داۋىلدىڭ زيانى
اتالعان وڭىردە بارلىق نەگىزگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا وڭ ديناميكاعا قول جەتكىزىلگەن. پاۆلودار وبلىسى ەلىمىزدەگى بۇكىل ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ 42,5%-ىن جانە كومىردىڭ 60%-عا جۋىعىن وندىرەتىنى ءمالىم. يندۋستريالدى ايماقتىڭ قۋات-قارىمىن وسىدان-اق كورۋگە بولادى.
«وبلىستىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ جوسپارلارى ۇلتتىق جانە وڭىرلىك ستراتەگيالارعا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. دەسەك تە, اۋەلى 18-19 قاراشادا وبلىس اۋماعىندا 37 م/س ەكپىنمەن تىركەلگەن داۋىلدى جەلدىڭ زاردابى جونىندە ايتىپ وتكەندى ءجون سانادىم. ءوڭىردىڭ 3 قالاسى مەن 6 اۋدانىندا 83 الەۋمەتتىك نىسان, 63 كوپپاتەرلى جانە 84 جەكە تۇرعىن ءۇي زارداپ شەكتى. باياناۋىل, پاۆلودار, شارباقتى, ماي, ۋسپەن, اققۋلى اۋداندارىندا 61 مەكتەپ, 10 اۋرۋحانا, 9 مادەنيەت ءۇيى جانە 3 سپورت كەشەنى ءتۇرلى احۋالدا ءب ۇلىندى, بۇزىلدى. سوندىقتان تابيعي سيپاتتاعى جەرگىلىكتى اۋقىمداعى «توتەنشە جاعداي» جاريالاندى. كەلتىرىلگەن زاقىم مەن شەككەن زياندى باعالاۋ جۇرگىزىلدى. ب ۇلىنگەن نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن جىلدىڭ 5 جەلتوقسانىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعان», دەدى ا.بايحانوۆ.
ەستە بولسا ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىندە 246 اۆاريالىق اجىراتۋ مەن 100-دەن اسا زاقىمدانۋ سالدارىنان 117 اۋىلدىق ەلدى مەكەن جارىقسىز قالعان ەدى. ايتسە دە ءبىرىنشى كۇنى جارىق 99 اۋىلعا بەرىلدى, قالعان ءتيىستى جۇمىستار جەدەل اتقارىلىپ بولعان سوڭ 22 قاراشادا ەلەكترمەن جابدىقتاۋ تولىعىمەن قالپىنا كەلتىرىلدى.
ينۆەستيتسيا اكەلگەن يگىلىك
تارتىلعان ينۆەستيتسيالار كولەمى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 28,2%-عا ءوسىپ, 730,1 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. ونىڭ 85%-ى – جەكە ينۆەستيتسيالار. وندا 32 جوبانى ىسكە اسىرۋعا جانە 1 500-گە جۋىق جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەردى. ءالى جىل سوڭىنا دەيىن 800-گە جۋىق جاڭا جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتەتىن 291 ملرد تەڭگەگە 20 جوبانى ىسكە قوسۋ جوسپاردا بار.
«ستراتەگيالىق ماڭىزدى جوبالاردىڭ قاتارىندا كەلەسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىرعان ەكىباستۇز ماڭىنداعى فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى تۇر. بۇل زاۋىت قازاقستانعا قىتايدان كەيىن (240 مىڭ توننا) فەرروقورىتپالاردىڭ ءىرى ءوندىرۋشىسى بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جالپى, وڭىرلىك بيلىكتىڭ جۇمىسىندا 9,7 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن 2,1 ترلن تەڭگە سوماسىنا 127 ينۆەستيتسيالىق جوبا بار», دەدى وبلىس اكىمى.
ايماق ەلدەگى 5 كوشباسشى وبلىستىڭ قاتارىندا تۇرعانمەن, وكىندىرەتىن تۇستارى دا جوق ەمەس. ابايلاپ ايتقاندا, اتموسفەرانى لاستاۋ بويىنشا دا كەرەكۋ ءوڭىرى ايماقتار اراسىندا الدىڭعى لەكتە ەكەنى جاسىرىن ەمەس. وسى ورايدا وبلىستا كەشەندى ەكولوگيالىق شەشىمدەرگە بىرتىندەپ كوشۋ جۇمىستارى نىقتاپ جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى جىلدىڭ 9 ايىندا بۇل كورسەتكىش 2,6%-عا نەمەسە 13,2 مىڭ تونناعا ازايىپتى.
شارۋانىڭ ماسەلەسى شەشىلگەن
وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىعى قارقىندى دامىپ كەلەدى. ەگىستىك القابى 1,650 مىڭ گا قۇرادى, بۇل وتكەن جىلعى دەڭگەيدەن 80 مىڭ گا ارتىق. وبلىس فەرمەرلەرى ءۇشىن اعىمداعى ماۋسىم وڭاي بولعان جوق. اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعى كەرى اسەرىن تيگىزدى.
«وسىعان بايلانىستى فەرمەرلەردى قولداۋ جانە قۇرعاقشىلىقتىڭ سالدارىن ازايتۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارا قابىلداندى. ءبىرىنشى – جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن فەرمەرلەردىڭ جەمشوپ دايىنداۋعا جۇمساعان شىعىندارىنىڭ قۇنىن ارزانداتۋ ءۇشىن 3 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بۇل مەملەكەتتىك كومەكتى 1,5 مىڭنان اسا فەرمەر الدى. ەكىنشى – ءشوپ شابۋ ءۇشىن ارزانداتىلعان ديزەل وتىنىنىڭ كولەمى 4-تەن 10 مىڭ تونناعا دەيىن كوبەيدى. ارزان باعا – 232 تەڭگە, بۇل ديزەلدىڭ نارىقتىق قۇنىنان 21%-عا تومەن. ءۇشىنشى – ءشوپ دايىنداۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورمان قورى جەرلەرىنەن اۋدانى 25 مىڭ گەكتاردان اساتىن قوسىمشا شابىندىق القاپتار ءبولىندى. بۇل شامامەن 20 مىڭ توننا ءشوپ دايىنداۋعا مۇمكىندىك بەردى. ءتورتىنشى – «پاۆلودار» اكك جانىنان مالدى قولدا ۇستايتىن كەزەڭدە حالىققا ساتۋ ءۇشىن 5 مىڭ توننا كولەمىندە جەمدىك استىقتى تۇراقتاندىرۋ قورى قۇرىلدى. بەسىنشى – ۇكىمەتتىڭ قولداۋىمەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ينۆەستيتسيالىق شىعىنداردى, تۇقىمداردى, پەستيتسيدتەردى, تىڭايتقىشتاردى, مال شارۋاشىلىعى بويىنشا اسىل تۇقىمدى جانە سەلەكتسيالىق جۇمىستاردى سۋبسيديالاۋعا 6,8 ملرد تەڭگە ءبولىندى», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
الەۋمەتتىڭ ءال-اۋقاتى كوتەرىلدى
وبلىستا «اۋىل اماناتى» جوباسى اياسىندا ءىسىن جاڭادان باستاعان كاسىپكەرلەر 1,5 ملرد تەڭگەگە 192 شاعىن نەسيە الىپ, 350 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلعان.
ء«وڭىردىڭ اگرارلىق بيزنەسىن ءارتاراپتاندىرۋ بىزگە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-تۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن باقىلاۋعا كومەكتەسەدى. ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ 19 پوزيتسياسىنداعى 14-ءىنىڭ باعاسى رەسپۋبليكالىق باعادان تومەن. سونداي-اق جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ – باستى مىندەتتەرىمىزدىڭ ءبىرى. پرەزيدەنت ءار 10 مىڭ تۇرعىنعا جىل سايىن 100 جۇمىس ورنىن اشۋدى مىندەتتەدى. وسى جىلدىڭ 10 ايىندا 26 533 ادام جۇمىس ورنىن تاپتى. 63 كاسىپورىن 57 مىڭ قىزمەتكەرىنىڭ ەڭبەكاقىسىن كوتەردى», دەدى ا.بايحانوۆ.
«جايلى مەكتەپ» جوباسىمەن پاۆلوداردا 1 200 جانە 600 ورىندىق ەكى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالعان.
ء«وڭىردىڭ ءىرى ونەركاسىپتىك كومپانيالارىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن اپاتتى مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسى شەشىلدى. بيىل جەلەزين اۋدانىنىڭ مويسەەۆكا جانە باياناۋىل اۋدانىنىڭ قاراجار اۋىلدارىندا 2 جاڭا مەكتەپ سالىندى. ءۇشىنشى جاڭا مەكتەپ وسى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي پاۆلودار اۋدانىنىڭ سىچەۆكا اۋىلىندا اشىلادى. وڭىردە بارلىعى 6,5 ملرد تەڭگەگە 54 مەكتەپ جاڭارتىلدى. شاعىن اۋىلداردىڭ بالالارىن تاسىمالداۋ ءۇشىن 46 مەكتەپ اۆتوبۋسى ساتىپ الىندى», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
بيىل 20 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, 400 بىرلىك مەديتسينالىق تەحنيكالار مەن جابدىقتار ساتىپ الىنىپتى. جاڭارتىلعان 37 بىرلىك سانيتارلىق كولىك وسى جىلعى جاراقتاندىرۋ كورسەتكىشىن 51%-دان 68%-عا دەيىن ۇلعايتقان. سپورتتىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, ونىڭ بارلىق حالىق ءۇشىن قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ جۇمىستارى قارقىن العان. 6 دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى, جەكپە-جەك ورتالىعى سالىندى, 198 سپورت الاڭى ورناتىلدى. 14 نىساندا اعىمداعى جانە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. وبلىستىڭ 3 قالاسىندا 22 ملرد تەڭگەدەن اسا قاراجاتقا 128 كم جىلۋ جەلىلەرىنىڭ قۇرىلىسى, قايتا قۇرۋ جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى بويىنشا 35 مىڭ ادام تۇراتىن 26 اۋىلدىڭ ينفراقۇرىلىمى جاڭارتىلدى.
وبلىس اكىمى ەكىباستۇز قالاسىن جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىنداۋ ماسەلەسىنە جەكە توقتالدى.
«ەكىباستۇز جەو-داعى 10 قازاندىق اگرەگاتتىڭ التاۋىنا كۇردەلى جوندەۋ جانە ەكەۋىنە اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. جەو شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەپ تۇر جانە جىلۋدىڭ قاجەتتى پارامەترلەرىن بەرىپ جاتىر. قالعان ەكى قازاندىق بويىنشا جۇمىستار اياقتالدى. وسى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن ىسكە قوسۋ, باپتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. جەو جوندەۋگە 17 ملرد تەڭگە ءبولىندى, ونىڭ ىشىندە بيۋدجەتتەن 8,5 ملرد جانە «واەك» اق قاراجاتى ەسەبىنەن 8,5 ملرد. بيىل ەكىباستۇز قالاسىندا جاو مەن «واەك» اق قاراجاتى ەسەبىنەن 70 شاقىرىمنان اسا جىلۋ جەلىلەرى جوندەلدى. بۇگىنگى تاڭدا بارلىق جۇمىس اياقتالدى. قالانىڭ جىلۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىن جوندەۋگە بارلىعى 5,1 ملرد تەڭگە ءبولىندى, ونىڭ ىشىندە 2,1 ملرد تەڭگە وبلىستىق بيۋدجەت قاراجاتى, ال 3 ملرد تەڭگەنى «ەجە» جشس مەنشىك يەلەرى ءبولدى», دەدى ا.بايحانوۆ.
وڭىردە سۋمەن جابدىقتاۋ ماسەلەلەرىنە كوپ كوڭىل بولىنەدى. 18,4 ملرد تەڭگەگە 60 جوبانى ىسكە اسىرۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. وبلىس قالالارىنداعى كورسەتكىشتى بيىل 97%-عا, اۋىلداردا 98,8%-عا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانعان. ال تۇرعىن ءۇيدىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسى وزەكتى ءارى باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇيدىڭ كەزەگىن ازايتۋ ءۇشىن قالالاردا 1,551 پاتەرلى 14 كوپ قاباتتى تۇرعىن ءۇي سالىندى. بۇعان قوسا پاۆلودار وبلىسىندا جەرگىلىكتى جولدار جەلىسىن دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىڭ باسىم مىندەتىن ەسكەرە وتىرىپ, 27 ملرد تەڭگەگە جالپى ۇزىندىعى 692 كم بولاتىن ەلدى مەكەندەردىڭ اۆتوكولىك جولدارى مەن كوشەلەرىن قايتا جاڭارتۋ جانە جوندەۋ بويىنشا 141 جوبا ىسكە اسىرىلدى.