مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مەن رەسەيدەگى قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن وتكەن گاسترولدىك سپەكتاكلگە كورنەكتى مۋزىكا جانە قوعام قايراتكەرلەرى, سونداي-اق ماسكەۋلىك شىعارماشىلىق زيالى قاۋىم وكىلدەرى كەلدى.
– گاسترول – وتاندىق ونەردى شەتەلدىك كوپشىلىككە تانىستىرۋدىڭ بىرەگەي مۇمكىندىگى. ارتىستەر, تەحنيكالىق ۇجىم, جالپى, قويىلىمنىڭ ءساتتى وتۋىنە تەر توككەننىڭ بارلىعى وسىناۋ كەشتى ايرىقشا ەتۋ ءۇشىن تىنىمسىز ەڭبەك ەتتى. قويىلىمىمىز لايىقتى دەڭگەيدە ۇسىنىلدى دەپ ۇمىتتەنەمىز. «مۋزىكانى كورۋ» فەستيۆالىنە قاتىسقانىمىزعا قۋانىشتىمىز. ايتۋلى ءىس-شارانىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارىنا ولاردىڭ الداعى جوبالارىنا تەك قانا ساتتىلىك تىلەيمىن. كلاسسيكالىق مۋزىكا سالتانات قۇرعان فەستيۆال ءاردايىم تىڭداۋشىسىنىڭ جۇرەگىنە جەتىپ, تولاسسىز قوشەمەت ءۇنى ۇزىلمەسىن, ۇجىمداردىڭ ونەر كورسەتۋلەرى جارقىن, تابىستى بولسىن دەگىمىز كەلەدى, – دەدى گاسترولدىك ساپاردان كەيىنگى اسەرىن ورتاعا سالعان «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى عالىم احمەدياروۆ.
ماسكەۋلىك مۋزىكاسۇيەر قاۋىم نازارىنا ۇسىنىلعان يتاليالىق كومپوزيتور دجواككينو ءروسسينيدىڭ «جىبەك ساتى» كومەديالىق وپەراسىنىڭ «استانا وپەرا» تەاترىنداعى پرەمەراسى 2019 جىلى ءوتتى. سودان بەرى سپەكتاكل Piccolo تەاترى جوباسى اياسىندا كورەرمەنىن قۋانتىپ كەلەدى. ترۋپپا وسى قويىلىممەن ەلىمىزدەگى ءھام الىس-جاقىن شەتەلدەردەگى قالالارعا ءجيى گاسترولگە شىعىپ ءجۇر. ارتىستەردىڭ جوعارى ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگى, ءساندى كوستيۋمدەر مەن ساحنالىق بەزەندىرۋدىڭ ارقاسىندا «جىبەك ساتى» كوپشىلىك كوڭىلىنەن شىققان ۇزدىك سپەكتاكلدەر قاتارىندا.
وقيعاعا قىسقاشا شولۋ جاساساق, باس كەيىپكەر دجۋليا ءوزىنىڭ عاشىعى دورۆيلگە جاسىرىن تۇردە تۇرمىسقا شىعادى. ال دورۆيل ءوز جۇبايىنىڭ بولمەسىنە تەرەزەدەن لاقتىرىلعان جىبەك ساتى ارقىلى كوتەرىلەدى. دجۋليانىڭ قامقورشىسى سانالاتىن كارى دورمونت بۇل نەكە تۋرالى بىلمەي, قىزدى ءدورۆيلدىڭ دوسى, ايەلدەردىڭ اۋزىنان تۇسپەيتىن بلانزاكقا كۇيەۋگە بەرمەكشى بولادى.
وسى ءبىر شىم-شىتىرىق وقيعانى جەتكىزۋدە ارتىستەردىڭ ساحنالىق شەبەرلىگى مەن قويۋشى رەجيسسەر اللا ءسيمونيشۆيليدىڭ قىزىقتى شەشىمدەرى كومەديانىڭ كوركەم اتموسفەراسىن جەتكىزۋدە تابىستى قىزمەت ەتكەن. ال يتاليالىق سۋرەتشى مانانا گۋنيانىڭ دەل ارتە كومەدياسىنا سۇيەنىپ جاساعان ۇتىمدى ستسەنوگرافياسى مەن كوستيۋمدەرى وپەرا كەيىپكەرلەرىنىڭ كيىمدەرىندە ارلەكينا, كاپيتان فراكاسسا, دارىگەر چۋما سەكىلدى بەلگىلى يتاليالىق كەيىپكەرلەردى تانۋعا مۇمكىندىك بەردى.
وپەراداعى ءىس-ارەكەت تىڭدارمانداردى XVIII عاسىرعا جەتەلەيدى. مۇنى ساحنا سۋرەتشىسى مانانا گۋنيانىڭ ستسەنوگرافياسى مەن كوستيۋمدەرىنە قاراپ تانۋ قيىن ەمەس. XVIII عاسىر داۋىرىنە سايكەس ءستيلدى ۇتىمدى ساقتاعان ستسەنوگراف جۇمىسى, شىن مانىندە, كەزەڭدىك كوركەمدىكتى كەلىستى سويلەتە بىلگەن.
– بۇل فەستيۆالدا 40-قا جۋىق ءتۇرلى مۋزىكالىق ۇجىم, ونىڭ ىشىندە قىرعىزستاننان, وزبەكستاننان كەلگەن ارىپتەستەرىمىز ونەر كورسەتتى. سوندىقتان البەتتە, ءوزىمىزىڭ كاسىبي شەبەرلىگىمىزدى كورسەتىپ, ەلىمىزدىڭ ونەرىن ابىرويمەن تانىستىرعىمىز كەلدى. ونەر كورسەتۋگە ءدال وسى سپەكتاكلدى تاڭداپ العانىمىز كەزدەيسوقتىق ەمەس, ول كوڭىلدى, قابىلداۋعا جەڭىل ءارى دج.ءروسسينيدىڭ جالىندى, جان سەرگىتەرلىك مۋزىكاسىمەن باۋراپ الادى. يتاليالىق كلاسسيكتىڭ ەرتەدە جازعان بۇل وپەراسى ونىڭ اتاعىنىڭ الەمگە جايىلۋىنا نەگىز بولدى, – دەدى «استانا وپەرا» وپەرا ترۋپپاسىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ازامات جىلتىركوزوۆ.
جالپى, تەاتر زاڭدىلىقتارىنا ساي جىكتەر بولساق, وزگە جانرلارعا قاراعاندا ساحنادا وپەرا-فارستى ورىنداۋ وڭاي ەمەس. ويتكەنى ول bel canto (ادەمى ورىنداۋ) تەحنيكاسىن ءمىنسىز مەڭگەرۋدى, سونداي-اق تاماشا اكتەرلىك ويىندى تالاپ ەتەدى. «استانا وپەرا» سوليستەرى وسى بارلىق مىندەتتى كەرەمەت اتقارىپ, پارتيالارعا قايتالانباس وزگەشەلىك قوستى. كەيىپكەرلەردىڭ مىنەزى سان قىرىنان بەدەرلەنىپ, كورەرمەندەر اۋديتورياسىنىڭ جۇرەگىن جاۋلادى. ولاردىڭ داۋىستارى اۋەدە قالىقتاپ, ءتۇرلى سەزىمگە جەتەلەدى. اتاپ ايتساق, باس كەيىپكەرلەر – ايزادا قاپونوۆا دجۋليانىڭ بەينەسىندە شەبەرلىگىمەن كوزگە تۇسسە, تەنور ءاليحان زەينوللا ءدورۆيلدىڭ پارتياسىن ەرەكشە تالعاممەن ورىندادى. تاپقىر دجەرمانونىڭ بەينەسىن تەاتر ءسوليسى التىنبەك ءابىلدا ءساتتى سومدادى. ال بلانزاكتىڭ پارتياسىندا ساحناعا شىققان ەۆگەني چاينيكوۆ ءوزىنىڭ اشىق داۋسى مەن بايسالدىلىعىنىڭ ارقاسىندا كەيىپكەرىنىڭ بەينەسىن جارقىن ءارى ۇمىتىلماستاي ەتىپ كورسەتە ءبىلدى. تاتيانا ۆيتسينسكايا ليۋچيللانىڭ پارتياسىن جەڭىل ءارى ويناقى كەيىپتەسە, رامزات بالاكيشيەۆ دورمونتتى ءوز بەدەرىندە جەتكىزدى. ايتۋلى مۋزىكالىق سپەكتاكل قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ماەسترو ابزال ءمۇحيتديننىڭ جەتەكشىلىگىمەن ورىندالدى.
«الەمدىك ۇزدىك وپەرا ۇجىمدارىنىڭ قاتارىنا جاتاتىن «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ جەتكىزۋىندەگى ءروسسينيدىڭ وتە كۇردەلى ءارى سيرەك ورىندالاتىن وپەراسىمەن تانىسۋ – ۇلكەن باقىت. ونىڭ ۇستىنە بۇگىنگى تاڭدا «استانا وپەرا» – وتە سالماقتى مۋزىكانتتاردىڭ, وپەرا انشىلەرىنىڭ باسىن قوسقان بىرەگەي ونەر ورداسى. مادەنيەت حالىقتاردى بىرىكتىرەدى, وزگە ەلدىڭ جانىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن ونىڭ مادەنيەتىن سەزىنۋ قاجەت. بۇگىندە قازاقستاندىق مادەنيەت – جوعارى كاسىبي مادەنيەت ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون», دەدى رەسەي فەدەراتسياسى پرەزيدەنتىنىڭ حالىقارالىق مادەني ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ارنايى وكىلى ميحايل شۆىدكوي.
قازاقستاننان جەتكەن ونەر تارتۋىنا ماسكەۋلىك مۋزىكا ماماندارى مەن سىنشىلارى دا ءدان ريزا:
– العان اسەرىمىز كەرەمەت, تەاتر لايىقتى مۋزىكالىق-ۆوكالدىق دەڭگەيدى كورسەتتى. باستىسى ءروسسينيدىڭ مانەرى ساقتالدى. ال مۇنداي پىكىر ءاردايىم بارلىعىنا بىردەي ايتىلا بەرمەيدى, ماەسترو ابزال مۇحيتدين ءبارىن ۇتىمدى ۇيلەستىرگەن, – دەپ ۇجىم ونەرىن جوعارى باعالاعان مۋزىكا سىنشىسى دميتري موروزوۆتىڭ پىكىرىن ءارى قاراي مۋزىكا شولۋشىسى ماريا بابالوۆا: – «جىبەك ساتىداي» ايرىقشا قويىلىمدى الىپ كەلگەندەرىڭىزگە راحمەت. بۇل – باتىل تاڭداۋ, شەبەر ورىنداۋدى تالاپ ەتەتىن تۋىندى. ونى ۇسىنۋعا تايسالماي, بىزگە جاقسى كوڭىل كۇي سىيلادىڭىزدار. كوبىمىز ءۇشىن ءروسسينيدىڭ شىعارماشىلىق بولمىسىنا قايتا ۇڭىلۋگە, ونىڭ كەمەڭگەرلىگىن تانۋعا جول اشقان تاعى ءبىر ماڭىزدى وپەرانى قوستىڭىزدار, دەپ ۇجىم ونەرىنە العىسىن ءبىلدىردى.
«مۋزىكانى كورۋ» فەستيۆالىنە «جىبەك ساتىداي» قويىلىممەن قاتىسىپ, كلاسسيكالىق تۋىندىنىڭ تابيعاتىنا تەرەڭنەن بويلاپ قانا قويماي, ونىڭ مۋزىكالىق بوياۋ ەرەكشەلىكتەرىن شەبەر ساراپتاي بىلگەن «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ ونەرى ماسكەۋلىك كورەرمەندەر مەن تەاتر ماماندارى تاراپىنان جوعارى باعالاندى. ترۋپپانىڭ دارىن مەن قۇشتارلىققا تولى عاجايىپ ورىنداۋى ونەرسۇيەر قاۋىمنىڭ جۇرەگىندە ۇمىتىلماس اسەر قالدىردى.
