتيفيكاتسيالادى. وسى جىلداردىڭ ىشىندە اتقارىلعان شارۋا كوپ. ماسەلەن, ءبىر عانا «جاڭارۋ» قوزعالىسى 10 جىل ىشىندە ءوز قاتارىنا زاڭگەر عالىمداردى, تاجىريبەلى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرلەرىن, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بۇرىنعى قىزمەتكەرلەرىن, جۋرناليستەردى بىرىكتىرە الدى. سونداي-اق جاس ۇرپاقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن ارتتىرۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. الايدا اتقارىلۋعا ءتيىس شارا ودان دا كوپ.
فورۋمعا جينالعان ۇكىمەت, پارلامەنت, كونستيتۋتسيالىق سوت, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, عالىمدار, قوعام قايراتكەرلەرى مەن جۋرناليستەر ۇيىم قىزمەتىنە وڭ باعا بەرە كەلىپ, سىبايلاس جەمقورلىقتى تۋدىراتىن سەبەپتەر مەن جاعدايلاردى جويۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. كەلەلى كەڭەستە ەلدەگى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى زاڭنامانى دامىتۋ, حالىقارالىق شارتتاردىڭ نورمالارىن ۇلتتىق زاڭناماعا ەنگىزۋ, قۇقىق قولدانۋ تاجىريبەسىن باقىلاۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اشىقتىعى, قوعامدىق ۇيىمدار مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ازاماتتاردىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قۇقىقتىق مادەنيەتىن جانە جاستاردىڭ قۇقىقتىق ساناسىن قالىپتاستىرۋداعى ىنتىماقتاستىعىن ورناتۋ ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىلاندى. بۇل تۋرالى و.ابدىكارىموۆ, ب.مامىراەۆ, ت.ب. قايراتكەرلەر ارنايى پىكىر ايتتى.
قازاقستان تمد ەلدەرىنىڭ اراسىندا ءبىرىنشى بولىپ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى زاڭ قابىلدادى. بۇل بويىنشا, بىرنەشە زاڭنامالىق اكتى مەن تۇجىرىمداما دا قولدانىسقا ەندى. ودان بولەك, مەملەكەت باسشىسىنا تىكەلەي باعىناتىن جانە ەسەپ بەرەتىن ارنايى مەملەكەتتىك ورگان جۇمىس ىستەيدى. مەملەكەتتىك ورگاندار مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردا قوعامدىق كەڭەستەر مەن ادەپ جونىندەگى كوميسسيا جۇمىسى جانداندى. «جاڭارۋ» رقب توراعاسى مەلس سەمعاليەۆ العا قويعان ماقساتتارعا جەتتىك دەۋ ءالى ەرتە ەكەنىن ايتا كەلىپ: ء«بىز وسى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, كونفەرەنتسيا قورىتىندىسى بويىنشا ۇسىنىستار قابىلدادىق. قازىر مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ەنگىزۋ تاجىريبەسى بار. دەگەنمەن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ازاماتتىق ۇيىم اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل تۇتاستىعى جوق», دەدى.
ونىڭ ويىنشا, مەملەكەتتىك لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ جۇمىسىندا جاريالىلىق جەتىسپەيدى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قىزمەتىن قوعامدىق ينستيتۋتتاردىڭ باقىلاۋى كوبىنەسە كورىنەۋ سيپاتتا. ال قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى باستامالارى ارقاشان قولداۋ تابا بەرمەيدى. مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ اراسىنداعى قۇقىقتىق نيگيليزم فاكتىلەرى جويىلماي وتىر. جاۋاپتى تۇلعالار مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر تۋرالى قوعامدىق رەزونانس تۋدىرعان اقپاراتتى كەش حابارلايدى. ولاردىڭ قىسقارتىلعان اقپاراتى الەۋمەتتىك جەلىلەردە وقيعانىڭ سەبەپ-سالدارىن سىرتتاي پايىمداۋعا الىپ كەلەدى ەكەن. وسى ايتىلعانداردى كۇنى كەشە بولعان قاڭتار وقيعاسىنداعى كورىنىستەردەن انىق بايقاۋعا بولادى. بۇل دا مەملەكەت پەن بيزنەستەگى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تەرەڭدەپ كەتكەنىن كورسەتىپ بەردى.
