تاعزىم • 16 قاراشا, 2023

الكەي مارعۇلاننىڭ ەسكەرتكىش-ءمۇسىنى اشىلدى

370 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

الكەي مارعۇلان اتىنداعى پاۆلودار پەداگوگيكالىق ۋني­ۆەرسيتەتىندە تاعى ءبىر جاقسى جاڭالىق بولدى. وتكەن جىلى ۋنيۆەرسيتەتكە ەسىمى بەرىلگەن قازاقتىڭ كورنەكتى عالىمى, ۇلتتىق ارحەولوگيا مەكتەبiنiڭ نەگiزiن قالاۋشى, فيلولوگيا عىلىم­دارىنىڭ دوكتورى, قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى الكەي مارعۇلاننىڭ ەسكەرتكىش-ءمۇسىنى ورناتىلدى.

الكەي مارعۇلاننىڭ ەسكەرتكىش-ءمۇسىنى اشىلدى

ءمۇسىننىڭ اشىلۋىنا ارنال­عان سالتاناتتى ءىس-شاراعا ءا.ح.مار­عۇلان اتىنداعى حالىقارالىق قور­دىڭ ءتورايىمى, مەديتسينا عى­لىم­دارىنىڭ كانديداتى, اكا­دەميكتىڭ قىزى دانەل مارعۇلان, وبلىس اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى, شىعارماشىل زيالى قاۋىم مەن قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى.

MARGULAN ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى جانبول جىلباەۆ قۇت­تىقتاۋ سوزىندە الكەي مارعۇلان ەسكەرت­كىشىنىڭ اشىلۋى كەمەڭ­گەر عالىمعا كورسەتىلگەن قۇر­مەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل اكادە­ميكتىڭ تۋعانىنا 120 جىل تولۋىن تويلاۋدىڭ باستالۋى. مە­رەيتويعا ارنالعان اۋقىمدى ءىس-شارالار ۋنيۆەرسيتەتتە 2024 جىل بويى وتكىزىلەدى. قازاق ارحەو­لوگيا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋ­شىنىڭ مەرەيتويىنا وراي ۇلكەن حالىقارالىق كونفەرەنتسيا وتەدى.

– ءبىز الماتىداعى ءا.ح.مار­عۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينس­تيتۋتىمەن بىرلەسىپ دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. قازاقستان عىلىمىنىڭ دامۋىنا وراسان زور ۇلەس قوسقان اكادەميك الكەي مارعۇلاننىڭ مەرەيتويىن ۇيىمداستىرىپ, وتكىزۋ ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە جانە جاۋاپكەرشىلىك. بۇل ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت ءۇشىن عانا ەمەس, بۇ­كىل پاۆلودار, ەرتىس ءوڭىرى ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا, – دەدى جانبول جىلباەۆ.

ايتا كەتۋ كەرەك, تاريحي تۋ­ىن­دىنىڭ اۆتورى قازاقستان كور­كەمونەر اكادەمياسىنىڭ اكا­دە­ميگى, سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇ­شەسى مۇرات مانسۇروۆ. ءمۇسىن قولادان قۇيىلعان, بيىكتىگى – 3,5 مەتر.

قولادان قۇيىلعان الىپ ءمۇ­سىننىڭ ءتۇر سيپاتى جانە اۆتور­دىڭ شەبەرلىگى اكادەميكتىڭ ۇرپاقتارى مەن تۋىستارىنىڭ دا كوڭىلىنەن شىقتى. ماسەلەن, اكادەميكتىڭ ۇرپاعى دانەل الكەيقىزى ءوز سوزىندە اكەسىنىڭ ەسكەرتكىشىن كور­گەن ساتتە ەرەكشە اسەر العانىن ايتىپ, عالىمعا كورسەتىلگەن ايرىق­شا قۇرمەت پەن تاعزىم ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

– بۇگىن مەن ەرەكشە قۋانىشتى سەزىمدەمىن. ويتكەنى اكەمنىڭ تۋ­عان جەرى ەرتىس-بايان وڭىرىندە جانە ءوزىنىڭ ەسىمىمەن اتالاتىن ۋني­ۆەر­سيتەتتىڭ جانىنا ءمۇسىنى بوي كوتەردى. وسى رەتتە ۋنيۆەرسي­تەت باسشىلىعىنا, ارداگەرلەر كە­ڭەسىنە جانە ءمۇسىننىڭ اۆتورىنا شىنايى العىسىمدى بىلدىرەمىن. مارعۇلان ۋنيۆەرسيتەتى جاس ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە بەرۋ جولىندا ۇلكەن ءىس اتقارىپ كەلەدى. ەندەشە, ادىلەتتى قازاقستاندى قالىپتاستىرۋ جو­لىنداعى يگىلىكتى ەڭبەكتەرىڭىزگە ساتتىلىك تىلەيمىن, – دەدى دانەل مارعۇلان.

ال وبلىستىق ءبىلىم بەرۋ باس­قار­ماسىنىڭ باسشىسى سامال ايتقازينا اكادەميكتىڭ تاريح, ار­حەولوگيا جانە پەداگوگيكا سالا­سىنداعى ەڭبەگىنە توقتالدى.

– بۇگىن ادەبيەت, ونەر جانە شى­عىستانۋشى, ۇلتتىق ارحەولوگيا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى, جەرلەسىمىز, اكادەميك الكەي حا­قان ۇلى مارعۇلانعا ورناتىلعان ءمۇسىننىڭ اشىلۋ سالتاناتىنىڭ كۋاگەرى بولىپ وتىرمىز. بۇل اي­ماعىمىز ءۇشىن تاريحي ءسات, ەستە قالار ەرەكشە وقيعا. الكەي مار­عۇلان قازاقستانداعى ەتنوگراف, ارحەولوگ, تاريحشىلاردىڭ بىر­­نەشە بۋىنىن دايارلادى. عالىم­نىڭ جەتەكشىلىگىمەن 50-دەن اسا دوكتورلىق جانە كانديداتتىق ديس­سەرتاتسيا قورعالدى. ەڭبەك­تە­رى بىرقاتار شەت تىلىنە اۋدا­رىلدى. ەندەشە عىلىمي مۇرا­سىن جالعاستىرۋ بۇگىنگى ۇرپاق­تىڭ مىندەتى. سوڭىنا وشپەس مۇرا قالدىرعان الكەي مارعۇلان­نىڭ ونەگەلى ءومىرى وسكەلەڭ ۇرپاققا ارقاشان جول كورسەتىپ, جار­قىن بولاشاققا باستاي بەرەتىنى­نە كامىل سەنەمىز, – دەدى سامال وسپانقىزى.

ءىس-شارا بارىسىندا ۋنيۆەر­سيتەتتىڭ جاس اقىندارى – بەكسۇل­تان قايداروۆ, ەسەنگەلدى جانىبەك, نۇراينا سەرىك الكەي مار­عۇلانعا ارناۋ ولەڭدەرىن وقىپ, جي­نالعان جۇرتتىڭ قۇرمەتىنە جىردان شاشۋ شاشتى.

سوڭعى جاڭالىقتار