قازىر الماتى قالاسىندا 16 ءجاسوسپىرىم ديسپانسەرلىك باقىلاۋدا تۇر. وتكەن جىلى بۇل تىزىمدە 13 بالا بولعان. تىركەۋگە تۇرىپ, ەم قابىلداۋدان قورقىپ جۇرگەندەردىڭ قاتارى بۇدان دا كوپ بولۋى مۇمكىن. ويتكەنى مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ەسىرتكىگە اۋەستىك «ترامادول» سىندى قولجەتىمدى پرەپاراتتاردان باستالادى. جاقىندا الەۋمەتتىك جەلىدە «جاڭا ادامدار» پاراقشاسىنىڭ بەلسەندىلەرى جۇرگىزگەن ارنايى رەيد ناتيجەسى جاريالاندى. ولار ىقتيمالدىلىعى جوعارى ءدارى-دارمەك دارىگەردىڭ نۇسقاۋىنسىز ساتىلىپ جاتقانىن انىقتاعان. بەلسەندىلەر شاھارداعى 16 دارىحاناعا كىرىپ, ءدال وسىنداي ەكى فاكتىنى تىركەپتى.
«بارلىق جاعداي بەينەكامەراعا ءتۇسىرىلدى. زاڭ بويىنشا مۇنداي پرەپاراتتاردىڭ رەتسەپتىسىز ساتىلۋىنا تىيىم سالىنعان. تاۋەلدى جاستار دارىلەردىڭ جاعىمسىز اسەرى تۋرالى بىلە تۇرا, ەسىرتكى رەتىندە پايدالانادى. كوپ جاعدايدا, مۇنداي ء«لاززات الۋ» ءۇشىن كوپ اقشا كەرەك ەمەس. كەي كەزدە فارماتسەۆتەر رەتسەپتىڭ بارىن تەكسەرۋدى ۇمىتادى. ال كەي ءدارىحانالار مۇنى مۇلدەم ىستەمەيدى. تاۋەلدى ساتىپ الۋشىلار ارقىلى كاسىپكەرلەر تابىسىن ارتتىرىپ جاتىر», دەلىنگەن Instagram-داعى حابارلامادا.
كامەلەتكە تولماعان بالالاردىڭ ناشاقورلىققا اۋەستەنگەنىن ەرتە انىقتاۋ قيىن, ويتكەنى اتا-انانىڭ كوبى مەكتەپتەردە پسيحوبەلسەندى زاتتاردى قولدانۋ بويىنشا تەكسەرىس پەن زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە قارسى بولادى. ءتىپتى ءوز پەرزەنتتەرىن ەسىرتكىگە تاۋەلدى ەتىپ قوياتىندارى دا كەزدەسەتىن كورىنەدى.
«10 جاستاعى بالاسىن تۋعان اناسى سينتەتيكالىق ەسىرتكىگە اۋەس قىلعان. ەكەۋى بىرگە پسيحوبەلسەندى زاتتاردى قابىلداپ, اقىر اياعى تاۋەلدى بولىپ قالعان. بۇرىندارى مۇندايدى ەستىپ كورمەپ ەدىك. جاعامىزدى ۇستادىق. وكىنىشكە قاراي, الماتىدا ناركولوگيالىق دەرتكە شالدىققان بالالاردى ەمدەيتىن ەمحانا جوق. ديسپانسەر 14 جاسقا تولعان بالالاردى عانا قابىلدايدى. ولاردىڭ ءوزى ەرەسەكتەرمەن بىرگە ەم قابىلدايدى. وسى ماسەلەگە قاتىستى ۇسىنىسىمىزدى قوعامدىق كەڭەستىڭ تالقىلاۋىندا ۇسىنعانبىز. مۇنداي سۇمدىقتىڭ الدىن الماساق, بالالاردىڭ ومىرىنە ۇلكەن قاۋىپ ءتونىپ تۇر», دەدى «ناركوستوپ» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى نۇرجان جاقىپوۆ.
يۋۆەنالدى پوليتسيا مەكتەپ, كوللەدجدەردى ارالاپ, ەسىرتكىگە قارسى ۇگىت-ناسيحات جۇمىسىن تۇراقتى جۇرگىزەدى. الايدا جاۋاپكەرشىلىك جۇگى, ەڭ الدىمەن, اتا-اناعا جۇكتەلەدى.
«اتا-انانىڭ قاراۋىنسىز قالعان بالا ەسىرتكىگە تەز بوي الدىرادى. اتا-انانىڭ كوبى جۇمىسباستى. تاڭنان كەشكە دەيىن ۇيدە بولمايدى. بالا ءوز بەتىمەن وسەدى. ءجاسوسپىرىمنىڭ كىممەن ارالاسىپ, قانداي الەۋمەتتىك جەلىلەردە وتىراتىنىن بىلمەيتىن اتا-انا كوپ. اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستە «اتا-انانىڭ بالا تاربيەسىندەگى مىندەتىن دۇرىس اتقارماۋى» دەگەن 127-باپ بار. بالا تاربيەسىنە ءجۇردىم-باردىم قاراعاندار وسى باپپەن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى», دەدى الماتى قالالىق پد يۋۆەنالدى پوليتسيا ءبولىمىنىڭ باستىعى جاننا شونجانوۆا.
دەرتتەن جازىلىپ, تاۋەلدىلىكتەن ارىلۋعا بولادى. ونداي ناۋقاستار از ەمەس. بىراق وعان كاسىبي ەمنەن بولەك, بالانىڭ ورتاسى, اتا-اناسىنىڭ كوڭىل ءبولۋى اسەر ەتەدى. سونداي-اق ەسىڭدى ەسەڭگىرەتەتىن دۇنيەلەردىڭ زيانىن, سالدارىن تۇسىندىرەتىن پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار دا ءجيى وتكىزىلگەنى دۇرىس. تاياۋدا وسى ماقساتتا «جاستار رۋحى» جاستار قاناتىنىڭ شانحاي ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ جاستار كەڭەسىنە توراعالىق ەتۋى اياسىندا بەينەكونفەرەنتسيا ءوتتى. XXI عاسىردىڭ باستى ماسەلەسىنىڭ ءبىرى – ناشاقورلىقپەن كۇرەستى قازاقستان, قىرعىزستان, قىتاي, وزبەكستان, پاكىستان, رەسەي, تاجىكستان, بەلارۋس ەلدەرىنىڭ ساراپشى ماماندارى تالقىلادى.
ء«بىز ءۇشىن ءار ەلدىڭ ناشاقورلىققا قارسى كۇرەستەگى تاجىريبەسىن تىڭداپ, ونى جۇمىس بارىسىندا قولدانۋ ماڭىزدى. سوندىقتان ءبىز بۇل ماسەلەنى حالىقارالىق الاڭدا كوتەرۋدى شەشتىك. جاستار قاناتىنىڭ «ەسىرتكىگە جول جوق!» جوباسىنا شەتەلدىك ارىپتەستەر مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرىن پايدالانىپ, اياسىن كەڭەيتۋ جوسپاردا بار. سونداي-اق 2024 جىلى شىۇ-عا ءبىزدىڭ ەل توراعالىعى كەزەڭىندە اتالعان ماسەلەنى ءبىر رەت قانا كوتەرىپ قويماي, ونى شەشۋ تەتىكتەرىن جان-جاقتى قاراستىرىپ, باسقا دا شەتەلدىك ماماندارمەن تىعىز جۇمىس ىستەيتىن بولامىز», دەدى «جاستار رۋحى» جق ۇيىمداستىرۋ جانە اۋماقتىق جۇمىس باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى سۇلتان اللابەرگەنوۆ.
كەزدەسۋگە قاتىسقان ءار ەلدىڭ سپيكەرلەرى الەمدىك مەديا كەڭىستىكتەگى اقپاراتتىڭ دۇرىس تارالۋى, ازاماتتارعا جاس كەزىنەن باستاپ بەرىلەتىن باعىت-باعدار, ورتالىقتاندىرىلعان باقىلاۋ ۇيىمدارى تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى.
«بۇل پروبلەمامەن كۇرەسۋ ءۇشىن جاستاردىڭ ەسىرتكىنىڭ زيانى تۋرالى حاباردار بولۋى, پسيحولوگيالىق جانە الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلۋى, جاستاردىڭ ءبىلىم الۋى مەن جۇمىسپەن قامتىلۋىنا جاعداي جاساۋ, سونداي-اق ەسىرتكىگە تاپ بولعاندار ءۇشىن ءتيىمدى وڭالتۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىستى قارقىندى جالعاستىرۋ قاجەت. سونداي-اق جاستار اراسىندا ەسىرتكىنىڭ تارالۋىنا ىقپال ەتەتىن جاڭا تەندەنتسيالار مەن تەحنولوگيالاردىڭ دامۋىن مۇقيات باقىلاۋ ماڭىزدى. سەبەبى جاڭا تەحنولوگيالار زامانىندا ولارعا تارالاتىن اقپاراتتاردى باستى نازاردا ۇستاپ, دۇرىس باعىتتا دامۋىنا كوڭىل اۋدارۋ كەرەك», دەدى بۇۇ-نىڭ ەسىرتكى جانە قىلمىس جونىندەگى باسقارماسىنىڭ جاتتىقتىرۋشى-مامانى, پاكىستاندىق باس پسيحياتر موحد امدجاد.
