كوللاجدى جاساعان –زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
كومپانيا قىزمەتكەرلەرى 774 ميلليون قولدانۋشىنىڭ دەرەكتەرىن زەرتتەگەن. ناتيجەسىندە, قازىرگى تاڭداعى جۇمىس بەرۋشىلەر اراسىندا «جاسىل» قابىلەتتەرگە بەيىمى بار ماماندارعا سۇرانىستىڭ جوعارى ەكەنىن انىقتاپ وتىر.
ماسەلەنىڭ وزەكتىلىگىنە كەڭىرەك توقتالۋدىڭ قاجەتى جوق بولار. ويتكەنى ونى كورەر كوز دە, ەستىر قۇلاق تا تانىپ-ءبىلىپ ءجۇر. دەگەنمەن, بۇۇ ساراپشىلارىنىڭ كليمات وزگەرىسىنە قاتىستى سوڭعى جاريالانىمىنا نازار سالعان ءجون بولار. مامانداردىڭ پىكىرىنشە, الداعى ون جىلدىقتاعى ءبىزدىڭ ءىس-ارەكەتىمىز بولاشاق ۇرپاققا بۇل الەمنىڭ جارامدى بولار-بولماسىن انىقتاپ بەرەدى. ونىڭ ىشىندە پارنيكتىك گازداردى ازايتۋ – كەزەك كۇتتىرمەس ماسەلە جانە بۇل جاھاندىق ماسەلەگە قاتىستى دۇرىس ءادىس تاپسا, ەكونوميكانى دا, ەكولوگيانى دا جاقسارتۋعا بولادى.
«LinkedIn» زەرتتەۋشىلەرى جاھاننىڭ ەكولوگيالىق ماسەلەسىن شەشۋدە جۇمىس كۇشىنىڭ «جاسىل» قابىلەتتى بولعانىن, ياعني تابيعاتقا زيانىن كەلتىرمەيتىن, سونداي-اق قورشاعان ورتانىڭ جاقسارۋىنا ۇلەس قوسا الۋ بىلىكتىلىگى ماڭىزدى ءرول اتقارماق. كومپانيا عالىمدارىنىڭ پىكىرىنشە, «جاسىل» قابىلەتتەر اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى يگەرۋ سەكىلدى ءار قىزمەتكەردەگى ءبىلىم رەتىندە سۇرانىستا بولۋعا ءتيىس. كومپانيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ تۇسىنىگىندە ەكولوگيالىق ساۋاتتى ماماندار ارقىلى جەردى ساقتاۋ تيىمدىرەك بولماق.
ميلليونداعان قولدانۋشىنىڭ كاسىبي ءپروفيلىن زەرتتەگەن عالىمدار «جاسىل» قابىلەتتەرگە دەن قويىپ جاتقان ءوندىرىس سالاسى بار ەكەنىن انىقتاعان. دەسەك تە, قازىرگى بار كورسەتكىش الەمگە كەرەك مولشەردەن الدەقايدا تومەن.
بارلىعى 48 مەملەكەتكە قاتىستى جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ بارىسىندا «جاسىل» قابىلەتتى يگەرۋ دە, «جاسىل تالانتتارعا» سۇرانىس تا ارتقانىن انىق اڭعارۋعا بولادى. بىلتىرعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا بيىل «LinkedIn»-دەگى پروفيلىندە كەمىندە ءبىر «جاسىل» قابىلەتتى يگەرگەنىن كورسەتكەن قولدانۋشىلاردىڭ سانى 12,3 پايىزعا ارتقان. ال كەمىندە ءبىر «جاسىل» قابىلەت بولۋىن تالاپ ەتەتىن بوس جۇمىس ورنىنىڭ سانى 22,4 پايىزعا كوبەيگەن. ياعني بۇل جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ەكولوگياعا بايلانىستى ساياساتىن كۇشەيتكەنىن اڭعارتادى. سونداي-اق ماماندار «جاسىل» قابىلەتتى يگەرۋ ارقىلى ءوزىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرا الادى. بۇل ءۇردىستى دالەلدەيتىن تاعى ءبىر فاكت – «LinkedIn»-دە كەمىندە ءبىر «جاسىل» قابىلەتى بار مامان وزگەلەرگە قاراعاندا 29 پايىزعا كوبىرەك جۇمىسقا الىنادى.
عالىمداردىڭ بايقاۋىنشا, «جاسىل» قابىلەتتەر ەكونوميكالىق ماسەلەلەر كەزىندە وزەكتىلىگىن جوعالتپايدى. 2022 جىلعى اقپان مەن 2023 جىلعى اقپان اراسىندا الەم بويىنشا جۇمىسقا الۋ كورسەتكىشى تومەندەسە, ەكولوگيالىق بىلىگى بار مامانداردىڭ قىزمەتكە كىرىسۋى كەرىسىنشە كوبەيگەن. سونداي-اق دۇنيەجۇزىلىك پاندەميا باستالعان 2020 جىلعى ناۋرىزدان باستاپ «جاسىل» قابىلەتى بار ادامدار, مۇنداي ءبىلىمى جوقتارمەن سالىستارعاندا جۇمىسقا ۇسىنىستى كوبىرەك العان ەكەن.
دەگەنمەن, بۇل كورسەتكىشتەر الەمدە ورنىقتى ساياسات ورنادى دەگەن تۇسىنىككە نەگىز بولا المايدى. «LinkedIn»-دەگى دەرەكتەردى تالداي كەلە, «جاسىل» قابىلەتتەر ءاربىر سەگىزىنشى قىزمەتكەردە بارى انىقتالدى. ياعني الەمنىڭ 48 ەلىندە جۇمىس ىستەيتىن 8 ادامنىڭ 7-ەۋى بىردە-ءبىر «جاسىل» قابىلەت يگەرمەگەن. جالپى, زەرتتەلگەن جۇمىس سالالارىنىڭ ىشىندە «جاسىل» قابىلەتتەردى قامتيتىنى 10 پايىز عانا.
«LinkedIn» كومپانياسىنىڭ زەرتتەۋىن قورىتىندىلاي كەلە, ەكولوگيالىق ساۋاتتى ارتتىرۋ, «جاسىل» قابىلەتتەردى يگەرۋ مامانعا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋعا, جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشۋعا كومەكتەسەتىنىن انىق اڭعارۋعا بولادى. سونداي-اق ونىڭ باستى قۇندىلىعى رەتىندە جەر شارى كليماتىنىڭ ساقتالۋىنا قىزمەت ەتۋىن اتاپ وتۋگە بولادى. ويتكەنى الەم – ءبىزدىڭ ورتاق ءۇيىمىز, ول بولاشاق ۇرپاققا دا پانا بولۋعا ءتيىس.
سۇيىندىك قابىل,
قازاقستان قوعامدىق
دامۋ ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى