كوللاجدى جاساعان – الماس ماناپ, «EQ»
2022 جىلى IMD تسيفرلىق باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ الەمدىك رەيتينگىندە ەلىمىز 63 مەملەكەتتىڭ اراسىندا 36-ورىندى يەلەندى. ايتا كەتۋ كەرەك, تمد جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىنەن رەيتينگكە قازاقستان عانا ەنىپ وتىر. سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ ەل ەۋروپا مەن ازيانىڭ بىرقاتار ەلىنەن الدا تۇر. مىسالى, پورتۋگاليا, يتاليا, ماجارستان, حورۆاتيا, ءۇندىستان, پولشا, رۋمىنيا, برازيليا, تۇركيا بىزدەن كەيىنگى قاتاردا ورنالاسقان. مۇنداي باعا تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى ەلدىڭ جوعارى دامۋ دارەجەسىن حالىقارالىق ينستيتۋت تا راستاپ وتىرعانىن كورسەتەدى.
IMD World Digital Competitiveness Ranking رەيتينگى تاڭدالعان 63 ەلدىڭ بيزنەستەگى, ۇكىمەتتەگى جانە جالپى قوعامداعى ەكونوميكالىق وزگەرىستەردىڭ نەگىزگى فاكتورى رەتىندە تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە پايدالانۋ قابىلەتى مەن دايىندىعىن ساراپتايدى. زەرتتەۋگە سايكەس WDC رەيتينگ ادىستەمەسى تسيفرلى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ءۇش نەگىزگى فاكتور – ءبىلىم, تەحنولوگيا, مەملەكەتتىڭ بولاشاققا دايىندىعى بويىنشا انىقتايدى.
ال رەيتينگ بويىنشا تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى ەڭ دامىعان ەلدەر قاتارىنا دانيا, اقش, شۆەتسيا, سينگاپۋر, شۆەيتساريا, نيدەرلاند, فينليانديا, وڭتۇستىك كورەيا, گونكونگ, كانادا كىرەدى.
كەيىنگى جىلدارى ەلىمىز دە تسيفرلاندىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەدى. ۇكىمەت تسيفرلىق ەكونوميكانىڭ دامۋىن جەدەلدەتىپ, ءومىر مەن ونەركاسىپتىڭ بارلىق سالاسىنا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى بەلسەندى تۇردە ەنگىزىپ جاتىر. ماسەلەن, قۇرىلىس سالاسىن الايىق. بۇل سالا – تسيفرلاندىرۋعا قيىن سالالاردىڭ ءبىرى. الايدا بۇدان شەت قالىپ جاتقان ءبىز جوقپىز. ايتالىق, ءبىر عانا «BI Group» كومپانياسىنىڭ ءوزى ايتارلىقتاي ناتيجە كورسەتتى. قۇرىلىس كومپانياسى پروگرەسسيۆتى ستاندارتتاردى ەنگىزە وتىرىپ, جىلجىمايتىن م ۇلىك پەن قۇرىلىس سالاسىنداعى ونىمدەر مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدى. كوپتەگەن قىزمەت big App ءموبيلدى قولدانباسىندا قولجەتىمدى. قولدانبا كومپانيا كليەنتتەرىنە جىلجىمايتىن م ۇلىكتى ىزدەۋدەن باستاپ تۇرۋدىڭ جايلىلىعىن ارتتىرۋعا دەيىنگى ونلاين قىزمەتتەردى ۇسىنادى. سونداي-اق ساتىلىمدار مەن جارنامالاردىڭ باستالعانى تۋرالى, تۇرعىن ۇيلەر تۋرالى جانە تاعى دا باسقا اقپاراتتار بەرەتىن جاڭالىقتار لەنتاسى بار. بۇعان قوسا قاجەتتى قۇجاتتار ءوتىنىم بولىمىندە قولجەتىمدى. تۇرعىن ءۇي مەن پاتەر قىزمەتتەرىنە ءوتىنىم بەرۋ, كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە اقى تولەۋ, ونلاين داۋىس بەرۋ, تۇرعىن ءۇي شىعىستارى تۋرالى ەسەپتەردىڭ ءبارى ونلاين.
تسيفرلاندىرۋدى قولدانىسقا كەڭىنەن ەنگىزگەن سالانىڭ ءبىرى – بانك سەكتورى. بۇل – ەلدەگى ەڭ وزىق ءارى بارىنشا تسيفرلاندىرىلعان سالانىڭ ءبىرى. ءىرى بانكتەر تسيفرلى پلاتفورمالاردى, ونلاين-بانكينگتى جانە ءموبيلدى قوسىمشالاردى بەلسەندى تۇردە ەنگىزىپ جاتىر. بۇل قارجى وپەراتسيالارىن مۇمكىندىگىنشە قولجەتىمدى ءارى كليەنتتەرگە ىڭعايلى ەتەدى. SimilarWeb پورتالىنىڭ مالىمەتىنشە, HalykBank, Kaspi.kz, B-Bank («بەرەكە» بانكى) قوسىمشالارى ەلىمىزدەگى ۇزدىك بانك قوسىمشالارى سانالادى.
ەلەكتروندى ۇكىمەتىمىز دە تسيفرلاندىرۋدىڭ يگىلىگىن جالپاق جۇرتقا ۇسىنىپ وتىر. ەلەكتروندى ۇكىمەت – اقپاراتتىق تەحنولوگيالار كومەگىمەن مەملەكەت پەن ازاماتتار اراسىنداعى, سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءوزارا ارەكەتتەستىكتىڭ قامتاماسىز ەتەتىن بىرىڭعاي پلاتفورما. ەلىمىزدە egov ەلەكتروندى ۇكىمەتى قارقىندى دامىپ كەلەدى. ونىڭ كومەگىمەن ازاماتتار مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ونلاين الا الادى. ايتا كەتۋ كەرەك, 2022 جىلى قازاقستان بۇۇ مونيتورينگىنە ەنگىزىلگەن 193 ەلدىڭ اراسىندا ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ دامۋ دەڭگەيى بويىنشا 28-ورىندى يەلەندى. بۇل – تمد مەن ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىش.
جەتكىزۋ قىزمەتى دە تسيفرلىق جول ءتۇستى. ەلىمىزدە كەيىنگى جىلدارى قارقىندى دامىعان سالالاردىڭ ءبىرى ءدال وسى جەتكىزۋ قىزمەتى ەكەنى داۋسىز. ونىڭ دامۋىنا بىرىنشىدەن, كاسىپورىنداردىڭ تەحنولوگيالىق جابدىقتالۋى مەن تسيفرلىق مۇمكىندىكتەرىنىڭ ارتۋى, ەكىنشىدەن, پاندەميا كەزىندەگى ونلاين جەتكىزۋ سۇرانىسىنىڭ جوعارىلاۋى سەبەپ بولدى. سونداي-اق بۇل قىزمەت مىڭداعان جۇمىس ورنىن قۇرۋ ارقىلى جۇمىسپەن قامتۋعا وڭ اسەر ەتتى.
