ەكونوميكانىڭ قاي سالاسىندا ءوسىم بار؟

ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, بيىلعى 10 ايدا ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوسۋ قارقىنى 4,9%-عا جەتتى. ناقتى سەكتورداعى وڭ ديناميكا 3,8%-دى, قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا 5,4%-دى قۇراعان. سالالار اراسىندا ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەر قۇرىلىس, ساۋدا, اقپارات جانە بايلانىس, سونداي-اق كولىك سالالارىنا تيەسىلى.

نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستي­تسيا­لاردىڭ ءوسۋ قارقىنى 12,6%-عا جەتىپتى. ولاردىڭ اعىنى كولىك جانە قويمالاۋ سالاسىندا – 58%-عا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا – 40%-عا, ساۋدادا – 38%-عا, ءبىلىم سالاسىندا – 18%-عا, اۋىل شارۋاشىلىعىندا – 8,7%-عا, ونەركاسىپتە 8,3%-عا وسكەن.

الدىن الا جاسالعان قورىتىندىلار بويىنشا قاڭتار-قىركۇيەكتە رەسپۋب­ليكانىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمى 2,4%-عا, ياعني 102 ملرد دوللارعا دەيىن ءوسىپتى. ەكسپورت 57 ملرد دوللاردان استام بولدى. ونىڭ ىشىندە وڭدەلگەن تاۋارلار ەكسپورتىنىڭ ۇلەسى – 18 ملرد دوللار, تاۋارلار يمپورتىنىڭ ۇلەسى 44 ملرد دوللاردان اسقان. ءبارىن قورىتىندىلاپ ايتقاندا قازاقستاننىڭ وڭ ساۋدا بالانسى 13 ملرد دوللارعا تەڭ بولدى.

قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى داۋرەن تەمىر­بەكوۆتىڭ مالىمەتىنشە, 10 اي ىشىندە مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە 15,5 ترلن تەڭ­گە كىرىس تۇسكەن. ءسويتىپ, جوس­پار 98,3%-عا ورىندالعان. سونىمەن, رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەت 10,5 ترلن تەڭگەگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەر 5,1 ترلن تەڭگە­گە تولىقتىرىلدى. سونداي-اق مەملەكەت­تىك بيۋدجەت شىعىستارى 98,2%-عا, رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى 99,4%-عا, جەرگىلىكتى بيۋدجەت شىعىستارى 97,2%-عا ورىندال­عانىن ايتتى.

پرەمەر-مينيستر ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى قولايسىز جاعدايلارعا بەيىمدەلە وتىرىپ, ورنىقتى ءوسۋ جولىن جالعاستىرىپ جاتقانىنا توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, ناقتى سەكتور ەكونوميكاداعى تۇراقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. ماشينا جاساۋ سالاسى 27%-عا, ونىڭ ىشىندە اۆتوموبيل جاساۋ 42%-عا ءوستى, مۇناي جانە تابيعي گاز ءوندىرۋ ەسەبىنەن تاۋ-كەن ونەركاسىبىندە ءوسىم 6%-دان استى, وڭدەۋ ونەركاسىبىندە ءوسىم 3%-دان جوعارى بولدى. توقىما بۇيىمدارى ءوندىرىسىنىڭ ۇلعايۋى ەسەبىنەن جەڭىل ونەركاسىپتە 12%-عا جۋىق ءوسىم تىركەلىپ وتىر.

وندىرىستە پلاستماسسا بۇيىمدارىن ءوندىرۋ 5,5%-عا, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى 3%-عا جانە سۋسىندار ءوندىرىسى شامامەن 2%-عا ارتقان. قۇرىلىس سەكتورىندا دا ءوسۋ قارقىنى جوعارى – 12,5%, 13 ملن شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. قىزمەت كورسەتۋ سەكتورى بويىنشا ساۋدا 10%-دان استام, بايلانىس 8% جانە كولىك سەكتورى 7%-عا وسكەن كورىنەدى.

جالپى بارلىق نەگىزگى كورسەتكىش بويىنشا اباي, باتىس قازاقستان, جەتىسۋ, قىزىلوردا وبلىستارىندا جانە الماتى قالاسىندا كورسەتكىشتەر جاقسى.

«جىل سوڭىنا دەيىن بارلىق ءوڭىر الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ­دىڭ نىسانالى كورسەتكىشتەرىنە قول جەت­كىزۋگە ءتيىس. جەكە ينۆەستيتسيالار­دى تارتۋ ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى بولىپ تابىلادى. بۇل – ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ۇكىمەت باسشىسى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وڭىرلەر ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ, جوسپار­لانعان جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋى قاجەت ەكەنىن ەسكەرتتى.

«مەملەكەت باسشىسى ءاربىر ورتا كاسىپورىن بويىنشا ءوندىرىستى 2-3 ەسەگە كەڭەيتۋ مىندەتىن قويدى. جاۋاپ­تى مەملە­كەتتىك ورگاندار, اكىمدىكتەر «اتامەكەن» ۇلتتىق پالاتاسىمەن بىرلەسىپ, وسى تاپسىرمانى ىسكە اسىرۋ جونىندە ناقتى شارالار قابىلداۋى قاجەت», دەدى ول.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, جالپى جۇمىس ىستەپ تۇرعان ون­دى­رىستەردى كەڭەي­تۋ جانە جاڭا كاسىپورىندار قۇرۋ باعى­تىن­دا بيز­نەستى بەلسەندى قولداۋ كەرەك. سون­داي-اق دەر كەزىندە قابىل­دان­عان شارا­لار­دىڭ ارقاسىندا ينفليا­تسيا دەڭ­گەيىن 10,8%-عا دەيىن تومەن­دەتۋگە مۇمكىن­دىك تۋ­دى. جىل سوڭىنا دەيىن ينفلياتسيانى 2 ەسە­گە ازايتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن اكىم­دىكتەر ينفلياتسيا دەڭگەيىن باقى­لاۋ جانە تومەندەتۋ بويىنشا شارالار كەشە­نى اياسىندا بارلىق جوسپارلانعان قادام­دى جۇزەگە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋى قاجەت.

«جىل سوڭىنا دەيىن 1,5 اي قالدى. ەكونوميكانىڭ ءوسۋ تراەكتورياسىن ساقتاي وتىرىپ, بارلىق نىسانالى كورسەتكىشتى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.