كەيىنگى جىلدارى ەكسپورتى مەن يمپورتىن ارتتىرا باستاعان كورشى وزبەك ەلى الەمدە ورىن العان گەوساياسي جاعدايعا وراي بۇرىنعى ساۋدا-ساتتىق باعدارلارىن وزگەرتىپ, قازىرگى كۇندە الىس-جاقىن شەتەلدەرمەن ساۋدا قاتىناسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قازاقستاننىڭ اقتاۋ تەڭىز پورتىن ءوتىمدى وتكەل رەتىندە پايدالانۋدى كوزدەپ وتىر. قازىردىڭ وزىندە كورشى تۋىسقان ەلدىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ دامي باستاعانى انىق بايقالادى.
ناقتى دەرەكتەرگە قاراعاندا, اتالعان پورت ارقىلى وتكەن جىلى وزبەك ەلىنە جانە كەرى قاراي 657 جيىرما فۋتتىق بالاما (جفب) كونتەينەرلىك جۇك جونەلتىلىپتى. وسى كورسەتكىشتىڭ ناتيجەسى بولار, تاياۋدا اقتاۋ تەڭىز پورتىنىڭ قىزمەتىمەن تانىسۋعا وزبەكستاننىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى سايديكرام نيازحودجاەۆ باستاعان دەلەگاتسيا كەلىپ, قازاق-وزبەك ىسكەرلىك ىنتىماقتاستىعى باعىتىنداعى اتقارىلعان جۇمىستار تۋرالى پىكىر الماستى.
دەلەگاتسياعا پورتتاعى نىسانداردى ارالاتىپ كورسەتكەن «اتسپ» ۇك» اق باسقارما توراعاسى اباي تۇرىكپەنباەۆ, اقتاۋ پورتى ينفراقۇرىلىمىنىڭ قازىرگى مۇمكىندىكتەرى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى. ءسويتىپ, وزبەكستاننىڭ كولىك-لوگيستيكالىق سەكتورى كومپانيالارىمەن ءوزارا ءىس-ارەكەتى جونىندە دە باياندادى. ەكى تاراپقا دا ءتيىمدى بولعان باسقوسۋدا وزبەكستاننان جۇك تاسىمالداۋ ءىس-شارالارى قايتا پىسىقتالدى. ناتيجەسىندە, تحكب ترانزيتتىك الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ وڭتايلى نۇسقالارىن ازىرلەۋدى كوزدەيتىن بۇرىن جاسالعان ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم شەڭبەرىندە «وزتەميريۋلكونتەينەر» كومپانياسىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل تالقىلاندى.
سونىمەن قاتار وسىعان دەيىن اقتاۋ پورتىنا استانادا وتكەن قازاقستان مەن قحر شەكارالىق تەمىرجولدارى ارالاس كوميسسيالارىنىڭ 32-كەڭەسىنە قاتىسۋ ساپارى اياسىندا باسقارما توراعاسى گاو تسزينيان باستاعان ءۇرىمشى تەمىرجولىنىڭ دەلەگاتسياسى كەلدى. كورشى قىتاي ەلى دە اقتاۋ پورتىنىڭ وندىرىستىك قۋاتىمەن تانىسىپ, تحكب مارشرۋتى بويىنشا تەڭىز جانە تەمىرجول كولىگى ارقىلى ءوزارا ءىس-قيمىلدى تەرەڭدەتۋگە قىزىعۋشىلىق بىلدىرگەن ەدى.
تەڭىز پورتىنىڭ جۇمىسى بۇعان دەيىن دە بىرقاتار شەتەلدىك دەلەگاتسيانىڭ نازارىن اۋداردى. تامىز ايىندا قازاقستان مەن كورەيا اراسىنداعى ينۆەستيتسيالىق جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ شەڭبەرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پۋسان قالاسىنداعى باس كونسۋلدىعى پۋسان (ۆەرا) قالاسىنداعى ەكونوميكانى دامىتۋ اگەنتتىگىمەن بىرلەسىپ وڭتۇستىك كورەيا ىسكەرلىك دەلەگاتسياسىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسىنا ساپارى ۇيىمداستىرىلدى. وندا دەلەگاتسيا اقتاۋ تەڭىز ساۋدا پورتىنىڭ وندىرىستىك قىزمەتىمەن تولىق تانىسىپ, كولىك جانە لوگيستيكا سالاسىنداعى ماسەلەلەردى تالقىلادى.
ال وسى جىلدىڭ تامىز ايىندا اقتاۋ پورتىنا USAID كەڭەسشىلەر توبىنىڭ دا ساپارى ۇيىمداستىرىلدى. ورتالىق ازياداعى ساۋدا بويىنشا USAID (TCA) باعدارلاماسىنىڭ حالىقارالىق جانە قازاقستاندىق ساراپشىلارى اقتاۋ پورتىنىڭ وندىرىستىك-تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرى جانە ونى ودان ءارى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلارىمەن تانىستى. ال جالپى, تسا ساراپشىلارى كەلۋىنىڭ ماقساتى تحكب وتكىزۋ قابىلەتىن دامىتۋ جانە ارتتىرۋ بويىنشا كولىك مينيسترلىگىمەن بىرلەسكەن جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ بولدى.
سونداي-اق اقتاۋ تەڭىز ساۋدا پورتىنا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ا.بوروداۆكين جانە بۇكىل الەم بويىنشا بىرقاتار ءىرى پورتتى سالۋ جانە پايدالانۋ ەسەبىندە تۇرعان ءىرى قۇرىلىس جانە ينۆەستيتسيالىق كومپانيا – قىتايلىق China Harbor Engineering Company Limited (CHECK) وكىلدەرى دە كەلىپ كەتكەن ەدى. كەزدەسۋلەر بارىسىندا «اتسپ» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ا.تۇرىكپەنباەۆ تەڭىز پورتىنىڭ ينفراقۇرىلىمدىق وبەكتىلەرىمەن جانە وندىرىستىك ۇدەرىستەرىمەن, سونداي-اق اقتاۋ پورتىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن جىلىنا 22,8 ملن تونناعا دەيىن, ونىڭ ىشىندە 300 مىڭ جفە كونتەينەرگە دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن دامۋ جوبالارىنىڭ جاي-كۇيىن تانىستىرىپ, ايتىپ بەرگەن.